Chính phủ đã ban hành Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết của doanh nghiệp có quan hệ liên kết. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026.

Cục Thuế cho biết, nghị định mới kế thừa phần lớn các quy định tại Nghị định 132/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, đồng thời tập trung đơn giản hóa thủ tục hành chính, bảo đảm thống nhất với Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, đồng bộ với tiêu chuẩn quốc tế của OECD, qua đó tạo hành lang pháp lý minh bạch và giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế có giao dịch liên kết.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc mở rộng đối tượng được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết. Theo quy định mới, ngưỡng doanh thu được nâng lên dưới 500 tỷ đồng, đồng thời bãi bỏ tiêu chí "kinh doanh với chức năng đơn giản" khi xác định đối tượng được miễn lập hồ sơ.

Trước đây, doanh nghiệp muốn được miễn phải đồng thời đáp ứng nhiều điều kiện, trong đó có ngưỡng doanh thu dưới 200 tỷ đồng và đáp ứng bốn tiêu chí khác nhau. Việc điều chỉnh lần này nhằm mở rộng phạm vi doanh nghiệp có rủi ro thuế thấp được hưởng chính sách, đơn giản hóa điều kiện áp dụng và giảm chi phí tuân thủ.

Nghị định cũng sửa đổi đáng kể các quy định liên quan đến Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR). Theo đó, ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu được xác định theo doanh thu của năm tài chính liền kề trước năm báo cáo thay vì căn cứ vào kỳ tính thuế như trước đây. Đồng thời, ngưỡng doanh thu được điều chỉnh theo mức tương đương 750 triệu euro nhằm phù hợp với hướng dẫn của OECD và biến động tỷ giá.

'Mạnh tay' với doanh nghiệp giao dịch liên kết né thuế

Kiến nghị xem xét việc áp trần lãi vay 20% đối với giao dịch liên kết

Bên cạnh đó, nghị định bổ sung và làm rõ nhiều trường hợp doanh nghiệp không phải nộp hoặc phải nộp Báo cáo CbCR tại Việt Nam; quy định việc nộp báo cáo theo định dạng XML đã mã hóa thông qua Hệ thống thông tin quản lý thuế; đồng thời thống nhất thời hạn nộp báo cáo chậm nhất là 12 tháng kể từ ngày kết thúc năm tài chính của công ty mẹ tối cao.

Đối với việc quản lý giao dịch liên kết, nghị định bổ sung quy định về thứ tự ưu tiên sử dụng cơ sở dữ liệu khi phân tích và so sánh giao dịch. Theo đó, ưu tiên sử dụng cơ sở dữ liệu được công bố công khai, tiếp đến là cơ sở dữ liệu thương mại và cuối cùng là cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế. Quy định này nhằm tăng tính công khai, minh bạch và giảm khác biệt trong việc lựa chọn nguồn dữ liệu.

Một điểm mới khác là bổ sung cơ sở dữ liệu quốc gia vào hệ thống dữ liệu phục vụ kê khai, xác định và quản lý giá giao dịch liên kết, qua đó mở rộng nguồn dữ liệu tin cậy cho cả cơ quan thuế và người nộp thuế.

Nghị định cũng hoàn thiện quy định về quan hệ liên kết khi bổ sung trường hợp phát sinh thông qua hoạt động mượn, cho mượn giữa doanh nghiệp với cá nhân điều hành, kiểm soát hoặc cá nhân có quan hệ liên quan; đồng thời bổ sung một số trường hợp không xác định là quan hệ liên kết nhằm phù hợp hơn với thực tiễn.

Đáng chú ý, cơ quan thuế sẽ chuyển mạnh sang mô hình quản lý tuân thủ và hỗ trợ tuân thủ. Theo quy định mới, cơ quan thuế sẽ xây dựng chương trình hỗ trợ doanh nghiệp có giao dịch liên kết tuân thủ tự nguyện trên cơ sở quản lý rủi ro; công bố tỷ suất lợi nhuận ngành để hỗ trợ kê khai; hỗ trợ giảm rủi ro trong xác định giá giao dịch liên kết và có trách nhiệm bảo mật thông tin do người nộp thuế cung cấp.

Ngoài ra, nghị định quy định rõ Báo cáo CbCR không được sử dụng để điều chỉnh giá giao dịch liên kết mà chỉ phục vụ công tác quản lý rủi ro, trao đổi thông tin theo các cam kết quốc tế về thuế, bảo đảm việc sử dụng đúng mục đích.

Thanh Hoa