Thống kê của Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho thấy, trong nửa đầu năm 2021, Việt Nam xuất khẩu sang các thị trường ASEAN đạt 13,9 tỷ USD, tăng 28,2% so với cùng kỳ năm 2020. Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu đạt 21,2 tỷ USD, tăng tới 50,5% so với cùng kỳ và chiếm 13,3% kim ngạch nhập khẩu của cả nước.

ASEAN hiện chiếm 8,8% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, lớn hơn cả thị trường Hàn Quốc và Nhật Bản. Đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam ở ASEAN là Thái Lan. Trong 5 tháng đầu năm 2021, Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Thái Lan gần 2,5 tỷ USD và nhập về 5,4 tỷ USD. Trong đó, một số nhóm hàng xuất khẩu chính của Việt Nam có trị giá tăng cao là cà phê, kim loại, sắt thép, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện…

Các thị trường có kim ngạch thương mại cao tiếp theo lần lượt là Singapore, Malaysia, Indonesia, Philipinnes, Campuchia… với kim ngạch thương mại hai chiều mỗi thị trường lên tới hàng tỷ USD.

Các chuyên gia cho rằng, dịch Covid-19 tiếp tục có những diễn biến phức tạp, lan rộng như hiện nay đang và sẽ tác động tiêu cực đến hoạt động xuất khẩu. Đặc biệt, Việt Nam đang phải đối mặt với tình trạng container rỗng và tăng giá cước vận chuyển cao. Do đó, một trong những giải pháp hiệu quả, góp phần ổn định sản xuất cho doanh nghiệp là nên tận dụng cơ hội để tăng cường xuất khẩu sang thị trường ASEAN thông qua ưu đãi thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết như ATIGA, RCEP…

Tuy nhiên, Cục Xuất nhập khẩu lưu ý, để tận dụng hiệu quả các FTA với ASEAN, doanh nghiệp Việt Nam cần nắm rõ và cập nhật đầy đủ thông tin về quy tắc xuất xứ hàng hóa. Cụ thể, theo Hiệp định ATIGA, hàng hóa chỉ được hưởng ưu đãi thuế quan nếu có xuất xứ từ khu vực, tức là hàng hóa có xuất xứ thuần túy hoặc được sản xuất toàn bộ trong khu vực; hoặc đáp ứng được các yêu cầu cụ thể về quy tắc xuất xứ như hàm lượng nguyên liệu nội khối (RVC) ít nhất là 40%, hay phải trải qua chuyển đổi HS 4 số, trải qua một quy trình sản xuất nhất định…

P.L