Ủy ban An ninh Quốc gia về Trí tuệ nhân tạo (NSCAI) do Quốc hội Mỹ thành lập năm ngoái, đã nêu lên quan ngại về những tiến bộ mà Trung Quốc đã đạt được trong lĩnh vực này. NSCAI cũng cho biết chính phủ Mỹ còn rất nhiều việc phải làm, trước khi có thể chuyển đổi AI từ “một công nghệ mới đầy triển vọng sang một công nghệ đã chín muồi được tích hợp vào các nhiệm vụ an ninh quốc gia cốt lõi”.

Trung Quốc đi trước trong hai lĩnh vực

Ủy ban này cho rằng sự đồng lòng về AI trong lĩnh vực an ninh quốc gia là rất quan trọng - theo lời ông Robert Work - Phó Chủ tịch của NSCAI và từng là Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ. NSCAI đã nói chuyện với Nhật Bản, Canada, Vương quốc Anh, Australia và Liên minh châu Âu xung quanh vấn đề này.

Báo cáo của NSCAI cho biết Trung Quốc đang đầu tư nhiều hơn Mỹ vào AI và nội dung báo cáo đề cập đến quốc gia châu Á hơn 50 lần.

Báo cáo nhận định “Trung Quốc đang tận dụng sự cởi mở của xã hội Mỹ bằng nhiều cách - một số hợp pháp, một số không - để chuyển giao bí quyết AI” tại thời điểm căng thẳng gia tăng giữa hai quốc gia.

“Trung Quốc đang đi trước trong hai lĩnh vực. Một là giám sát nhận dạng khuôn mặt. Hai là trong công nghệ tài chính. Điều này không có nghĩa là họ đang đi trước về AI nói chung”, theo ông Eric Schmidt - một trong số các lãnh đạo ngành công nghệ Mỹ của ủy ban, khi trao đổi với các phóng viên.

Một cuộc thăm dò mà NSCAI tiến hành đã phát hiện ra rằng Trung Quốc đang bắt kịp rất nhanh, nhưng “những gì tốt nhất và nguyên bản nhất vẫn đang diễn ra ở phương Tây,” ông Schmidt nói. Nước Mỹ vẫn có cơ hội giành chiến thắng trong cuộc đua công nghệ đầy cam go, ông nhận định.

Ông Schmidt hiện là cố vấn kỹ thuật cho Alphabet. Ông từng đảm nhiệm chức Chủ tịch công ty và trước đó là Giám đốc điều hành của Google. Các thành viên khác trong NSCAI bao gồm Andrew Jassy, CEO của Amazon Web Services, và Safra Catz, CEO của Oracle Corp.

Một phần trong báo cáo của NSCAI đã đề cập đến việc Mỹ có nên hạn chế các hoạt động hợp tác của Mỹ với các nhà nghiên cứu AI của Trung Quốc hay không, thông qua các biện pháp như kiểm soát thị thực và xuất khẩu. Thách thức đối với giới chức Mỹ là nhiều chuyên gia và giới học thuật Mỹ từng nêu quan điểm rằng bất kỳ hạn chế nào như vậy cũng sẽ gây tổn hại cho chính nền kinh tế Mỹ, báo cáo của NSCAI nhắc lại.

Hợp tác hay không hợp tác

Các thành viên NSCAI không gợi ý giải pháp cụ thể, mà thay vào đó, chỉ nhận định rằng “vấn đề không đơn thuần là lựa chọn giữa hợp tác hay không hợp tác”. Tuy nhiên, Mỹ nên sẵn sàng hợp tác với Trung Quốc trong việc thúc đẩy sử dụng AI có trách nhiệm, bao gồm cả việc cùng cấm sử dụng AI để phóng vũ khí hạt nhân.

Ủy ban cũng bày tỏ lo ngại rằng Trung Quốc, với cáo buộc sử dụng AI để vi phạm nhân quyền, sẽ làm gương xấu cho thế giới. Báo cáo thống kê rằng ngoài Trung Quốc còn có ít nhất 74 quốc gia khác cũng tiến hành các hoạt động giám sát bằng AI, trong đó “có một nửa số nền dân chủ tự do tiến bộ”.

Kêu gọi sự quan tâm đến tâm tư của những người làm công nghệ sau một số vụ phản đối hợp tác với quân đội Mỹ, báo cáo cho biết “đạo đức và sự cần thiết về mặt chiến lược có tính tương thích với nhau. Đây là sự hỗ trợ to lớn để làm cho công nghệ trở nên công bằng và an toàn”. Tuy nhiên, “Ủy ban lo ngại rằng những ồn ào vừa qua sẽ làm chậm sự phát triển của AI”.

Tháng trước, Lầu năm góc đã có một quyết định gây tranh cãi khi trao hợp đồng cho Microsoft Corp trong một gói thầu giúp quân đội Mỹ truy cập nhiều hơn đến các dịch vụ dữ liệu và điện toán đám mây từ chiến trường và các địa điểm xa xôi khác. Một số nhân viên của chính Microsoft đã phản đối hợp đồng này.

Dự kiến một năm nữa, NSCAI sẽ ra báo cáo cuối cùng.

Hải Châu