Tại Hội nghị trực tuyến Tổng kết Đợt cao điểm VSATTP trong lĩnh vực nông nghiệp diễn ra ngày 3/3, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát cho biết, đợt cao điểm ATTP vừa qua, bước đầu ngành nông nghiệp đã hoàn thành mục tiêu đề ra, ngăn chặn tiến tới đẩy lùi việc sử dụng chất cấm Salbutamol, chất vàng ô trong chăn nuôi.

Bán chất cấm, lãi 10 lần

Theo ông Phùng Hữu Hào, Cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản (Nafiqad), tính từ đầu năm 2015 đến tháng 2/2016, Bộ NN&PTNT đã phát hiện 326/6166 mẫu rau, quả, trái cây nhiễm chất cấm, dư lượng thuốc BVTV vượt giới hạn cho phép (chiếm 5,3% so với 9 tháng đầu năm 2015 là 10,3%); 106/5433 mẫu thịt và sản phẩm thịt chế biến vi phạm chỉ tiêu hóa chất, kháng sinh cấm và vượt giới hạn cho phép (chiếm 2% so với 9 tháng đầu năm 2015 là 7,6%), 834/5433 mẫu thịt vi phạm chỉ tiêu vi sinh vật (chiếm 15,4% so với 9 tháng đầu năm 2015 là 16%); 397/5048 mẫu thủy sản (chiếm 7,9%) vi phạm các chỉ tiêu về hóa chất, kháng sinh cấm và vượt giới hạn cho phép (so với 9 tháng đầu năm 2015 là 1,01%).

Đáng chú ý, đợt cao điểm vừa qua, các tỉnh, thành phố đã rất tích cực triển khai kiểm tra chất cấm trong chăn nuôi. 46/63 tỉnh thành phố đã tổ chức kiểm tra 1129 cơ sở, phát hiện 24 cơ sở vi phạm (chiếm 2,1%)và xử lý theo quy định; phát hiện 12/649 (chiếm 1,8%) mẫu thức ăn chăn nuôi dương tính với chất cấm Salbutamol, 69/1026 mẫu nước tiểu (chiếm 6,7%), 1/172 mẫu thịt (chiếm 0,6%) có sử dụng chất cấm Salbutamol.

Theo ông Nguyễn Văn Việt, Chánh Thanh tra Bộ NN&PTNT, đợt cao điểm ATTP vừa qua, Thanh tra Bộ đã phối hợp với C49 (Bộ Công an) tổ chức thanh tra đột xuất một số cơ sở sản xuất, kinh doanh và sử dụng TACN có dấu hiệu vi phạm. Qua thanh tra, đã phát hiện và xử lý 13 công ty, đã tiến hành xử phạt vi phạm hành chính và thực hiện các biện pháp xử phạt bổ sung (thu hồi, tiêu hủy các sản phẩm vi phạm) với 11 công ty. Một số cá nhân, tổ chức vi phạm đang trong quá trình điều tra, củng cố hồ sơ, chờ kết quả xử lý.

Ông Việt cho rằng tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi diễn ra đã nhiều năm nhưng kiểm soát chưa hiệu quả. Tuy nhiên, chỉ trong thời gian ngắn vừa qua đã căn bản ngăn chặn được bởi cơ quan chức năng có cách làm đúng.

Thời gian qua, chất cấm Salbutamol bị ngành nông nghiệp cấm, ngành y tế lại cho nhập về dùng làm thuốc chữa bệnh cho người. Tuy nhiên một số người đã lợi dụng việc này nhập về tuồn ra ngoài. Lợi nhuận rất lớn, 1kg salbutamol được nhập về khoảng 1,5-1,6 triệu đồng, bán cho chăn nuôi gấp hàng chục lần, giá lên tới 15 triệu đồng/kg.

Một con lợn sử dụng chất cấm lợi nhuận cao hơn so với bán một con lợn thường từ 500.000 đến 1 triệu đồng. Hiện, thanh tra bộ và C49 đã khống chế được nguồn cung cấp Salbutamol ra thị trường nhưng vẫn cần kiểm soát chặt vì tiềm ẩn ở các trang trại, lò mổ là rất lớn, chỉ cần lơ là thì việc sử dụng chất cấm lại tái diễn ngay.

Việt Nam cần 60 – 80 năm để đuổi kịp chiều cao người Nhật

Đánh mạnh vào lạm dụng kháng sinh

Đồng tình với quan điểm này, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho rằng thời gian qua nhờ giám sát chặt lò mổ, trang trại là phần ngọn từ đó chúng ta truy ra nguồn gốc chất cấm từ đâu đến, trên cơ sở đó đã lần đến các nhà máy sản xuất thức ăn, các công ty nhập khẩu vi phạm quy định của luật về buôn bán chất cấm.

Năm 2016, ngành nông nghiệp tiếp tục đặt trọng tâm coi ATTP là nhiệm vụ trọng tâm số một, cần có kế hoạch tương xứng, chính vì vậy Bộ trưởng Cao Đức Phát chỉ đạo, sang năm 2016 phải tạo sự chuyển biến rõ nét hơn trong đảm bảo ATTP, làm quyết liệt căn cơ hơn với chất cấm. Tập trung kiểm soát tình trạng lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản, vấn đề này phức tạp hơn chất cấm nên phải có hành động cụ thể.

Bài học rút ra từ đợt cao điểm là kiểm soát ATTP dù có phức tạp đến đâu chúng ta có thể làm được nếu làm quyết liệt, phối hợp tốt giữa các bộ, các địa phương và dựa vào dân nếu có cách làm phù hợp. Bên cạnh đó, phải kiểm soát tình trạng tồn dư thuốc BVTV trên rau, trái cây; ngăn chặn thuốc bảo vệ thực vật nhập lậu, thuốc giả, thuốc kém chất lượng… Cùng với việc thanh tra đột xuất các vật tư đầu vào, cần tăng cường kiểm tra hàng buôn lậu qua biên giới,

Cần quan tâm đặc biệt đến công tác thông tin truyền thông, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí, công khai trên thông tin đại chúng các cơ sở vi phạm… “Tôi không cho phép cơ sở nào làm ra sản phẩm hại người dân lại được bảo vệ trước công luận, kể cả việc đưa thông tin khiến DN vi phạm phá sản, miễn là truyền thông phải chuẩn vì nhân dân có quyền được biết thông tin chính xác”- Bộ trưởng Cao Đức Phát nhấn mạnh.

“Dù 90% thực phẩm trên thị trường là sạch nhưng nhân dân vẫn đang hoang mang, lúng túng trong việc sử dụng thực phẩm, họ lo lắng không biết thực phẩm mua về được lấy ở đâu, có an toàn không, có sạch không. Nhiệm vụ của chúng ta là phải hành động quyết liệt để chỉ ra cho người tiêu dùng biết thịt cá, rau củ quả ở đâu là an toàn”- Bộ trưởng khẳng định.

Thu Hường