HTX Thương mại và Dịch vụ Đăk Glei ở xã Đăk Pék là một trong những mô hình đẩy mạnh chuyển đổi số để mở rộng thị trường cho sản phẩm địa phương. Cùng với đó, HTX chú trọng xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, tạo nền tảng bảo vệ và phát huy giá trị sở hữu trí tuệ.

Đưa OCOP lên môi trường số

Hiện, HTX Đăk Glei có 6 sản phẩm đạt OCOP 3 sao gồm sâm dây Ngọc Linh khô, cao sâm dây Ngọc Linh, trà gừng sâm, hạt mắc ca, viên ngậm sâm gừng mật ong và rượu sâm dây Ngọc Linh. HTX chú trọng xây dựng thương hiệu, hoàn thiện mẫu mã, bao bì và truy xuất nguồn gốc. Qua đó, HTX từng bước tạo dựng và phát huy giá trị tài sản trí tuệ cho sản phẩm.

Không những vậy, HTX đang hoàn thiện hồ sơ cho 10 sản phẩm tham gia đánh giá OCOP 3 sao. HTX chú trọng đầu tư mẫu mã, bao bì phù hợp với thị trường. Nhờ thế, sản phẩm có dấu ấn nhận diện rõ hơn, góp phần nâng giá trị thương hiệu và tài sản trí tuệ.

Sau khi hoàn thiện mẫu mã, bao bì, HTX đưa sản phẩm lên Shopee, đồng thời mở rộng quảng bá, bán hàng trên Lazada, TikTok Shop và các nền tảng Facebook, Zalo. Việc đưa sản phẩm lên môi trường số giúp những giá trị được tạo dựng từ sản xuất, chế biến và xây dựng thương hiệu tiếp cận thị trường rộng hơn.

Theo bà Trịnh Thị Phượng, Giám đốc HTX Thương mại và Dịch vụ Đăk Glei, đa dạng kênh số giúp sản phẩm tiếp cận khách hàng thuận lợi hơn. Nhờ vậy, HTX mở rộng thị trường và tăng nhận diện thương hiệu.

“Môi trường số giúp HTX tiếp cận khách hàng thuận lợi hơn. Người mua có thể xem sản phẩm, tìm hiểu thông tin, đặt hàng; đơn vị vận chuyển đến tận nơi lấy hàng”, bà Phượng cho biết.

HTX cũng triển khai truy xuất nguồn gốc bằng mã QR. Việc số hóa thông tin giúp người tiêu dùng dễ kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm. Đây cũng là cách HTX tăng tính minh bạch, củng cố thương hiệu và bảo vệ giá trị tài sản trí tuệ.

Bà Phượng cho biết từ khi tham gia các sàn thương mại điện tử, việc tiêu thụ sản phẩm thuận lợi hơn, doanh số năm sau cao hơn năm trước. Kết quả này góp phần nâng thu nhập cho các thành viên và tạo thêm động lực để HTX tiếp tục đầu tư vào sản phẩm, công nghệ và thương hiệu.

Thị trường mở rộng kéo theo nhu cầu nguyên liệu tăng. Mỗi năm, HTX thu mua, tiêu thụ nông sản cho người dân với tổng giá trị hơn 6 tỷ đồng, tương đương khoảng 70 tấn nguyên liệu dược liệu, nông sản. HTX hiện có 8 thành viên, thu nhập thực tế bình quân khoảng 200 triệu đồng/người/năm.

Để tiếp tục mở rộng thị trường, lãnh đạo HTX cho rằng cần được tập huấn kỹ năng vận hành gian hàng, quảng bá, bán hàng, thanh toán điện tử và chăm sóc khách hàng. Đồng thời, HTX mong được hỗ trợ xây dựng, bảo vệ thương hiệu, khai thác tài sản trí tuệ và kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Công nghệ mở rộng thị trường, sở hữu trí tuệ giữ giá trị

Không chỉ HTX kể trên, tại xã Đăk Pék còn có HTX Dược liệu Thuận Tài sớm đưa sản phẩm lên môi trường số, đồng thời chú trọng xây dựng thương hiệu và giá trị sở hữu trí tuệ. HTX hiện có 64 thành viên, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số Gié Triêng, với vùng nguyên liệu hơn 1.000ha. Các sản phẩm chủ lực gồm sâm Ngọc Linh, sâm dây, cà phê Arabica và nấm lim xanh.

Ông Nguyễn Viết Tài, Giám đốc HTX, cho biết thương mại điện tử có lợi thế lớn khi không bị giới hạn bởi không gian và thời gian tiếp cận khách hàng. Vì vậy, HTX chủ động tham gia khá sớm để quảng bá sản phẩm, xây dựng nhận diện thương hiệu và mở rộng thị trường.

Từ nhiều năm trước, HTX đã tham gia các chương trình xúc tiến thương mại về thương mại điện tử và mua sắm trực tuyến do Bộ Công Thương tổ chức. Sau đó, HTX đưa sản phẩm lên Shopee, Lazada để mở rộng kênh quảng bá và tiếp cận khách hàng.

Với sâm Ngọc Linh, giá trị sản phẩm cao và nhóm khách hàng đặc thù khiến giao dịch trên sàn chưa phải kênh chủ lực. Dù vậy, các nền tảng số vẫn giúp HTX Dược liệu Thuận Tài quảng bá thương hiệu, giới thiệu sản phẩm và gia tăng nhận diện những giá trị sở hữu trí tuệ của sản phẩm.

Câu chuyện này cho thấy chuyển đổi số không chỉ là đưa sản phẩm lên mạng để bán. Với những mặt hàng có giá trị cao hoặc đặc thù, nền tảng số còn là công cụ xây dựng thương hiệu, cung cấp thông tin, củng cố niềm tin và góp phần phát huy giá trị tài sản trí tuệ.

Trong quá trình đó, sở hữu trí tuệ trở thành một phần quan trọng của giá trị sản phẩm. Một sản phẩm OCOP không chỉ có giá trị ở nguyên liệu mà còn nằm ở tên gọi, thương hiệu, mẫu mã, bao bì, thiết kế và những giải pháp kỹ thuật được HTX đầu tư.

Khi HTX ứng dụng công nghệ để cải tiến sản xuất, chế biến, bảo quản và truy xuất nguồn gốc, những kết quả này cần được nhận diện và bảo vệ phù hợp. Đây là cơ sở để hình thành tài sản trí tuệ, tạo lợi thế cạnh tranh và giúp HTX giữ được giá trị khi mở rộng thị trường.

Vì vậy, chuyển đổi số và sở hữu trí tuệ cần được nhìn nhận như hai yếu tố bổ trợ trong quá trình nâng giá trị sản phẩm. Công nghệ giúp sản phẩm tiếp cận thị trường rộng hơn, còn thương hiệu và tài sản trí tuệ tạo dấu ấn, tăng sức cạnh tranh.

Tạo văn hóa đổi mới sáng tạo

Từ những mô hình thực tế kể trên, xã Đăk Pék đang từng bước hình thành cách làm mới trong phát triển HTX, trong đó công nghệ và đổi mới sáng tạo gắn với xây dựng thương hiệu, tạo lập và bảo vệ tài sản trí tuệ. Định hướng này được lồng ghép vào phát triển nông nghiệp, chương trình OCOP và kinh tế tập thể tại địa phương.

Xã hiện có 3 HTX, 15 tổ hợp tác và hơn 30 sản phẩm chế biến từ thịt heo, bò, măng, cà phê, dược liệu, mứt sâm dây...Trong đó, nhiều sản phẩm của các HTX đã được UBND tỉnh công nhận OCOP 3 sao.

Cùng với phát triển OCOP, Đăk Pék triển khai mô hình giống cà phê mới, tập huấn kỹ thuật và khuyến khích nhân rộng các mô hình dược liệu, cây ăn quả, chăn nuôi an toàn. Địa phương định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, liên kết tiêu thụ và quảng bá nông sản trên nền tảng số, qua đó nâng giá trị sản phẩm và mở rộng đầu ra. 

Trên nền tảng đó, chương trình OCOP được gắn với xúc tiến thương mại, kết nối sàn thương mại điện tử, quản lý chất lượng và phát triển sản phẩm mới. Các HTX được khuyến khích ứng dụng công nghệ trong sản xuất, chế biến, bảo quản, đồng thời xây dựng thương hiệu và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Đây cũng là điều kiện để hình thành văn hóa đổi mới sáng tạo trong khu vực kinh tế tập thể tại Đăk Pék. HTX cần chủ động cải tiến quy trình, nâng chất lượng, xây dựng thương hiệu và nhận diện tài sản trí tuệ. Công tác truyền thông cần lan tỏa các mô hình ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo để các HTX học hỏi, nhân rộng và nâng cao ý thức bảo vệ sở hữu trí tuệ.

Quá trình này cần gắn với nâng cao nhận thức về sở hữu trí tuệ. Khi HTX biết nhận diện, đăng ký và bảo vệ thương hiệu, giá trị sản phẩm sẽ được nâng lên, tạo thêm lợi thế cạnh tranh. Với thế mạnh về dược liệu, cà phê và sản phẩm đặc trưng, Đăk Pék có thể kết hợp công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số với sở hữu trí tuệ để mở rộng thị trường và nâng giá trị cho HTX.

Thanh Loan