CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM (CII) đang đứng trước bài toán về cân đối nguồn vốn khi quy mô nợ ngày càng lớn, trong khi doanh nghiệp vẫn tiếp tục mở rộng danh mục đầu tư.

Nợ lớn, tiếp tục mở rộng danh mục đầu tư

Theo phương án vừa được công bố, CII dự kiến chào bán gần 67,2 triệu trái phiếu chuyển đổi, mệnh giá 100.000 đồng/trái phiếu, tương đương tổng giá trị gần 6.720 tỷ đồng. Số tiền thu được dự kiến được sử dụng cho các chương trình, dự án hiện hữu của doanh nghiệp.

Đây là lô trái phiếu có kỳ hạn lên tới 25 năm, dự kiến đáo hạn vào năm 2051 và không có tài sản bảo đảm. Lãi suất trong 12 kỳ tính lãi đầu tiên là 0%, sau đó mức lãi suất cố định 14,5%/năm được áp dụng từ kỳ thứ 13.

Quy mô đợt phát hành đáng chú ý khi đặt cạnh bảng cân đối của CII. Tại ngày 30/6/2026, tổng tài sản doanh nghiệp đạt gần 43.474 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu khoảng 12.956 tỷ đồng, trong khi nợ phải trả lên tới 30.518 tỷ đồng, tương đương khoảng 70% tổng nguồn vốn. Dư nợ vay ngắn hạn là 6.063 tỷ đồng và vay dài hạn 18.471 tỷ đồng

Nếu phát hành thành công toàn bộ, riêng lô trái phiếu 6.720 tỷ đồng sẽ tương đương khoảng 15,5% tổng tài sản và hơn một nửa vốn chủ sở hữu của CII tại thời điểm cuối quý II.

Không chỉ quy mô nợ phải trả tăng cao, dư nợ trái phiếu chuyển đổi của CII cũng đang phình lên nhanh. Cuối quý II/2026, khoản mục này đạt khoảng 3.257 tỷ đồng, gấp đôi đầu năm và cao gấp khoảng 3 lần cuối quý I. Tổng dư nợ vay đã vượt 1,9 lần vốn chủ sở hữu.

Trong bối cảnh đó, dòng vốn của CII lại đang xuất hiện ở một hướng khác: mua thêm cổ phiếu PC1.

CII Invest – công ty con của CII vừa mua 1 triệu cổ phiếu PC1. Sau giao dịch, CII Invest sở hữu hơn 29,63 triệu cổ phiếu, tương đương 7,2% vốn PC1. Cộng với 22,98 triệu cổ phiếu do các bên liên quan nắm giữ, nhóm CII hiện sở hữu khoảng 52,61 triệu cổ phiếu PC1, tương đương 12,79% vốn.

Đây không phải một thương vụ đơn lẻ. Nhóm CII bắt đầu tăng sở hữu tại PC1 từ đầu tháng 6. Sau nhiều lần mua vào, tỷ lệ sở hữu đã tăng từ 4,83% lên 12,79%, tức tăng gần 2,65 lần chỉ trong khoảng 3 tháng. Riêng trong tháng 8, CII Invest đã có ít nhất hai lần mua vào, gồm 494.600 cổ phiếu trong ngày 13/8 và 1 triệu cổ phiếu trong ngày 27/8.

Điều này cho thấy PC1 đang trở thành một khoản đầu tư có vị trí ngày càng lớn trong danh mục của CII.

Theo CII, đây là khoản đầu tư tài chính, không phải kế hoạch thâu tóm hay tham gia điều hành PC1. Doanh nghiệp cho biết quyết định đầu tư dựa trên danh mục các dự án năng lượng mà PC1 đang sở hữu, vận hành, trong đó có các dự án điện mặt trời hưởng cơ chế giá FIT và những dự án dự kiến đưa vào vận hành trong tương lai.

PC1 có gì để CII liên tục xuống tiền?

Đáng chú ý, CII không mua PC1 khi cổ phiếu ở vùng đỉnh. PC1 kết phiên 28/8 tại 20.700 đồng/cp. Với 52,61 triệu cổ phiếu đang nắm giữ, giá trị thị trường danh mục PC1 của nhóm CII vào khoảng 1.089 tỷ đồng. Thị giá PC1 hiện thấp hơn khoảng 34% so với mức đỉnh 31.500 đồng/cp thiết lập ngày 3/3.

Thậm chí tại thời điểm cuối quý II, CII đã nắm gần 36,9 triệu cổ phiếu PC1 với giá gốc hơn 738,5 tỷ đồng. Giá trị hợp lý tại ngày 30/6 đạt hơn 851,8 tỷ đồng, tương ứng khoản lãi chưa thực hiện hơn 113 tỷ đồng.

Điều này phần nào cho thấy CII không đơn thuần chạy theo diễn biến tăng giá ngắn hạn của PC1. Thay vào đó, doanh nghiệp dường như đang đặt cược vào giá trị dài hạn của danh mục năng lượng mà PC1 sở hữu.

Với PC1, mảng năng lượng có thể mang lại nguồn thu tương đối ổn định khi các nhà máy đi vào vận hành, qua đó tạo sự khác biệt so với các hoạt động phụ thuộc vào tiến độ dự án như xây lắp.

Ở góc độ chiến lược, việc sở hữu gần 13% PC1 vì thế có thể giúp CII tiếp cận gián tiếp với một danh mục tài sản năng lượng mà không nhất thiết phải tự mình phát triển toàn bộ dự án từ đầu.

Nhưng mặt còn lại cũng cần được tính đến. CII đang sử dụng một cấu trúc tài chính có đòn bẩy cao trong khi tiếp tục mở rộng đầu tư. Nợ phải trả hơn 30.500 tỷ đồng đã là con số đáng kể so với quy mô vốn chủ sở hữu. Nếu tiếp tục huy động thêm 6.720 tỷ đồng, quy mô nghĩa vụ tài chính sẽ còn lớn hơn, dù cấu trúc trái phiếu chuyển đổi có những đặc điểm khác với khoản vay thông thường.

Đặc biệt, mức lãi suất 0% trong ba năm đầu giúp giảm áp lực chi phí lãi vay ngay lập tức, nhưng từ kỳ thứ 13, trái phiếu sẽ chịu lãi suất cố định 14,5%/năm. Do đó, bài toán quan trọng với CII không chỉ là huy động được vốn mà còn là khả năng biến nguồn vốn này thành dòng tiền đủ lớn trong tương lai.

CII trở thành cổ đông lớn thứ hai tại PC1 trước thềm đại hội bất thường

Trong khi đó, khoản đầu tư PC1 cũng chịu rủi ro thị trường. Thị giá PC1 đã điều chỉnh mạnh từ đỉnh và riêng tháng 8 giảm hơn 3%. Việc CII tiếp tục mua khi cổ phiếu chưa trở lại vùng đỉnh cho thấy doanh nghiệp có thể đang nhìn vào giá trị dài hạn, nhưng đồng thời cũng đồng nghĩa với việc vốn tiếp tục được phân bổ vào một tài sản biến động theo thị trường chứng khoán.

Trên thị trường, cổ phiếu CII đóng cửa phiên 28/8 ở mức 14.700 đồng/cp, giảm 0,68%. Trong tháng 8, CII có nhiều phiên biến động mạnh, từng tăng 6,49% trong phiên 3/8 và 5,73% trong phiên 17/8, nhưng sau đó liên tục điều chỉnh.

Diễn biến này cho thấy thị trường vẫn chưa phản ánh một cách rõ ràng câu chuyện mở rộng danh mục đầu tư của CII.

Với CII, nhà đầu tư sẽ phải cân nhắc hai mặt của câu chuyện. Một bên là hệ thống tài sản hạ tầng, các dự án BOT và khả năng mở rộng danh mục, trong đó việc liên danh CII được lựa chọn làm nhà đầu tư dự án mở rộng Quốc lộ 13 với phần vốn BOT hơn 6.276 tỷ đồng cũng cho thấy nhu cầu vốn của doanh nghiệp vẫn rất lớn. Bên kia là đòn bẩy tài chính và nhu cầu huy động vốn ngày càng cao.

Châu Anh