Luật Kiến trúc được thông qua có 5 chương với 41 điều quy định về quản lý kiến trúc, hành nghề kiến trúc; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động kiến trúc.

Luật này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động kiến trúc và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến hoạt động kiến trúc trên lãnh thổ Việt Nam.

Trước đó, thảo luận tại hội trường, một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm và thảo luận sôi nổi đó là quy định về bản sắc văn hóa dân tộc (Điều 5) và Quy chế quản lý kiến trúc (Điều 14, Điều 15).

Theo đó, một số ý kiến đề nghị giao cho Chính phủ hoặc Bộ Xây dựng quy định cụ thể bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc để bảo đảm tính thống nhất trong phạm vi toàn quốc.

Giải trình trước Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc của các địa phương là rất đa dạng và rất phong phú.

Thực tế cho thấy, UBND cấp tỉnh, cộng đồng xã hội và nhân dân tại các địa phương chính là người hiểu rõ nhất điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, văn hóa, nghệ thuật; thuần phong mỹ tục và đặc điểm, tính chất tiêu biểu, dấu ấn đặc trưng của các yếu tố hình thành nên bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc của địa phương mình của từng vùng, miền.

Vì vậy, tại khoản 2 Điều 5 dự thảo Luật giao UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức, nghiên cứu, khảo sát, đánh giá để quy định về bản sắc văn hóa dân tộc trong Quy chế quản lý kiến trúc là phù hợp.

Quy định mang tính phân cấp như dự thảo Luật còn tăng cường vai trò, trách nhiệm của chính quyền địa phương trong hoạt động quản lý nhà nước về lĩnh vực kiến trúc trên địa bàn", Uỷ ban Thường vụ Quốc hội báo cáo.

Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng Quy chế, UBND cấp tỉnh căn cứ nội dung về bản sắc văn hóa dân tộc trong định hướng phát triển kiến trúc Việt Nam, nếu thấy cần thiết sẽ xin ý kiến các bộ, ngành Trung ương.

Mặt khác, nếu quy định cơ quan quản lý nhà nước cấp Trung ương phê duyệt tất cả các quy chế trên phạm vi cả nước thì không khả thi và dễ phát sinh nhiều thủ tục hành chính.

"Do đó, dự thảo Luật chỉ quy định khi lập Quy chế quản lý kiến trúc của đô thị loại đặc biệt, đô thị loại I trực thuộc Trung ương thì mới phải có ý kiến thống nhất của Bộ Xây dựng (khoản 4, Điều 14)", Uỷ ban Thường vụ Quốc hội báo cáo.

Về quy định thống nhất về thẩm quyền ban hành Quy chế quản lý kiến trúc quy định tại khoản 2 Điều 5, khoản 4 Điều 14 và khoản 4 Điều 15.

Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, ý kiến nêu trên là xác đáng và dự thảo Luật đã được chỉnh lý khoản 4 Điều 14 và khoản 4 Điều 15 để bảo đảm tính thống nhất về thẩm quyền ban hành, điều chỉnh Quy chế quản lý kiến trúc thể hiện như trong dự thảo Luật.

Hoàng Hà