Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa ban hành văn bản về đẩy mạnh triển khai chương trình hỗ trợ lãi suất theo Nghị định số 31/2022/NĐ-CP.

Theo văn bản, NHNN yêu cầu các ngân hàng thương mại rà soát danh sách các khách hàng hiện hữu thuộc đối tượng, ngành, lĩnh vực được hỗ trợ lãi suất, có khoản vay ký kết thỏa thuận cho vay và giải ngân từ ngày 1/1/2022 và có phát sinh thời điểm trả nợ từ ngày 20/5/2022 để nắm bắt nhu cầu được hỗ trợ; thông báo, hướng dẫn khách hàng về hồ sơ, thủ tục được hỗ trợ lãi suất theo quy định.

"Rà soát lại các quy định, hướng dẫn nội bộ để đảm bảo tuân thủ theo đúng quy định; không ban hành thêm điều kiện, thủ tục khác với quy định tại Nghị định của Chính phủ và Thông tư của Ngân hàng Nhà nước để hạn chế đối tượng được hỗ trợ lãi suất; không để xảy ra trường hợp khách hàng đúng đối tượng, đáp ứng đủ điều kiện mà không được hỗ trợ lãi suất", NHNN yêu cầu các ngân hàng thương mại.

NHNN cũng nhấn mạnh cần quán triệt tới từng chi nhánh, phòng giao dịch trong hệ thống về việc xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cần khẩn trương, quyết liệt, kịp thời triển khai thực hiện với tinh thần, trách nhiệm cao nhất.

Đối với NHNN chi nhánh các tỉnh, thành phố, NHNN yêu cầu theo dõi tình hình, kết quả thực hiện hỗ trợ lãi suất của chi nhánh các ngân hàng thương mại trên địa bàn. Chủ động giải đáp, xử lý khó khăn, vướng mắc phát sinh thuộc thẩm quyền tại địa bàn và kịp thời báo cáo, đề xuất với Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước các vấn đề vượt thẩm quyền.

"Thành lập và công bố ngay đường dây nóng (số điện thoại, email) tại Chi nhánh để tiếp nhận các phản ánh chính sách và xử lý nghiêm các trường hợp trốn tránh, từ chối hỗ trợ lãi suất đối với khách hàng thuộc đối tượng, đáp ứng đủ điều kiện được hỗ trợ lãi suất...", NHNN nhấn mạnh.

Chương trình hỗ trợ lãi suất 2% với số tiền từ ngân sách nhà nước 40.000 tỷ đồng là một chính sách lớn của Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, Hợp tác xã và người dân phục hồi sau đại dịch COVID-19.

Tuy nhiên, sau 3 tháng triển khai, kết quả thực hiện còn rất khiêm tốn. Theo báo cáo nhanh từ các ngân hàng thương mại (NHTM), doanh số cho vay được hỗ trợ lãi suất đạt gần 4.407 tỷ đồng đối với gần 550 khách hàng, dư nợ được hỗ trợ lãi suất đạt khoảng 4.300 tỷ đồng; dự kiến số tiền hỗ trợ lãi suất cho khách hàng đến cuối tháng 8/2022 mới chỉ khoảng 13,5 tỷ đồng.

Nguyên nhân do các NHTM gặp khó khăn trong xác định đối tượng được hỗ trợ lãi suất trong một số trường hợp khách hàng hoạt động sản xuất - kinh doanh đa ngành.

Bên cạnh đó, đây là trình có nguồn tiền hỗ trợ từ Ngân sách nhà nước nên các NHTM thận trọng, đảm bảo dòng tiền hỗ trợ được đến đúng đối tượng, đúng mục tiêu, an toàn và hiệu quả nên các NHTM mất nhiều thời gian chuẩn bị, xây dựng hệ thống tự động để theo dõi, hạch toán, quản lý dữ liệu báo cáo nhằm đảm bảo tính chính xác của dữ liệu trong công tác thanh, quyết toán, kiểm toán khi tham gia Chương trình được hỗ trợ lãi suất từ nguồn ngân sách nhà nước.

Ngoài ra, một số khách hàng đủ điều kiện vay vốn, nhưng lại có tâm lý e ngại trong trường hợp sơ suất khi tham gia chương trình hỗ trợ lãi suất từ ngân sách nhà nước, phải tuân thủ các thủ tục hậu kiểm, thanh tra, kiểm toán, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Từ những nguyên nhân trên, các bộ, ngành có liên quan cho biết sẽ cùng tham gia tháo gỡ được các khó khăn, vướng mắc, lượng hóa được, đảm bảo mục tiêu cuối cùng là áp dụng pháp luật một cách thống nhất và tạo thuận lợi cho các TCTD triển khai trong thực tiễn, cũng như tạo thuận lợi cho quá trình thanh tra, kiểm tra sau này, như vậy sẽ đạt được tính khả thi của chương trình hỗ trợ này.

T.H