Trước những vướng mắc phát sinh từ thực tế kinh doanh, Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu đã có văn bản gửi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đề nghị làm rõ quy định về thanh toán không dùng tiền mặt. Doanh nghiệp này băn khoăn về cách xác định hạn mức dựa trên số tiền thực trả hay tổng giá trị kim loại quý mua bán trong ngày.

Đồng thời lúng túng trước tình huống một khách hàng mua nhiều đơn hàng giá trị nhỏ dưới ngưỡng quy định bằng tiền mặt vào các thời điểm khác nhau trong ngày. Chẳng hạn, buổi sáng một khách hàng mua đôi bông tai trị giá 10 triệu đồng, thanh toán bằng tiền mặt và nhận sản phẩm. Đến tối cùng ngày, vị khách này tiếp tục mua dây chuyền trị giá 10 triệu đồng.

Khi tổng giá trị giao dịch trong ngày vượt ngưỡng quy định, doanh nghiệp băn khoăn liệu có phải hoàn trả tiền mặt của giao dịch trước, thu hồi sản phẩm đã bán và yêu cầu khách hàng chuyển khoản lại toàn bộ số tiền hay không.

Theo doanh nghiệp, phương án này có thể phát sinh rủi ro đối với những giao dịch đã hoàn tất hợp pháp, nhất là khi khách hàng không hợp tác. Doanh nghiệp đề nghị cơ quan chức năng hướng dẫn cụ thể để bảo đảm tính khả thi khi thực hiện.

Người dân Hà Nội chỉ được mua bán vàng miếng tại 22 ngân hàng và các doanh nghiệp được cấp phép

Tính thuế mua bán vàng như thế nào cho phù hợp?

Phản hồi vấn đề này, NHNN dẫn chiếu Nghị định số 390/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 16/10/2026, văn bản sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng.

Cơ quan quản lý nhấn mạnh mức sàn bắt buộc phải thực hiện qua phương thức thanh toán không dùng tiền mặt hiện nay là từ 5 triệu đồng trở lên trong ngày cho một khách hàng, thay vì mức 20 triệu đồng như các cách hiểu hoặc phản ánh trước đây.

Đáng chú ý, cơ quan điều hành tiền tệ nêu rõ nguyên tắc tính toán là căn cứ vào tổng giá trị mua bán vàng lũy kế trong ngày của một người, hoàn toàn không bóc tách riêng lẻ theo từng lần mua hay từng kỳ thanh toán trả chậm. Khi xuất hiện giao dịch khiến tổng số tiền mua bán trong ngày chạm hoặc vượt mức 5 triệu đồng, khách hàng bắt buộc phải dùng các phương thức thanh toán không tiền mặt cho giao dịch đó cũng như toàn bộ các lần mua tiếp theo trong cùng ngày.

NHNN cũng nhấn mạnh việc cố tình chia nhỏ số lần giao dịch hoặc xé lẻ các đợt thanh toán sẽ không làm thay đổi bản chất của hạn mức pháp lý. Mọi hành vi cố ý phân tán đơn hàng nhằm né tránh việc thanh toán qua ngân hàng, vi phạm quy định về hóa đơn và chứng từ sẽ bị các cơ quan chức năng xem xét, xử lý nghiêm minh theo khuôn khổ pháp luật.

Việc siết chặt hạn mức 5 triệu đồng được thiết kế đồng bộ với hệ thống pháp luật về thuế, hướng tới mục tiêu tăng cường tính minh bạch, tạo công cụ hữu hiệu để cơ quan quản lý kiểm tra và đối soát dòng tiền. Đây cũng là bước đi quan trọng nhằm ngăn chặn nguy cơ thất thu ngân sách, đồng thời nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm rửa tiền trong lĩnh vực kinh doanh kim hoàn.

Thanh Hoa