Môi trường Việt Nam: “Bức tranh” bao trùm màu xám
Sáng 24/8, hội nghị toàn quốc về môi trường do đích thân Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì đã chỉ ra những con số đáng sợ về thực trạng môi trường Việt Nam hiện nay. Nếu không nhanh chóng đổi mới tư duy phát triển, có giải pháp khắc phục, Việt Nam sẽ phải đối mặt với những hệ lụy tiêu cực trong tương lai.
Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, khẳng định: “Thực trạng ô nhiễm môi trường, vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường (BVMT) tại Việt Nam thời gian qua đang diễn biến phức tạp. Hàng loạt các sự cố môi trường nghiêm trọng, điểm nóng ô nhiễm liên tiếp xảy ra đang gây bất ổn xã hội. Ô nhiễm môi trường đang bùng phát sau quá trình tích tụ lâu dài trong quá trình phát triển”.
Những con số báo động
Báo cáo tổng hợp của Bộ TN&MT tại hội nghị cho thấy một bức tranh đầy “màu xám” của môi trường Việt Nam. Cả nước với 283 KCN, mỗi ngày phát thải ra môi trường hơn 550.000 m3 nước thải. Hơn 615 CCN, hơn 500.000 cơ sở sản xuất với nhiều loại hình sản xuất lạc hậu, phát thải cao, tỷ lệ qua xử lý thấp (chưa đến 5% CCN có hệ thống xử lý thải tập trung).
Cả nước cũng đang có 787 đô thị với hơn 3.000.000 m3 nước thải ngày/đêm (hầu hết chưa qua xử lý). Có trên 5.000 DN khai thác khoáng sản, vật liệu xây dựng, hơn 4.500 làng nghề, khoảng 43 triệu xe máy, 2 triệu ô tô với lượng phát thải khổng lồ. Hơn 13.500 cơ sở y tế với khoảng 47 tấn chất thải nguy hại, 125.000 m3 nước thải ngày/đêm.
Ô nhiễm môi trường tại Việt Nam đang gây bất ổn xã hội
Mỗi năm, Việt Nam sử dụng hơn 100.000 tấn hóa chất bảo vệ thực vật, phát sinh hơn 23 triệu tấn rác thải sinh hoạt, 7 triệu tấn chất thải rắn công nghiệp, hơn 630.000 tấn chất thải nguy hại, chỉ có 458 bãi chôn lấp rác thải (nhưng 337 bãi không đạt chuẩn)…
Những con số đáng sợ, nhưng không mấy bất ngờ với nhiều người dân Việt Nam. Bởi, thực trạng ô nhiễm môi trường tại Việt Nam đã "nóng" trong nhiều thập kỷ qua và những con số thống kê "gây sốc" cũng dần trở nên quen thuộc với những người quan tâm.
Bộ trưởng Bộ TN&MT, ông Trần Hồng Hà, thừa nhận: “Thực trạng môi trường Việt Nam đang rất đáng báo động. Những hệ lụy tích tụ lâu dài trong quá trình phát triển đang dần phát lộ, với hàng loạt các sự cố môi trường nghiêm trọng xảy ra thời gian qua, gây ảnh hưởng tiêu cực tới đời sống người dân, suy giảm kinh tế. Các vụ khiếu kiện đông người liên tục xảy ra do môi trường đang gây bất ổn xã hội”.
Đổi mới tư duy, tìm lối thoát
Phân tích về nguyên nhân ô nhiễm môi trường tại Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng yếu tố chủ quan là nguyên nhân chính. Các tổ chức như Thanh tra Chính phủ, Cục Cảnh sát Phòng, chống tội phạm môi trường chưa hoàn thành tốt nhiệm vụ. Nhiều địa phương đang chạy theo phát triển kinh tế, coi nhẹ BVMT.
Bộ trưởng Trần Hồng Hà cũng cho rằng: “Ý thức trách nhiệm về BVMT của chủ đầu tư, một số ngành, các cấp chính quyền, tổ chức kinh tế chưa cao. Nhận thức của cộng đồng dân cư về môi trường còn hạn chế. Cơ chế thu hút FDI bằng mọi giá, thiếu thẩm định, đang phải đánh đổi bằng sự biến đổi môi trường”.
“Hoạt động của các cơ quan chức năng, quản lý chưa thực sự hiệu quả. Phân công, phân cấp giữa các bộ ngành, các cấp chưa hợp lý. Hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về môi trường còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu và tốc độ phát triển”, “Tư lệnh” ngành môi trường Việt Nam, nhìn nhận.
Theo các chuyên gia, để khắc phục hậu quả, cần có giải pháp lấp “lỗ hổng” quản lý, đẩy mạnh sự vào cuộc của hệ thống, chính sách. Có chiến lược trong thực hiện các dự án lớn gắn với BVMT. Nâng cao nhận thức, ý thức BVMT của ban, ngành địa phương, DN và cả cộng đồng.
Cần “siết” quản lý với khu vực đầu tư FDI, bởi theo Bộ TN&MT, khu vực FDI đóng vai trò quan trọng, chiếm khoảng 70% kinh ngạch XK, 59% kim ngạch NK, nhưng đang có tác động mạnh tới môi trường, tiêu tốn năng lượng, tài nguyên.
Đích thân Thủ tướng cũng chỉ thị Bộ TN&MT và các bộ, ngành liên quan xem xét cẩn trọng các dự án đầu tư lớn tại các khu vực nhạy cảm đông dân cư, ven biển... Loại bỏ những dự án công nghệ lạc hậu, có nguy cơ ô nhiễm cao. Thành lập Ủy ban Khẩn cấp xử lý các sự cố nghiêm trọng về môi trường.
“Đã đến lúc thay đổi tư duy phát triển, kinh tế phải gắn với BVMT. BVMT không chỉ là chuyện làm cho tương lai, mà là vấn đề cấp thiết. Bởi hậu quả của ô nhiễm môi trường đang đe dọa cuộc sống của chúng ta hiện nay”, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, nhấn mạnh.
Hiến Nguyễn
Cá tra Việt Nam duy trì triển vọng tích cực giữa nhiều sức ép cạnh tranh
Hoa mận Tây Bắc hút tiền du lịch miền Nam
Tín hiệu vui cho các doanh nghiệp xuất khẩu đồ nội thất sang Mỹ
Không ngại khó, thanh niên nông thôn tự tin làm giàu từ cây trồng bản địa
Trồng nấm dưới mái pin mặt trời: Mô hình “2 trong 1” mở hướng nông nghiệp xanh
Việt Nam sắp có trung tâm đổi mới sáng tạo về nông nghiệp thông minh tại Lạng Sơn
Bài toán thực chiến từ doanh nghiệp Nhật tìm lời giải của startup Việt
Cùng chuyên mục
Nông nghiệp bền vững làm “đầu tàu” xây dựng nông thôn mới ở Sơn La
Sơn La đang chuyển mình mạnh mẽ từ phương thức canh tác truyền thống sang nền nông nghiệp bền vững. Trong đó, các HTX ứng dụng công nghệ cao, sản xuất xanh, tuần hoàn không chỉ đóng vai trò là "bà đỡ" cho nông dân mà còn là động lực cốt lõi để hoàn thành các tiêu chí khó trong xây dựng Nông thôn mới.
Cách tiếp cận mới trong xây dựng nông thôn mới tỉnh An Giang
Trong tiến trình xây dựng nông thôn mới, An Giang đang cho thấy một cách tiếp cận nhất quán và bền vững khi lấy kinh tế hợp tác làm trụ cột tổ chức sản xuất, HTX và tổ hợp tác làm “bệ đỡ” để nông dân chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang làm ăn bài bản theo chuỗi giá trị.
'Vị ngọt' nông thôn mới trên những đồi chè
Xã Vô Tranh (Thái Nguyên) đang chuyển mình mạnh mẽ trong hành trình xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao nhờ phát huy tối đa tiềm năng thế mạnh của cây chè. Trong đó, mô hình HTX đã dẫn dắt kinh tế nông thôn, nâng cao giá trị cây chè truyền thống, từ đó tạo nên diện mạo mới hiện đại và bền vững cho địa phương.
Thay đổi tư duy để phát triển kinh tế nông thôn ở Thái Nguyên
Xây dựng nông thôn mới không chỉ là làm đường, xây nhà văn hóa, mà cốt lõi là tổ chức lại sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân. Tại Thái Nguyên, sự trỗi dậy của các HTX kiểu mới đang cho thấy, chỉ khi thay đổi tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế, nông thôn mới mới có thể phát triển bền vững.
Nông thôn mới Vĩnh Long nhìn từ quyết tâm 'muốn đi xa phải đi cùng nhau'
Xây dựng nông thôn mới ở Vĩnh Long không chỉ là câu chuyện của hạ tầng hay danh hiệu, mà là quá trình chuyển đổi toàn diện về tổ chức sản xuất, phát triển sinh kế và chất lượng sống của người dân nông thôn.
Từ công nghiệp không khói đến những ‘ngòi nổ’ trong nông thôn mới Lào Cai
Quá trình xây dựng nông thôn mới ở Lào Cai những năm gần đây cho thấy một bức tranh chuyển động mạnh mẽ, trong đó kinh tế hợp tác với nòng cốt là các HTX, tổ hợp tác đang từng bước khẳng định vai trò trung tâm trong tổ chức sản xuất, tạo sinh kế, bảo tồn văn hóa và thúc đẩy phát triển bền vững.
Tin ảnh
Hà Nội: Làng quất Tứ Liên chạy nước rút vào vụ Tết
Những ngày này, làng quất Tứ Liên bước vào quãng thời gian bận rộn nhất trong năm. Trên khắp các khu vườn, người trồng quất tất bật uốn cành, chỉnh thế, giữ dáng cho từng cây, chạy đua với thời gian để kịp đưa ra thị trường vào dịp Tết.
Đừng bỏ lỡ
Ba ba gai Cát Thịnh “mỏ vàng” mới từ kinh tế ao nuôi
Dưới những ao nuôi được kè bờ chắc chắn ở thôn Văn Hưng, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai, những con ba ba gai thương phẩm đang được HTX Chăn nuôi ba ba gai Cát Thịnh chăm sóc cẩn trọng. Mỗi con có giá từ 3 đến 5 triệu đồng, chưa kể hàng vạn con giống...
