Theo số liệu mới nhất của Cục Hải quan, nhập khẩu rau quả từ Mỹ vào Việt Nam đã tăng trưởng "thần tốc" trong giai đoạn 2016-2025. Từ mức khiêm tốn 85 triệu USD năm 2016, kim ngạch đã tăng hơn 10 lần, vượt mốc 900 triệu USD vào năm 2025. Riêng năm qua, giá trị nhập khẩu tăng vọt gần 67%.

Các mặt hàng như táo, nho, cherry, việt quất, khoai tây và hạnh nhân Mỹ ngày càng phổ biến tại Việt Nam nhờ chất lượng đồng đều và thương hiệu uy tín. Theo các doanh nghiệp, sự bùng nổ này bắt đầu từ quý II/2025, khi thuế nhập khẩu nhiều mặt hàng giảm sâu (thậm chí về 0% từ tháng 4/2025), giúp giá bán cạnh tranh hơn đáng kể.

Bên cạnh lợi thế về thuế và niềm tin của người tiêu dùng, các hiệp hội ngành hàng Mỹ cũng coi Việt Nam là thị trường trọng điểm châu Á, liên tục đẩy mạnh quảng bá và mở rộng kênh phân phối từ siêu thị đến thương mại điện tử. Giới chuyên môn dự báo, kim ngạch nhập khẩu rau quả Mỹ có thể vượt 1 tỷ USD ngay trong năm 2026.

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Mỹ năm 2025 đạt khoảng 546 triệu USD. Dù duy trì đà tăng trưởng nhưng con số này không đủ để bù đắp tốc độ nhập khẩu.

Hệ quả là Việt Nam tiếp tục nhập siêu rau quả từ Mỹ. Nếu giai đoạn 2016-2017 mức chênh lệch còn nhỏ, thì từ năm 2018 đến nay, khoảng cách ngày càng nới rộng. Năm 2025 ghi nhận mức nhập siêu kỷ lục gần 354 triệu USD – cao nhất trong 10 năm qua.

Tại thị trường Mỹ, dù nằm trong nhóm 13 quốc gia cung ứng lớn, thị phần của Việt Nam vẫn rất khiêm tốn. Theo Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ, trong "miếng bánh" nhập khẩu hơn 46 tỷ USD rau quả của nước này (10 tháng đầu năm 2025), Việt Nam chỉ chiếm khoảng 1,49%, thấp xa so với Mexico, Canada hay các nước Nam Mỹ.

Rào cản mới năm 2026 ở thị trường Mỹ sẽ tiếp tục đè nặng ngành đồ gỗ và thủy sản

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam nhận định, việc xuất khẩu sang Mỹ ước tăng hơn 50% trong năm 2025 là nỗ lực lớn, tạo đà hướng tới mục tiêu 1 tỷ USD. Dư địa tăng trưởng vẫn còn nhiều khi danh mục trái cây được phép xuất khẩu chính ngạch đã mở rộng sang dừa, bên cạnh bưởi, xoài, thanh long, nhãn, vải... Ngoài ra, xu hướng tiêu dùng Mỹ đang chuyển dịch sang các sản phẩm nhiệt đới, chế biến sâu và tốt cho sức khỏe.

Tuy nhiên, đường vào thị trường Mỹ ngày càng gập ghềnh. Từ 1/1/2026, các quy định về truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm sẽ bị siết chặt hơn. Doanh nghiệp Việt còn chịu áp lực lớn về chi phí logistics do khoảng cách địa lý xa, khó cạnh tranh về giá so với các đối thủ lân cận Mỹ như Mexico hay Peru.

Đồng thời, các yêu cầu mới về sản xuất xanh, giảm phát thải carbon và trách nhiệm xã hội đang dần trở thành tiêu chuẩn bắt buộc, đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam phải thay đổi toàn diện để giữ vững và mở rộng thị phần.

Thanh Hoa