Trước áp lực cạnh tranh và nguy cơ hàng giả, hàng nhái, sở hữu trí tuệ đang trở thành “lá chắn” giúp các HTX ở Cà Mau bảo vệ thương hiệu, nâng cao giá trị đặc sản. Vì vậy, tỉnh đẩy mạnh hỗ trợ đăng ký bảo hộ và khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ để mở rộng thị trường.

Tài sản trí tuệ là “lá chắn” cho đặc sản địa phương

Theo ông Huỳnh Hùng Dũng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau, địa phương hiện có 33 sản phẩm đặc trưng được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó có 4 chỉ dẫn địa lý, 12 nhãn hiệu tập thể và 17 nhãn hiệu chứng nhận.

Đối với nhãn hiệu tập thể, ngoài các chương trình xây dựng, quản lý và phát triển sản phẩm đặc thù, tỉnh đã hỗ trợ thêm 20 HTX hoàn thiện hồ sơ đăng ký bảo hộ. Qua đó, nâng tổng số nhãn hiệu tập thể của Cà Mau lên 32.

Ông Dũng lưu ý giá trị của sở hữu trí tuệ không nằm ở tấm giấy chứng nhận. Quan trọng hơn, đây là công cụ giúp tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng, khẳng định nguồn gốc xuất xứ và nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

Thực tế cho thấy, nhiều HTX có sản phẩm chất lượng nhưng chưa khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ. Không ít đơn vị vẫn chú trọng sản xuất, trong khi chưa quan tâm đúng mức đến đăng ký bảo hộ, xây dựng thương hiệu hay truy xuất nguồn gốc. Vì vậy, Cà Mau đang đẩy mạnh tuyên truyền để các HTX hiểu rõ giá trị của nhãn hiệu, nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, chỉ dẫn địa lý và các hình thức bảo hộ khác. Qua đó giúp các HTX nâng cao sức cạnh tranh và hạn chế nguy cơ hàng giả, hàng nhái.

Ông Huỳnh Hùng Dũng nhấn mạnh phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng là yếu tố quyết định hiệu quả khai thác tài sản trí tuệ. Các HTX, doanh nghiệp và người sản xuất không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là lực lượng trực tiếp gìn giữ chất lượng, uy tín và danh tiếng của những sản phẩm mang thương hiệu địa phương.

Bên cạnh đó, Cà Mau đẩy mạnh kết hợp tri thức bản địa với khoa học công nghệ trong quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển thương hiệu. Đây là giải pháp giúp đặc sản địa phương giữ bản sắc và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Chủ động bảo vệ thương hiệu trước hàng giả, hàng nhái 

Khi đặc sản được tiêu thụ rộng rãi trên môi trường số, nguy cơ hàng giả, hàng nhái và xâm phạm thương hiệu cũng gia tăng. Vì vậy, các HTX cần gắn xây dựng thương hiệu với bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Theo ông Huỳnh Hùng Dũng, cùng với đăng ký bảo hộ, các HTX, doanh nghiệp và người dân cần nâng cao nhận thức, chủ động bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Điều này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ thương hiệu và hạn chế các hành vi xâm phạm.

Để phòng, chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Cà Mau tăng cường phối hợp giữa các ngành, ứng dụng công nghệ số để giám sát vi phạm trên môi trường thương mại điện tử. Đồng thời, tỉnh xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái nhằm bảo vệ quyền lợi của các chủ thể sản xuất.

Theo các chuyên gia, bảo vệ tài sản trí tuệ không chỉ dừng ở đăng ký nhãn hiệu mà cần được duy trì trong suốt quá trình sản xuất, kinh doanh. Bao bì, tem chống giả, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng là những yếu tố quan trọng giúp HTX giữ vững uy tín sản phẩm trên thị trường.

Việc đầu tư đồng bộ các giải pháp này giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận diện sản phẩm chính hãng và nâng cao niềm tin đối với thương hiệu của HTX. Đây cũng là nền tảng để các HTX tham gia chuỗi bán lẻ hiện đại và mở rộng cơ hội xuất khẩu.

Hiện Cà Mau có hơn 600 HTX và hơn 860 tổ hợp tác hoạt động trên nhiều lĩnh vực, thu hút hàng chục nghìn thành viên tham gia. Trong đó, nông nghiệp vẫn giữ vai trò chủ lực, là đầu mối tổ chức sản xuất, liên kết tiêu thụ và nâng cao giá trị nông sản, thủy sản địa phương.

Nhiều HTX như Vĩnh Cường, Tài Thịnh Phát Farm, Tân Phát Lợi, Nuôi tôm công nghệ cao Đông Hải và Ba Khía Đầm Dơi đang từng bước đầu tư nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu. Đồng thời, các HTX hoàn thiện hệ thống nhận diện và khai thác hiệu quả các tài sản trí tuệ đã được xác lập. Đây cũng là nền tảng để các HTX nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong bối cảnh thị trường ngày càng coi trọng giá trị thương hiệu.

Khai thác giá trị để mở rộng thị trường

Xác lập quyền sở hữu trí tuệ mới chỉ là bước khởi đầu. Để thương hiệu thực sự tạo ra giá trị, các HTX cần khai thác hiệu quả những tài sản trí tuệ đã được bảo hộ. Điều đó đòi hỏi nâng cao chất lượng sản phẩm, đổi mới quản trị và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Nhằm giúp các HTX phát huy lợi thế này, Cà Mau đang đẩy mạnh hỗ trợ chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản trị, xúc tiến thương mại và kết nối tiêu thụ. Các HTX được hướng dẫn xây dựng phương án sản xuất phù hợp, ứng dụng truy xuất nguồn gốc, phát triển kênh bán hàng trực tuyến và tham gia các sàn thương mại điện tử. Đây được xem là những giải pháp giúp tài sản trí tuệ không chỉ dừng ở việc được bảo hộ mà còn trở thành công cụ nâng cao giá trị sản phẩm và sức cạnh tranh trên thị trường.

Là một trong những đơn vị có nhiều sản phẩm OCOP, HTX Ba Khía Đầm Dơi ở xã Quách Phẩm đang tiếp tục đầu tư để nâng hạng sản phẩm lên OCOP 5 sao. 

Theo chị Trần Thị Xa, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc HTX, đơn vị luôn giữ gìn hương vị truyền thống và chú trọng đầu tư máy móc, hoàn thiện quy trình sản xuất. Qua đó, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm. HTX cũng mong muốn được hỗ trợ nhiều hơn trong xúc tiến thương mại để đưa đặc sản địa phương tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại và mở rộng cơ hội xuất khẩu.

Trong khi đó, HTX Tân Phát Lợi tại xã Tân Ân đang phát triển hơn 15 dòng sản phẩm chế biến từ thủy sản. Nhiều sản phẩm của HTX đã đạt OCOP và được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu.

Như chia sẻ từ ông Bùi Văn Chương, Giám đốc HTX, thương hiệu chỉ có thể phát triển bền vững khi chất lượng sản phẩm được duy trì ổn định và uy tín được bảo vệ lâu dài. Việc đầu tư công nghệ, chuẩn hóa quy trình sản xuất và khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ giúp nâng cao giá trị sản phẩm và là lợi thế để HTX tham gia các chuỗi phân phối lớn.

Thực tế cho thấy, khi tài sản trí tuệ được quản lý và khai thác hiệu quả, đặc sản Cà Mau được bảo vệ tốt hơn trước nguy cơ hàng giả, hàng nhái. Đồng thời, sản phẩm có thêm cơ hội khẳng định thương hiệu và nâng cao giá trị trên thị trường. Đó cũng là nền tảng để các HTX nâng cao giá trị sản phẩm, phát triển bền vững và từng bước đưa đặc sản địa phương vươn xa.

                                                                        Thanh Loan