Theo số liệu từ Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE), giá trị giao dịch bình quân trong tháng 6/2026 đạt hơn 18.400 tỷ đồng mỗi phiên, giảm hơn 24% so với tháng trước đó. Khối lượng giao dịch bình quân cũng giảm trên 23%, phản ánh sự thận trọng gia tăng của dòng tiền trên thị trường.

Thị trường bước vào trạng thái "nghe ngóng"

Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh VN-Index vẫn duy trì quanh vùng đỉnh cao của nhiều năm, nhưng các yếu tố hỗ trợ mới chưa đủ mạnh để tạo ra một xu hướng tăng rõ ràng. Nhà đầu tư có xu hướng hạn chế sử dụng đòn bẩy, đồng thời chờ đợi thêm các thông tin liên quan đến kết quả kinh doanh quý II, triển vọng tăng trưởng kinh tế cũng như tiến trình nâng hạng thị trường.

Trên thực tế, thanh khoản suy giảm không phải hiện tượng hiếm gặp sau các giai đoạn tăng mạnh. Trong nhiều chu kỳ trước đây, thị trường thường trải qua trạng thái tích lũy kéo dài với dòng tiền giao dịch chậm lại trước khi hình thành xu hướng mới.

Điểm đáng chú ý là dù thanh khoản giảm, VN-Index vẫn không xuất hiện các nhịp điều chỉnh sâu. Chỉ số chủ yếu dao động trong biên độ hẹp, cho thấy cung và cầu đang tương đối cân bằng.

Theo giới phân tích, nếu dòng tiền thực sự rút khỏi thị trường hoặc tâm lý nhà đầu tư chuyển sang bi quan, thị trường thường sẽ xuất hiện các phiên giảm mạnh đi kèm thanh khoản tăng đột biến do áp lực bán tháo gia tăng. Tuy nhiên, kịch bản này hiện chưa xuất hiện.

Một bộ phận lớn nhà đầu tư vẫn lựa chọn nắm giữ cổ phiếu thay vì bán bằng mọi giá. Điều này phản ánh niềm tin nhất định vào triển vọng trung và dài hạn của thị trường, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng, lãi suất ở vùng thấp và thị trường chứng khoán tiếp tục được kỳ vọng hưởng lợi từ các cải cách về cơ chế vận hành.

Thanh khoản thấp đồng nghĩa lực cung chưa tạo áp lực

Ở góc nhìn tích cực hơn, nhiều chuyên gia cho rằng thanh khoản thấp hiện nay lại là tín hiệu cho thấy áp lực bán chưa thực sự lớn.

Theo bà Nguyễn Thúy Hằng, chuyên gia tư vấn đầu tư của Chứng khoán Mirae Asset, thanh khoản thị trường giảm trong ngắn hạn biểu hiện tâm lý chờ đợi của nhà đầu tư.

Nhiều nhà đầu tư đang chờ công bố kết quả kinh doanh quý II, diễn biến lãi suất, chính sách tiền tệ hay các biến động từ kinh tế thế giới. Do đó, cả bên mua và bên bán đều có xu hướng giao dịch cầm chừng để chờ thêm tín hiệu.

“Thanh khoản thấp đồng nghĩa áp lực bán chưa thực sự lớn. Nếu nhà đầu tư đồng loạt bán tháo, giá trị khớp lệnh thường sẽ tăng mạnh do lượng cổ phiếu được sang tay lớn. Ngược lại, việc VN-Index chỉ dao động trong biên độ hẹp với thanh khoản thấp cho thấy nhiều nhà đầu tư vẫn lựa chọn nắm giữ cổ phiếu thay vì bán bằng mọi giá”, bà Hằng nhận xét.

Lịch sử thị trường cho thấy những giai đoạn điều chỉnh đáng lo ngại thường đi kèm hiện tượng thanh khoản gia tăng mạnh. Khi nhà đầu tư mất niềm tin, dòng tiền sẽ rút ra nhanh chóng, tạo nên các phiên giảm sâu với khối lượng giao dịch tăng vọt.

Ngược lại, việc giá trị giao dịch suy giảm trong khi chỉ số vẫn duy trì nền giá ổn định cho thấy lượng cổ phiếu sẵn sàng bán ra không quá lớn. Phần lớn nhà đầu tư dường như đang lựa chọn chờ đợi hơn là rời bỏ thị trường.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh mặt bằng định giá của nhiều doanh nghiệp niêm yết vẫn được đánh giá ở mức hấp dẫn so với triển vọng tăng trưởng lợi nhuận trong trung và dài hạn.

Ngoài ra, áp lực từ hoạt động sử dụng đòn bẩy tài chính hiện cũng không ở mức quá cao. Việc dư nợ margin không tăng nóng giúp giảm nguy cơ xảy ra các đợt bán giải chấp diện rộng – yếu tố từng khiến thị trường nhiều lần lao dốc trong quá khứ.

Một điểm tích cực khác là dòng tiền tuy suy yếu nhưng chưa rút khỏi thị trường. Dữ liệu của cơ quan quản lý cho thấy giá trị giao dịch bình quân trên HoSE vẫn duy trì ở quy mô hàng tỷ USD mỗi phiên, thuộc nhóm thị trường có thanh khoản cao trong khu vực. Quy mô vốn hóa thị trường hiện đã đạt khoảng 410 tỷ USD, tiếp tục khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn quan trọng của nền kinh tế.

Các chuyên gia cho rằng, thanh khoản thấp trong giai đoạn hiện nay có thể được xem là trạng thái "nén" của thị trường. Dòng tiền chưa đủ mạnh để tạo ra một xu hướng tăng mới, nhưng cũng chưa xuất hiện dấu hiệu rút lui hàng loạt.

Thanh khoản “bốc hơi”, nhà đầu tư đứng ngoài quan sát thị trường

Trong ngắn hạn, VN-Index có thể tiếp tục vận động giằng co khi nhà đầu tư chờ đợi thêm các thông tin hỗ trợ như kết quả kinh doanh, diễn biến kinh tế vĩ mô và tiến trình nâng hạng thị trường. Tuy nhiên, nếu thị trường điều chỉnh với thanh khoản tiếp tục duy trì ở mức thấp, đây có thể được xem là tín hiệu cho thấy lực cung không lớn và rủi ro giảm sâu được kiểm soát.

Ngược lại, tín hiệu cần thận trọng chỉ xuất hiện khi thị trường giảm mạnh đi kèm thanh khoản tăng đột biến, phản ánh tâm lý hoảng loạn và hoạt động bán tháo trên diện rộng.

Do đó, việc thanh khoản suy giảm ở thời điểm hiện nay chưa hẳn là yếu tố đáng lo ngại. Trong một chừng mực nhất định, diễn biến này còn cho thấy nhà đầu tư vẫn duy trì kỳ vọng vào triển vọng của thị trường, trong khi áp lực bán chưa thực sự lớn.

Sau những giai đoạn tích lũy như vậy, thị trường thường cần thêm thời gian để hấp thụ nguồn cung và tạo nền giá mới trước khi bước vào một chu kỳ tăng trưởng tiếp theo. Vì vậy, thay vì chỉ nhìn nhận thanh khoản thấp dưới góc độ tiêu cực, nhà đầu tư cần đánh giá thêm chất lượng của dòng tiền và phản ứng của thị trường tại các vùng hỗ trợ quan trọng để có cái nhìn toàn diện hơn về xu hướng sắp tới.

Hải Giang