Ngành ngân hàng chuẩn bị bước vào mùa ĐHCĐ. Dự báo năm nay có nhiều thay đổi trong cơ cấu nhân sự chủ chốt của các ngân hàng, nhất là những ngân hàng yếu kém nằm trong “quy hoạch” của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) như DongAbank, Sacombank, Eximbank…

“Cuộc chiến ghế nóng”

Trong bốn năm trở lại đây, khi NHNN chủ trương tái cấu trúc, ngành ngân hàng có sự cải tổ rõ rệt, hàng loạt ngân hàng yếu kém đã được sáp nhập và mua lại 0 đồng, cùng với xu hướng M&A được đẩy mạnh, thị trường chứng kiến sự ra đi của nhiều vị lãnh đạo các ngân hàng.

Trong số những ngân hàng có kế hoạch về nhân sự trong mùa ĐHCĐ năm nay, “ghế nóng” của Sacombank hiện đang thu hút được nhiều quan tâm của dư luận nhất.

Ngày 24/2 vừa qua, NHNN ban hành quyết định chấm dứt vai trò quản trị, điều hành của ông Trầm Bê và ông Trầm Khải Hòa tại Sacombank. Theo dự kiến, ngày 24/4, ngân hàng này sẽ tổ chức ĐHCĐ bầu các vị trí chủ chốt như Chủ tịch HĐQT, Phó Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc. Tuy nhiên, thời điểm hiện nay, rất nhiều nhà đầu tư đang “chạy đua” để giành vị trí cao cấp ở ngân hàng này.

Theo một lãnh đạo NHNN, với lượng cổ phiếu lên đến 179 triệu, tương ứng tỷ lệ 9,49% mà ông Trầm Bê và gia đình đã ủy quyền cho NHNN, hiện cơ quan này có quyền quyết định nhân sự chủ chốt của Sacombank.

“Người đứng đầu ngân hàng phải hội tụ đủ các tiêu chuẩn bổ nhiệm lãnh đạo ngân hàng theo quy định khắt khe hơn. Ví dụ, phải chứng minh được dòng tiền đầu tư vào mua cổ phần, cổ phiếu của ngân hàng. Không được sử dụng nguồn vốn vay dưới bất cứ hình thức nào”, vị lãnh đạo này cho hay.

Những ngân hàng đang gặp khủng hoảng như DongAbank và Eximbank trong hai năm qua cũng liên tục thay Tổng Giám đốc. Sau khi được đưa vào diện kiểm soát đặc biệt hồi tháng 8/2015, dàn nhân sự cao cấp của ngân hàng DongAbank đã được thay mới.

Hiện tại, Chủ tịch HĐQT của DongAbank là ông Võ Minh Tuấn và Tổng Giám đốc là ông Nguyễn Thanh Tùng, đều là người của Vietinbank. Tuy nhiên, nhiều thông tin cho biết, thời gian tới, NHNN sẽ sáp nhập DongAbank với ngân hàng khác. Như vậy, nếu thương vụ này xảy ra, không chỉ Chủ tịch mà cả Tổng Giám đốc của ngân hàng này cũng khó giữ ghế.

Trong mùa ĐHCĐ 2017, Eximbank cũng đưa nội dung trình cổ đông những ứng cử viên cho “ghế nóng”. Theo dự kiến, có thêm ba nhân sự được bổ sung vào HĐQT nhiệm kỳ VI (2015 –2020). Hay TPBank cũng lên kế hoạch trình hai ứng cử viên HĐQT thay ông Ha Hong Sik và ông Kento Tokimori vừa có đơn xin từ nhiệm vào giữa tháng Một vừa qua trong kỳ ĐHCĐ sắp tới.

Các cá nhân vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật về hoạt động ngân hàng sẽ bị cấm vĩnh viễn không được là người quản lý, điều hành tổ chức tín dụng.

Cần lãnh đạo tương xứng

Mùa ĐHCĐ ngành ngân hàng năm nay được dự báo có nhiều tình tiết bất ngờ về sự thay đổi nhân sự cấp cao ở các ngân hàng. Bởi việc thay “tướng” diễn ra ở các ngân hàng không đơn thuần là việc luân chuyển cán bộ mà có tính chất quyết định đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng đó, nên cần vị lãnh đạo tương xứng.

Trong số nhiều ngân hàng sẽ thay “tướng” mùa ĐHCĐ này có những ngân hàng yếu kém cần phải tái cơ cấu, nếu việc lựa chọn, bổ nhiệm “nhầm người” sẽ khó có thể giúp các ngân hàng này thoát khỏi yếu kém.

Chính vì vậy, trong tổ chức lại hoạt động, phương án nhân sự là vấn đề quan trọng nhất khi không chỉ làm đau đầu các cổ đông mà còn là bài toán chưa tìm ra lời giải đối với NHNN.

Có thể thấy, thời gian qua, không ít ông chủ, bà chủ được cổ đông tín nhiệm bầu vào vị trí điều hành tại một số ngân hàng nhưng họ lại xem ngân hàng như của riêng mình, xem tiền gửi của người dân như tiền của “nhà mình” để trục lợi, bất chấp quy định về an toàn hệ thống trong khi ngân hàng là sở hữu của hàng chục, hàng nghìn cổ đông đại chúng. Điều này lý giải vì sao nhiều cổ đông tỏ ra bức xúc khi quyền lợi của họ ngày một mờ nhạt.

Hàng năm, tính hấp dẫn của các tình tiết trong câu chuyện thay đổi nhân sự ở mỗi mùa đại hội cổ đông (ĐHCĐ) ngành ngân hàng vẫn luôn thu hút được sự quan tâm lớn từ các nhà đầu tư.

Trên thực tế, có nhiều lãnh đạo ngân hàng đã và đang phải trả giá cho hành vi lợi dụng chức vụ lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của các tổ chức tín dụng với giá trị lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng, làm mất an toàn hệ thống, gây nhức nhối dư luận.

Theo các chuyên gia tài chính – ngân hàng, một trong những nội dung quan trọng trong quá trình tái cơ cấu các tổ chức tín dụng chính là việc tuyển chọn lãnh đạo ngân hàng cần phải siết chặt.

Theo quy định, các cá nhân vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật về hoạt động ngân hàng sẽ bị cấm vĩnh viễn không được là người quản lý, điều hành tổ chức tín dụng. Thành viên Hội đồng quản trị phải có kiến thức về quản trị rủi ro. Tổng Giám đốc phải có năng lực phù hợp với quy mô và mức độ phức tạp trong hoạt động của tổ chức tín dụng tham gia điều hành…

Song, cũng có ý kiến cho rằng NHNN không nên can thiệp quá sâu vào câu chuyện nhân sự của các ngân hàng. Việc đưa nhân sự vào cần phải trả lời được các câu hỏi: Vào để làm gì; Làm như thế nào; Kết quả cuối cùng là gì. Hãy để câu chuyện nhân sự đi theo quy luật của kinh tế thị trường?

Thanh Hoa