Để giúp đồng bào dân tộc thiểu số thích ứng với cơ chế thị trường, HTX Thần Nông (xã Ia Chim) đã năng động, sáng tạo, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương tìm hướng phát triển bền vững.

Giải bài toán thiếu đất

Thời gian đầu thành lập, HTX Thần Nông định hướng phát triển mô hình chăn nuôi động vật hoang dã như: nhím, heo rừng và kinh doanh các loại cây, con giống. Tuy nhiên, do đầu ra gặp nhiều khó khăn, HTX chuyển sang phát triển cây ăn quả đặc sản với 3 loại chính là cây thanh long ruột đỏ, sầu riêng và cây bơ sáp.

Thế nhưng, thực tế diện tích sản xuất của Ia Chim không nhiều nên gây khó khăn cho các thành viên trong mở rộng quy mô. Trước thực tế này, HTX đã xin ý kiến của chính quyền địa phương và được tạo điều kiện thuê 8ha đất với giá ưu đãi. Khi có đất, HTX chọn giải pháp lấy ngắn nuôi dài, trên diện tích trồng các loại ăn quả sẽ được trồng xen cây ngắn ngày như: mì, bắp, đậu, lạc…

HTX còn đầu tư một nhà xưởng với dây chuyền sơ chế và bảo quản lạnh để giữ trái cây được tươi ngon lâu hơn và nâng cao giá trị cho sản phẩm. Hiện, các loại quả của HTX đã đạt tiêu chuẩn VietGAP. Những quả loại một, loại hai sẽ được bán trực tiếp cho siêu thị, những quả không đủ tiêu chuẩn bán ra thị trường được sơ chế, chế biến làm rượu…

Với những bước tiến vững chắc, HTX Thần Nông đang từng bước khẳng định hiệu quả của mô hình kinh tế tập thể ở nông thôn, góp phần xóa đói, giảm nghèo và mang lại cuộc sống ấm no cho không ít hộ đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Ia Chim.

Từ mô hình của HTX Ia Chim cho thấy, đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt quan trọng đối với HTX, tổ hợp tác (THT), nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Có đất đai, HTX, THT mới cùng người dân phát triển và mở rộng sản xuất, đáp ứng nhu cầu thu mua số lượng nông sản lớn của thị trường.

Theo Ban giám đốc HTX, nếu thiếu đất, thời gian thuê đất ngắn thì HTX hoàn toàn không thể trồng các loại cây ăn quả lâu năm, các thành viên cũng không mấy mặn mà tham gia góp vốn chung nên dần hoạt động độc lập.

Thế nhưng từ khi có đất, HTX yên tâm phát triển sản xuất theo quy mô lớn, tạo điều kiện cho đầu ra sản phẩm ổn định, dẫn đến hiệu quả hoạt động gia tăng. Đó là những thuận lợi mà HTX Thần Nông đang làm được.

Ia Chim đang xây dựng nông thôn mới nâng cao. Và để làm được điều này, xã định hướng trở thành vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, chuyên canh cây ăn trái chất lượng, phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu... Vì vậy, xã luôn quan tâm, hỗ trợ các tổ hợp tác, HTX có điều kiện thuận lợi về đất sản xuất.

Trong đó, UBND xã xây dựng kế hoạch quy hoạch đất một cách hợp lý, tích cực chuyển đổi diện tích đất không hiệu quả cho đồng bào dân tộc thiểu số và HTX có tư liệu sản xuất các loại cây phù hợp trên quy mô lớn.

Tiêu biểu như THT chuối tiêu hồng Plei Sar đã được hỗ trợ sản xuất trên diện tích 19 ha nhờ chính sách quy hoạch đất và chuyển đổi đất sản xuất phù hợp. Cùng với đó, THT đã thay mặt các hộ đồng bào dân tộc thiểu số thiếu đất sản xuất tham mưu đề xuất với UBND xã, qua đó xã nắm rõ được tình hình thực tế và có phương án giải quyết phù hợp, kịp thời.

Chính sách hỗ trợ đồng bộ

Không chỉ hỗ trợ về đất sản xuất, xã Ia Chim còn tích cực hỗ trợ các HTX, THT cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất kinh doanh. Tại THT chuối tiêu hồng Plei Sar, xã hỗ trợ các thành viên xây dựng hệ thống điện, đào 3 giếng khoan, 1 hồ chứa nước giúp bà con thuận tiện trồng và chăm sóc cây chuối. Theo đó, mỗi giếng có thể phục vụ cho một số hộ tưới tiêu 1 tiếng rưỡi, sau đó luân chuyển các hộ khác, điều tiết nước đảm bảo tất cả các hộ được tưới.

Vào THT, các hộ dân còn được hỗ trợ từ đầu vào cho đến đầu ra, tạo điều kiện để nâng cao tay nghề và kiến thức trồng chuối hàng hóa. Thấy trồng chuối tiêu hồng phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu, được địa phương quan tâm cấp đất sản xuất, hỗ trợ vay vốn, hướng dẫn kỹ thuật, làm đường điện, thu hút doanh nghiệp bao tiêu..., bà con dân tộc thiểu số ai cũng phấn khởi.

Ông Hà Văn Khuyến, người dân thôn Plei Sar cho biết, ban đầu, ông được hỗ trợ giao đất, sau đó là hỗ trợ kỹ thuật để làm mô hình trồng chuối và được tạo điều kiện hỗ trợ cây giống. 

Hay như HTX Nông nghiệp và Thương mại dịch vụ Ia Chim cũng đang được chính quyền địa phương hỗ trợ đầu tư sửa chữa, làm mới các tuyến đường hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng để bà con vận chuyển trái cây không gặp khó khăn. Đồng thời, xã cũng tạo điều kiện cho các thành viên được vay các nguồn vốn với lãi suất ưu đãi, nên các hộ dân đều yên tâm sản xuất.

Xác định kinh tế tập thể sẽ giúp phát triển kinh tế hộ cho đồng bào dân tộc thiểu số, tạo điều kiện cho người dân xóa đói giảm nghèo, thay đổi nếp nghĩ cách làm, thời gian tới, xã Ia Chim sẽ tạo điều kiện để cho các hộ dân, HTX tiếp cận và vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội. Từ đó góp phần quan trọng thay đổi bộ mặt của các thôn làng trong quá trình xây dựng nông thôn mới và lan tỏa phong trào thi đua yêu nước.

Tùng Lâm