Bộ Tài chính vừa công khai thu ngân sách trong quý I. Điểm đáng chú ý là một loạt khoản thu, sắc thuế đều đạt rất cao, trong đó có thuế thu nhập cá nhân của quý I/2025 đã vượt số thuế thu nhập cá nhân của cả năm 2016, gần bằng tổng số thu sắc thuế này của 3 năm 2009, 2010 và 2011.

Thuế thu nhập cá nhân gồm thuế từ người làm công ăn lương (chiếm chủ yếu) và thuế thu nhập từ cá nhân kinh doanh. Đây là một trong 3 sắc thuế trụ cột, đóng góp quan trọng cho ngân sách nhà nước, bên cạnh thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế giá trị gia tăng.

Trong những năm gần đây, số thu thuế thu nhập cá nhân tăng trưởng mạnh nhất, đều trên 2 con số. Như năm 2022, thuế thu nhập cá nhân tăng cao kỷ lục, vượt dự toán gần 50.000 tỷ đồng. Năm 2024, tiền thuế thu nhập cá nhân đạt 189.000 tỷ đồng, tăng tới 28%, tương ứng với hơn 41.800 tỷ đồng so với năm 2023.

Theo nhìn nhận của giới chuyên gia, số thu từ thuế thu nhập cá nhân tăng cao trong những năm qua một phần đến từ những bất cập của Luật Thuế thu nhập cá nhân chưa được sửa đổi một cách thấu đáo, do đó càng gây thêm gánh nặng cho người nộp thuế.

Đồng thời, mức giảm trừ gia cảnh dù được điều chỉnh tăng nhưng vẫn chậm chạp so với diễn biến của giá cả trên thực tế hay biểu thuế lũy tiến quá dày, thiếu công bằng với người nộp thuế.

Ông Nguyễn Ngọc Tú, giảng viên Trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, cho rằng: “Không có gì quá ngạc nhiêu khi số thu thuế thu nhập cá nhân ngày càng tăng lên. Nguyên nhân một phần do cơ quan quản lý nhà nước đã tập trung khai thác các nguồn khác, nhưng hiện sự bất cập trong chính sách thuế này liên quan đến tiền công tiền lương làm cho số thu gia tăng là chính. Chính sách không thay đổi kịp thời sẽ ngày càng làm cho bất công gia tăng”.

Hiện nay, Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân thay thế để lấy ý kiến rộng rãi. Theo kế hoạch, dự thảo luật thuế này sẽ được Chính phủ trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 10 năm nay và thông qua kỳ họp tháng 5/2026.

Đại diện Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, Luật Thuế thu nhập cá nhân sẽ được sửa đổi toàn diện, căn bản.

Một trong những nội dung quan trọng được Bộ Tài chính đề xuất sửa là mức giảm trừ gia cảnh, biểu thuế luỹ tiến từng phần đối với thu nhập từ tiền công, tiền lương…

Góp ý cho Bộ Tài chính về sửa luật này, các cơ quan, bộ ngành, địa phương, cử tri, người nộp thuế cả nước kiến nghị tăng mức giảm trừ gia cảnh, trong đó mức cao nhất được kiến nghị lên tới 18 triệu đồng/tháng. Đồng thời, giảm số bậc trong biểu thuế lũy tiến từng phần để giảm gánh nặng đối với người nộp thuế có thu nhập từ tiền công tiền lương.

Ngoài thuế thu nhập cá nhân, trong quý I, Bộ Tài chính cho biết các khoản thu từ nhà đất, xổ số cũng tăng trưởng mạnh, đạt 40% so với dự toán. Như khoản thu từ xổ số Kiến thiết dự toán Quốc hội giao cả năm thu 49.297 tỷ đồng, nhưng hết quý I đã đạt 20.422 tỷ đồng.

Còn khoản thu từ nhà, đất đạt 114.504 tỷ đồng, bằng hơn 39% dự toán. Trong đó, thu tiền sử dụng đất đạt 103.166 tỷ đồng.

Trong số thu của 3 khu vực kinh tế thì số thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh tăng mạnh nhất. Cụ thể, dự toán Quốc hội phê duyệt cả năm là 370.453 tỷ đồng, nhưng hết quý I đã đạt 166.899 tỷ đồng, bằng 45,1% dự toán năm.

Bộ Tài chính cho biết tổng thu ngân sách quý I ước đạt 721.300 tỷ đồng, bằng 36,7% dự toán, tăng 29,3% so cùng kỳ năm 2024. Trong đó, thu nội địa ước đạt 646.300 tỷ đồng, bằng 38,7% dự toán.

"Kết quả thu nội địa quý I đạt khá so với dự toán và tăng so với cùng kỳ chủ yếu do kinh tế những tháng cuối năm 2024 tăng trưởng khá, những tháng đầu năm 2025 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Đồng thời, cơ quan thuế đã tăng cường công tác quản lý thu, rà soát nguồn thu; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế, hoàn thuế; chống thất thu, xử lý nợ đọng thuế, đôn đốc thu nộp kịp thời vào ngân sách nhà nước, qua đó tác động tích cực đến số thu", Bộ Tài chính đánh giá.

Thanh Hoa