Nhập siêu hơn 20 tỷ USD, vùng đệm bảo vệ tỷ giá mỏng dần
Nhập siêu hơn 20,5 tỷ USD sau 7 tháng đầu năm 2026, mức cao nhất từ trước đến nay, nhưng tỷ giá USD/VND vẫn duy trì ổn định nhờ nguồn cung ngoại tệ dồi dào từ FDI, kiều hối và du lịch.
Tuy nhiên, dự trữ ngoại hối của Việt Nam hiện chỉ còn tương đương khoảng 1,9 đến 2 tháng nhập khẩu, thấp hơn ngưỡng tối thiểu 3 tháng theo khuyến nghị của IMF, cho thấy dư địa để Ngân hàng Nhà nước can thiệp khi thị trường biến động đang thu hẹp.
Nhập siêu tăng vì đâu, và vì sao tỷ giá chưa biến động
Theo số liệu mới nhất từ Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tháng 7/2026 đạt 109,75 tỷ USD, tăng 5,3% so với tháng trước và tăng 33% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu đạt 53,08 tỷ USD (tăng 4,5%) và nhập khẩu đạt 56,67 tỷ USD (tăng 6,1%).
Lũy kế 7 tháng, tổng kim ngạch đạt 659,58 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó xuất khẩu đạt 319,53 tỷ USD (tăng 21,7%) và nhập khẩu đạt 340,05 tỷ USD (tăng tới 34,8%). Nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu khiến cán cân thương mại nhập siêu 3,59 tỷ USD riêng trong tháng 7, nâng tổng mức nhập siêu 7 tháng lên 20,52 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm 2025 Việt Nam còn xuất siêu 10,35 tỷ USD, một sự đảo chiều đáng chú ý.
TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, cùng nhóm nghiên cứu Viện Nghiên cứu Kinh tế BIDV chỉ ra ba nguyên nhân. Một là doanh nghiệp chủ động tăng nhập nguyên nhiên liệu để tích trữ trước rủi ro địa chính trị toàn cầu. Hai là giá nhiều mặt hàng nhập khẩu chủ chốt như năng lượng, phân bón, linh kiện điện tử và thiết bị sản xuất tăng, khiến kim ngạch tăng một phần do giá chứ không hoàn toàn do khối lượng nhập khẩu tăng. Ba là cơ cấu kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào khối FDI, chiếm khoảng 80% kim ngạch xuất khẩu và 72% kim ngạch nhập khẩu.
Thông thường nhập siêu tăng cao sẽ đẩy nhu cầu ngoại tệ và gây căng thẳng tỷ giá, nhưng diễn biến thực tế lại khác. Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối phân tích Công ty Chứng khoán ABS, cho rằng tỷ giá giữ được ổn định nhờ ba yếu tố, tính chu kỳ của ngoại thương khi nhập siêu thường rơi vào đầu năm và xuất siêu có xu hướng quay lại vào nửa cuối năm, chênh lệch lãi suất đang có lợi cho VND giúp hạn chế tình trạng găm giữ ngoại tệ, và áp lực từ đồng USD quốc tế đã dịu bớt.
Theo Cục Thống kê, chỉ số USD (DXY) bình quân tháng 7, tính đến ngày 25/7/2026, đạt 100,81 điểm, tăng 0,76 điểm so với tháng 6. Nhưng diễn biến những phiên gần cuối tháng 7 và đầu tháng 8, sau các cuộc họp gần đây của Fed, cho thấy DXY đã lùi về quanh 99,9-100 điểm, phù hợp với nhận định của ông Minh rằng áp lực từ đồng USD quốc tế đang hạ nhiệt so với đỉnh của tháng.
Trong nước, chỉ số giá USD tháng 7 chỉ tăng 0,18% so với tháng trước và gần như không đổi so với cuối năm 2025. Tại các ngân hàng thương mại, giá bán USD trong tháng 7 lùi xa mức trần cho phép hơn 100 đồng mỗi USD, Vietcombank niêm yết 26.490 đồng, ACB 26.470 đồng, còn trên thị trường tự do giá USD xuống quanh 26.250-26.400 đồng, thấp nhất từ đầu năm.
Chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu cho biết nguồn ngoại tệ trong nước hiện dồi dào nhờ vốn FDI giải ngân, kiều hối và doanh thu du lịch quốc tế đều tăng trong 7 tháng đầu năm. Một chi tiết đáng chú ý là phần lớn máy móc nhập khẩu phục vụ các dự án FDI thường do chính nhà đầu tư nước ngoài tài trợ, nên không tạo áp lực mua ngoại tệ lên hệ thống ngân hàng nội địa.
Vùng đệm dự trữ mỏng dần, và bài toán năng lực nội địa
Ông Phạm Anh Tuấn, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, cảnh báo dự trữ ngoại hối của Việt Nam sau 6 tháng đầu năm 2026 chỉ tương đương khoảng 1,9-2 tháng nhập khẩu, thấp hơn ngưỡng khuyến cáo tối thiểu 3 tháng của IMF. Con số này phù hợp với số liệu Ngân hàng Nhà nước công bố ngày 18/6/2026, quy mô dự trữ ngoại hối đạt gần 87,6 tỷ USD, so với đỉnh 111,8 tỷ USD hồi tháng 1/2022.
Với kim ngạch nhập khẩu bình quân khoảng 47,2 tỷ USD mỗi tháng trong nửa đầu năm, quy mô dự trữ này tương đương khoảng 1,85 tháng nhập khẩu. Nói cách khác, dư địa để Ngân hàng Nhà nước can thiệp thị trường bằng cách bán ngoại tệ trên diện rộng, nếu áp lực bên ngoài quay trở lại, đã bị thu hẹp đáng kể so với các giai đoạn trước.
Cơ cấu nhập siêu cũng cho thấy sự phân hóa rõ giữa hai khối doanh nghiệp. Theo Cục Thống kê, trong 7 tháng đầu năm, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu tới 28,50 tỷ USD, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài, kể cả dầu thô, xuất siêu 7,98 tỷ USD, chính phần xuất siêu này đã bù lại một phần, kéo mức nhập siêu chung của cả nước xuống còn 20,52 tỷ USD. Khu vực kinh tế trong nước cũng chỉ chiếm 19,9% tổng kim ngạch xuất khẩu, phản ánh thực tế Việt Nam vẫn chủ yếu nhập linh kiện để gia công rồi xuất khẩu, khiến giá trị gia tăng giữ lại trong nước còn khiêm tốn.
TS. Cấn Văn Lực nhấn mạnh khối doanh nghiệp trong nước cần nâng cao năng lực và tăng tỷ lệ nội địa hóa để tận dụng tốt hơn các hiệp định thương mại tự do. Ông dự báo nhập siêu sẽ giảm dần khi giá năng lượng thế giới ổn định trở lại, dù đây mới chỉ giải quyết một trong ba nguyên nhân đã nêu, phần nhập siêu do doanh nghiệp tích trữ nguyên liệu và do cơ cấu phụ thuộc FDI sẽ khó thay đổi nhanh trong ngắn hạn. Dự báo đến hết năm 2026, tỷ giá USD/VND có thể chỉ tăng 1-2%, và việc thị trường chứng khoán Việt Nam dự kiến được FTSE Russell nâng hạng vào tháng 9/2026 được kỳ vọng là cú hích thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp, góp phần cải thiện cán cân thanh toán.
Để củng cố nền tảng dài hạn, TS. Cấn Văn Lực và nhóm nghiên cứu khuyến nghị Chính phủ sớm ban hành Chiến lược đảm bảo an ninh năng lượng, hoàn thiện khung pháp lý về kinh doanh xăng dầu, nâng năng lực dự trữ năng lượng lên 3-4 tháng theo chuẩn khu vực, đồng thời cải cách thủ tục hành chính và xây dựng chính sách thu hút FDI thế hệ mới, tập trung vào công nghệ cao và chuyển giao quản trị. Ở cấp độ doanh nghiệp, việc đẩy nhanh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được xem là điều kiện để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, giảm phụ thuộc nhập khẩu và giữ lại nhiều giá trị gia tăng hơn cho nền kinh tế.
Nhập siêu 20,52 tỷ USD và dự trữ ngoại hối dưới ngưỡng khuyến cáo là hai tín hiệu cần được nhìn cùng nhau. Chúng không phủ nhận việc tỷ giá đang ổn định trong ngắn hạn, nhưng cho thấy sự ổn định đó đang dựa trên một vùng đệm mỏng hơn bình thường, và phụ thuộc vào các điều kiện thuận lợi hiện tại, chênh lệch lãi suất, dòng vốn FDI, kỳ vọng nâng hạng thị trường, những yếu tố hoàn toàn có thể đảo chiều.
Thanh Hoa

VN-Index mất gần 12 điểm nhưng một cổ phiếu vẫn "cháy hàng", dư mua trần gần 1,2 triệu đơn vị
Cảng Phước An vẫn chưa 'cập bến' lợi nhuận, nợ vay phình to sau nửa năm
Lợi nhuận tăng mạnh nhưng gần 71% tài sản FECON vẫn nằm ở phải thu và tồn kho
Saigonres phát hành gần 14 triệu cổ phiếu trả cổ tức giữa lúc lợi nhuận lao dốc, điều gì khiến nhà đầu tư thận trọng?

Khu dân cư Phước Thọ: Hạt nhân của quy hoạch đô thị tri thức tại Vĩnh Long
Thanh khoản tiếp tục lao dốc khi lãi suất vay mua nhà vượt 14%?
Cảng Hàng không Quảng Trị tăng tốc toàn diện để về đích
Chung cư Hà Nội còn hấp dẫn giới đầu cơ?
Các nước quy định thời hạn sở hữu chung cư như thế nào?
Vừa qua, Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết 21 về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan, thay thế Nghị quyết 18 năm 2022.
Đừng bỏ lỡ
Đưa thổ cẩm Mường Hoa lên "xa lộ số"
Từ những khung cửi truyền thống của đồng bào Mông ở thung lũng Mường Hoa (Lào Cai), các sản phẩm thổ cẩm đã vươn lên các sàn thương mại điện tử, mở ra hướng phát triển mới cho nghề truyền thống nhờ ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.


































