Sau nhiều năm tăng trưởng ổn định, ngành dược Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới. Theo các tổ chức nghiên cứu, quy mô thị trường dược trong nước được dự báo đạt khoảng 10 tỷ USD trong năm 2026, tăng đáng kể so với mức khoảng 7 tỷ USD vài năm trước và có thể hướng tới mốc 16 tỷ USD trong thập niên tới.

Thị trường dược 10 tỷ USD

Động lực tăng trưởng đến từ nhiều yếu tố. Việt Nam đang nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất châu Á, trong khi tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng, kéo theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe gia tăng. Chi tiêu thuốc bình quân đầu người đã tăng lên khoảng 75 USD/năm nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với Thái Lan hay Malaysia, cho thấy dư địa tăng trưởng của ngành còn rất lớn.

Các chuyên gia cho rằng thị trường dược nội địa vẫn đang ở giai đoạn tăng trưởng nhanh nhờ nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao và tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế liên tục được mở rộng. Chính sức hấp dẫn này đã khiến Việt Nam trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn dược quốc tế.

Thương vụ tiêu biểu nhất là việc tập đoàn Taisho (Nhật Bản) nâng tỷ lệ sở hữu tại Dược Hậu Giang (DHG) lên mức chi phối. Thương vụ này không chỉ giúp doanh nghiệp dược lớn nhất Việt Nam gia tăng năng lực quản trị và nghiên cứu phát triển mà còn mở đường cho việc mở rộng danh mục sản phẩm.

Tại Imexpharm (IMP), sự tham gia của cổ đông ngoại Livzon Pharmaceutical cũng cho thấy sức hấp dẫn của những doanh nghiệp sở hữu hệ thống nhà máy đạt chuẩn EU-GMP.

Hay như Abbott Laboratories (Mỹ) thông qua công ty thành viên CFR International nâng tỷ lệ sở hữu lên 51,7%, chính thức nắm quyền chi phối Domesco sau nhiều đợt mua gom cổ phần. Thương vụ giúp Abbott mở rộng đáng kể hiện diện tại thị trường Việt Nam, đồng thời bổ sung năng lực sản xuất trong nước để phục vụ chiến lược phát triển tại khu vực châu Á.

Những "gã khổng lồ" Hàn Quốc cũng không bỏ qua mảng thị trường tiềm năm. Daewoong Pharmaceutical cùng Mirae Asset đã thực hiện thương vụ mua 16,6 triệu cổ phiếu TRA của Traphaco từ Mekong Capital và Vietnam Holding, tương đương 40,12% vốn điều lệ, với tổng giá trị hơn 2.350 tỷ đồng. Sau giao dịch, Daewoong trở thành cổ đông chiến lược, còn Mirae Asset đóng vai trò nhà đầu tư tài chính dài hạn.

Theo giới phân tích, thay vì đầu tư xây dựng nhà máy mới, các tập đoàn nước ngoài có xu hướng lựa chọn M&A nhằm nhanh chóng tiếp cận mạng lưới phân phối, hệ thống khách hàng và giấy phép sản xuất tại Việt Nam.

Theo báo cáo về triển vọng ngành dược Việt Nam của SHS Research, giai đoạn 2025-2030 được đánh giá là chu kỳ tăng trưởng mới của ngành khi chuyển dịch từ mô hình sản xuất thuốc generic truyền thống sang hệ sinh thái sản xuất hiện đại, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Các chuyên gia của VDSC cho rằng làn sóng M&A trong ngành dược sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới, đặc biệt ở những doanh nghiệp có lợi thế ở kênh bệnh viện (ETC), sở hữu nhà máy đạt chuẩn cao và còn dư địa cho nhà đầu tư chiến lược tham gia.

Tuy nhiên, cuộc đua cũng đặt ra nhiều thách thức cho doanh nghiệp nội. Hiện, khoảng 80-90% nguyên liệu sản xuất thuốc tại Việt Nam vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu. Năng lực nghiên cứu phát triển còn hạn chế khiến nhiều doanh nghiệp khó cạnh tranh ở các dòng thuốc công nghệ cao.

Cổ phiếu dược vào tầm ngắm dòng tiền

Làn sóng vốn ngoại cùng triển vọng tăng trưởng dài hạn đang tạo câu chuyện mới cho nhóm cổ phiếu dược trên thị trường chứng khoán.

Khác với những nhóm ngành mang tính chu kỳ, cổ phiếu dược thường được xem là nhóm phòng thủ nhờ nhu cầu tiêu dùng ổn định. Tuy nhiên, câu chuyện M&A và sự gia tăng chi tiêu y tế đang khiến nhiều doanh nghiệp dược được thị trường định giá lại.

Từ đầu năm 2026, diễn biến giá cổ phiếu ngành dược có sự phân hóa. Cổ phiếu DBD (Dược Bình Định) ghi nhận mức tăng hai chữ số nhờ kỳ vọng tăng trưởng mạnh ở mảng thuốc điều trị ung thư và kênh ETC. Trong khi đó, DHG và IMP duy trì xu hướng tăng ổn định nhờ nền tảng tài chính vững chắc và triển vọng dài hạn.

Đáng chú ý, trong bối cảnh chỉ số ngành chăm sóc sức khỏe trên HoSE giảm 8,9% trong tháng 4 và tiếp tục giảm hơn 5% trong tháng 6, nhiều cổ phiếu dược vẫn duy trì được sự ổn định tương đối, cho thấy đặc tính phòng thủ của nhóm ngành này.

Hiện, vốn hóa của nhiều doanh nghiệp dược đã đạt quy mô hàng nghìn tỷ đồng. Trong đó, Dược Hậu Giang tiếp tục dẫn đầu với vốn hóa hơn 12.000 tỷ đồng, tiếp theo là Imexpharm, Dược Bình Định và Traphaco.

Theo kế hoạch năm 2026, Imexpharm đặt mục tiêu doanh thu khoảng 3.200 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế trên 500 tỷ đồng. Với hệ thống nhà máy đạt chuẩn EU-GMP hàng đầu ngành, doanh nghiệp được đánh giá là một trong những ứng viên hưởng lợi lớn từ xu hướng thay thế thuốc nhập khẩu.

Đối với Dược Hậu Giang, doanh nghiệp tiếp tục duy trì doanh thu trên 5.500 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế trên 1.000 tỷ đồng. Điểm hấp dẫn của cổ phiếu này nằm ở chính sách cổ tức tiền mặt cao, tỷ suất cổ tức duy trì quanh 6-7% mỗi năm.

Theo nhiều công ty chứng khoán, lợi nhuận của nhóm doanh nghiệp dược có thể tăng khoảng 10-12% trong năm 2026, cao hơn nhiều nhóm ngành phòng thủ khác. Động lực tăng trưởng đến từ sự gia tăng nhu cầu chăm sóc sức khỏe, mở rộng kênh bệnh viện và chính sách ưu tiên thuốc sản xuất trong nước.

Loạt lãnh đạo Imexpharm thoái bớt vốn cho cổ đông ngoại “lấn sân”?

Bên cạnh đó, câu chuyện M&A cũng có thể trở thành chất xúc tác quan trọng đối với giá cổ phiếu. Thực tế cho thấy sau khi Taisho trở thành cổ đông chi phối tại Dược Hậu Giang, doanh nghiệp duy trì mức định giá cao hơn mặt bằng chung nhờ kỳ vọng về chuyển giao công nghệ và mở rộng thị trường.

Các chuyên gia cũng cho rằng trong làn sóng thâu tóm mới, những doanh nghiệp sở hữu nhà máy đạt chuẩn EU-GMP, có hệ thống phân phối rộng và cơ cấu cổ đông còn "room" cho nhà đầu tư chiến lược sẽ tiếp tục nằm trong tầm ngắm của dòng vốn ngoại.

Về dài hạn, quy mô thị trường hướng tới mốc 10 tỷ USD không chỉ mở ra cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp dược mà còn có thể tạo nên một chu kỳ tăng trưởng mới cho nhóm cổ phiếu ngành này.

Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng và cuộc đua M&A ngày càng nóng lên, các cổ phiếu của doanh nghiệp đầu ngành như DHG, IMP, DBD hay TRA nhiều khả năng sẽ tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý của nhà đầu tư trong những năm tới.

Hải Giang