Phòng Thương mại và Công nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) vừa công bố kết quả khảo sát BCI quý I/2017. Chỉ số quý này đạt mức 78, giảm 7 bậc so với mức 85 của quý trước.

Tham nhũng ngày càng phức tạp

Đánh giá tình hình hoạt động của DN quý vừa rồi, theo phản hồi của các DN tham gia khảo sát BCI, 67% phản hồi tình hình kinh doanh hiện tại là “rất tốt” và “tốt”, giảm khoảng 5% so với quý trước. Trong khi số lượng phản hồi “không tốt” và “rất tệ” (trước đây hầu như rất thấp) lần lượt là 9% và 3% (từ 3% và 2% trong quý trước).

Dựa trên kết quả kinh doanh hiện tại, đánh giá triển vọng kinh doanh quý tiếp theo của DN, các DN phản hồi tích cực về triển vọng kinh doanh. Số lượng phản hồi tích cực đã giảm nhẹ (9% phản hồi “rất tốt”, 60% phản hồi lạc quan ở mức độ vừa phải). Mặc dù số lượng phản hồi “trung lập” vẫn giữ ở mức tương đương trong quý này, số lượng phản hồi dự đoán triển vọng “không tốt” đã tăng từ 0% lên 7% và “rất tệ” tăng từ 2% lên 4%.

Đáng chú ý, về kế hoạnh đầu tư, số lượng DN phản hồi có ý định duy trì mức đầu tư hiện tại chiếm 42% trong tổng số câu trả lời, tăng 2% so với quý IV/2016. Tuy nhiên, số lượng DN phản hồi dự định tăng đầu tư vẫn còn rất lớn, số lượng phản hồi “tăng mạnh” tăng 4% so với quý trước và số lượng phản hồi “tăng nhẹ” giảm 6% so với quý trước. Số còn lại vẫn còn gần với kết quả của quý trước.

Đặc biệt, trước câu hỏi môi trường pháp lý đối với DN đã phát triển như thế nào trong năm 2016? Trước hết về phản hồi của DN về tiến trình cải thiện môi trường pháp lý của Việt Nam đối với DN vào năm 2016. Các phản hồi nói chung là cân bằng tuy nhiên cần nhiều hành động động viên DN, rằng Việt Nam đang nỗ lực hết sức nhằm cải thiện môi trường kinh doanh: 2% phản hồi “cải thiện đáng kể”, 21% “cải thiện đôi chút”, 40% “không thay đổi”, 18% “có phần phức tạp hơn”, 14% “phức tạp hơn nhiều” và 4% “không rõ”.

Đồng thời, khảo sát BCI đề cập đến ảnh hưởng của tham nhũng đối với hoạt động kinh doanh của DN. Theo đó, tham nhũng được coi như một khái niệm trừu tượng và không có định nghĩa rõ ràng về loại tham nhũng.
Các phản hồi cũng cân bằng, với phần lớn phản hồi trung lập: 2% “giảm đáng kể”, 10% “giảm nhẹ”, 46% “không thay đổi”, 15% “phần nào phức tạp hơn”, 11% “phức tạp hơn nhiều”, cuối cùng là 15% “không rõ”.

Tăng cường minh bạch và thuận lợi trong thủ tục hành chính và thuế đóng vai trò trung tâm trong việc cải thiện môi trường kinh doanh.

Minh bạch và thuận lợi

Chủ tịch EuroCham, ông Jens Ruebbert, nhận xét: “Kết quả khảo sát BCI cho quý I/2017 tiếp tục cho thấy những kỳ vọng tích cực từ các thành viên của EuroCham đối với Việt Nam, nhưng không phải ở mức độ lạc quan như năm ngoái”.

Điều này không có nghĩa là các DN đang trong tình trạng báo động, hoặc sẽ không tiếp tục đầu tư nền kinh tế có tiềm năng như Việt Nam. Trái lại, EuroCham tin rằng các tiêu chuẩn đánh giá đã tăng lên và các DN mới đến từ châu Âu sẽ tiếp tục xem trọng hơn nữa các vấn đề liên quan đến sự thuận lợi trong kinh doanh và cạnh tranh.

“Đây cũng chính là các chủ đề mà EuroCham đã liên tục đối thoại với Chính phủ và là nỗ lực của chúng tôi nhằm góp phần làm cho đất nước này sẵn sàng tận dụng tối đa tiềm năng của Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có thể đưa ra vào năm 2018”, ông Jens Ruebbert nói.

Vì vậy, theo ông Jens Ruebbert, tăng cường minh bạch và thuận lợi trong thủ tục hành chính và thuế đóng vai trò trung tâm trong việc cải thiện môi trường kinh doanh. Tuy nhiên, trong BCI này, các thành viên của EuroCham vẫn cho rằng cải cách luật lệ đang tiến triển chậm hơn mong muốn, chỉ khoảng 20% tin rằng đã có cải thiện.

Trước đó, tại hội nghị Đối thoại với Thủ tướng Chính phủ, ông Jens Ruebbert đánh giá đầu tư của châu Âu hiện nay tại Việt Nam chưa đúng với tiềm năng của đất nước này.

“Với EVFTA, chúng tôi tin rằng sẽ tạo điều kiện cho chúng ta chứng kiến một làn sóng mới mạnh mẽ về đầu tư của châu Âu vào Việt Nam. Đối với hoạt động thương mại, kim ngạch xuất, nhập khẩu hai chiều giữa Việt Nam và EU dự tính tăng 50% trong những năm tới”.

Kiến nghị cụ thể, ông Jens Ruebbert cho biết trong lĩnh vực y tế, sức khỏe, kiến nghị Bộ Công Thương đẩy mạnh việc sửa đổi Nghị định hướng dẫn thi hành các luật về thương mại nhằm tạo môi trường đầu tư công bằng, minh bạch trong ngành thiết bị y tế.

Hay vấn đề công nghệ xanh, EuroCham kiến nghị loại bỏ các rào cản pháp lý theo hướng thiết lập thị trường năng lượng tái tạo thực sự thông qua việc cho phép mua bán điện trực tiếp giữa nhà sản xuất điện và đơn vị tiêu thụ điện.

Thy Lê