Phát triển kinh tế tập thể vùng dân tộc thiểu số ở Khánh Hòa (Bài cuối): Các mô hình kinh tế tập thể cần sự hỗ trợ
Chọn cỡ chữ
Phát triển kinh tế tập thể vùng dân tộc thiểu số ở Khánh Hòa (Bài cuối): Các mô hình kinh tế tập thể cần sự hỗ trợ
Những năm qua, tỉnh Khánh Hòa đã quan tâm hướng dẫn thành lập các Tổ hợp tác (THT), hợp tác xã (HTX) nhằm hỗ trợ người dân liên kết, phát triển kinh tế bền vững. Tuy nhiên, để các mô hình kinh tế tập thể phát huy hiệu quả, cần thêm những chính sách "sát sườn" hơn nữa từ phía các cấp, ngành và chính quyền địa phương.
Theo báo cáo của Sở Kế hoạch và Đầu tư, 6 tháng đầu năm, toàn tỉnh thành lập mới 2 HTX gồm: 1 HTX ở huyện Khánh Sơn và 1 HTX ở TP. Cam Ranh; thành lập mới 2 THT nông nghiệp ở huyện Diên Khánh. Đồng thời, giải thể 1 HTX ở huyện Cam Lâm và đang xúc tiến các thủ tục giải thể 2 HTX ở huyện Vạn Ninh…
Còn nhiều khó khăn
Bên cạnh những thành công bước đầu như: góp phần quan trọng trong việc xây dựng nông thôn mới tại địa phương, nâng cao thu nhập cho người sản xuất, làm thay đổi diện mạo nông thôn, đặc biệt là đời sống của người dân vùng DTTS ở các huyện như: Diên Khánh, Khánh Vĩnh, Khánh Sơn… được nâng cao, nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo bền vững.
Tuy nhiên, trên thực tế, các HTX còn gặp không ít khó khăn như: Nguồn vốn hoạt động hạn chế, đội ngũ thành viên còn hạn chế về trình độ chuyên môn... HTX thành lập chủ yếu hợp tác trong khâu sản xuất, chưa tiếp cận được vật tư đầu vào và đầu ra sản phẩm.
Tổ hợp tác trồng mía tím Sơn Hiệp (huyện Khánh Sơn) có 5ha đạt chuẩn VietGAP.
Đối với các THT, về mặt tổ chức vẫn còn chưa chặt chẽ, thiếu ổn định và bền vững; sản phẩm tiêu thụ gặp nhiều khó khăn, thiếu vốn đầu tư; còn sản xuất riêng lẻ, chưa tập hợp, liên kết với nhau; việc theo dõi, đánh giá hoạt động của tổ hợp tác còn gặp nhiều khó khăn.
Đơn cử như tại huyện Khánh Sơn, nội dung hoạt động của các tổ hợp tác còn đơn giản, chủ yếu theo hình thức tương trợ lẫn nhau, hợp tác chưa chặt chẽ, chỉ mang tính ngắn hạn. Khó khăn lớn nhất hiện nay mà các THT đang gặp phải đó là nguồn vốn tái đầu tư và mở rộng sản xuất, đầu ra cho sản phẩm.
Ông Nguyễn Văn Kết, THT trồng và chăm sóc mía tím xã Sơn Hiệp cho biết, tổ trưởng THT sẽ đứng ra thu mua sản phẩm cho các thành viên trong tổ và những hộ khác. Tuy nhiên, hàng năm, toàn xã trồng 55 - 60ha mía tím nên một người không thể thu mua hết được. Do đó, giá cả và đầu ra cho cây mía tím vẫn rất bấp bênh.
Còn ông Nguyễn Văn Thuận - Phó Chủ tịch UBND huyện Khánh Vĩnh nói rằng, do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, năm 2021, tình hình hoạt động sản xuất, kinh doanh của tổ chức kinh tế tập thể, HTX trên địa bàn huyện dự báo sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn. Các HTX trong lĩnh vực nông nghiệp luôn gặp nhiều trở ngại do tác động của thời tiết, biến đổi khí hậu, nguy cơ dịch bệnh với cây trồng, vật nuôi, thị trường tiêu thụ không ổn định, nhất là trong tình hình dịch Covid-19 diễn biến phức tạp.
"Về nguồn lực cho phát triển kinh tế tập thể, HTX đã được Trung ương và địa phương quan tâm hỗ trợ trong thời gian qua, nhưng nhìn chung vẫn chưa đáp ứng kịp thời và đầy đủ so với nhu cầu. Quy mô các HTX, tổ hợp tác còn nhỏ, cơ sở vật chất, trình độ còn hạn chế... nên việc phát triển ổn định cần có thời gian, từng bước để thực hiện", ông Thuận nói.
Nâng cao hiệu quả hoạt động
Để giúp nông dân tìm đầu ra cho nông sản, thời gian qua, Hội Nông dân huyện Khánh Sơn đã tham gia các phiên kết nối cung cầu, làm việc với các doanh nghiệp, siêu thị trong và ngoài tỉnh về việc thu mua các mặt hàng nông sản của Khánh Sơn. Đồng thời, tạo điều kiện cho các THT sản xuất vay vốn từ quỹ hỗ trợ nông dân.
Theo các lãnh đạo các HTX để phát triển ổn định, cần sự liên kết giữa các HTX, THT với doanh nghiệp nhằm hỗ trợ nhau trong sản xuất, mở rộng quy mô nhằm hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Tuy nhiên, do nguồn kinh phí được phân bổ không nhiều, các THT chỉ được vay nguồn vốn ban đầu và mỗi hộ vay 15 - 20 triệu đồng. Đối với những hộ đã vay các kênh tín dụng của Ngân hàng Chính sách xã hội sẽ không được vay nguồn vốn quỹ hỗ trợ nông dân.
“Bên cạnh việc nỗ lực hỗ trợ về nguồn vốn, đầu ra cho sản phẩm, Hội Nông dân huyện cũng sẽ tập trung hướng dẫn hội viên nông dân các thủ tục hành chính để thành lập các hình thức kinh tế tập thể trong sản xuất nông nghiệp, tham mưu cấp ủy, chính quyền tạo điều kiện về cơ chế, chính sách và nguồn lực để mô hình kinh tế tập thể hoạt động có hiệu quả. Bởi đây là hướng đi cần thiết để hội nông dân tham gia thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới”, đại diện Hội Nông dân huyện Khánh Sơn nói.
Trong khi đó, giai đoạn 2021 - 2030, huyện Khánh Vĩnh sẽ tiếp tục củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của các HTX, THT trên địa bàn huyện; phát huy tốt tiềm năng, lợi thế, đẩy mạnh liên doanh, liên kết giữa các tổ hợp tác, HTX với nhau và giữa THT, HTX với các thành phần kinh tế khác; liên kết chặt chẽ giữa phát triển sản xuất gắn với thị trường, chế biến và tiêu thụ sản phẩm; quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho cán bộ HTX, tổ hợp tác.
Cùng với đó, huyện sẽ phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX như: rà soát tình hình hoạt động của HTX; hướng dẫn các HTX thành lập mới, thu hút thêm thành viên, tăng số vốn điều lệ; tăng cường các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực; xúc tiến thương mại; từng bước mở rộng quy mô hoạt động của các HTX...
Từ thực tế trên, để hỗ trợ các HTX phát triển, mới đây, UBND tỉnh Khánh Hòa đã quyết định hỗ trợ xây dựng hạ tầng thiết yếu cho 11 HTX hoạt động hiệu quả trên địa bàn tỉnh. Trong đó, huyện Diên Khánh có 8 HTX gồm: Diên Bình, Diên Hòa, Diên Thạnh, Suối Tiên, Diên Lộc, Suối Hiệp 2, Diên Phước, Diên Lâm 1; thị xã Ninh Hòa có 3 HTX gồm: HTX Nông nghiệp 1 Ninh Quang, HTX Nông nghiệp 2 Ninh Quang, HTX Nông nghiệp Ninh Đông.
Từng là một trong những huyện vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Lai Châu, nhưng những năm gần đây, Nậm Nhùn đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ triển khai hàng loạt mô hình kinh tế liên kết tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Từ một huyện nghèo thuộc diện đặc biệt khó khăn của tỉnh Điện Biên, Nậm Pồ đang dần thay da đổi thịt khi người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số mạnh dạn tiếp cận công nghệ thông tin, thương mại điện tử để sản xuất và tiêu thụ nông sản.
Không còn là miền đất của đói nghèo và biệt lập, nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi tỉnh Bắc Kạn giờ đây đang trở thành hình mẫu về khát vọng vươn lên nhờ ứng dụng công nghệ thông tin và thương mại điện tử vào sản xuất, với HTX là cầu nối.
Giữa vùng cao biên giới Sìn Hồ (tỉnh Lai Châu) quanh năm mây mù bao phủ, ít ai nghĩ rằng nơi đây lại đang âm thầm diễn ra một cuộc “cách mạng nông nghiệp” với trung tâm là đồng bào dân tộc thiểu số.
Giữa đại ngàn Việt Bắc, huyện Võ Nhai (tỉnh Thái Nguyên) đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử và đặc biệt là sự “bứt phá” của các HTX có đông thành viên là đồng bào dân tộc thiểu số.
Liên minh HTX Việt Nam và Tổ chức Lao động Quốc tế triển khai chương trình hỗ trợ 356 hộ gia đình tại hai xã Xuân Thượng và Xuân Hòa, tỉnh Lào Cai, với tổng kinh phí gần 1,5 tỷ đồng. Chương trình giúp khôi phục sản xuất, sửa chữa nhà cửa và nâng cao khả năng ứng phó với thiên tai, hướng tới phát triển bền vững cho đồng bào dân tộc miền núi sau cơn bão Yagi.
Tận dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử để quảng bá và bán hàng trực tuyến, nhiều HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đang từng bước thay đổi cách tiếp cận thị trường.