Ngày 9/8, Nikkei Asia đăng bài viết “Việt Nam chiếm lĩnh thị phần chuối tại Nhật Bản”, cho biết người tiêu dùng xứ sở hoa anh đào đang thấy ngày càng nhiều chuối Việt Nam trên kệ hàng.

Số liệu thống kê thương mại cho thấy, năm 2024, Nhật Bản nhập khẩu 33.000 tấn chuối từ Việt Nam, gấp gần 14 lần so với năm 2019; thị phần tăng từ 0,2% lên 3,2%. Riêng tháng 7/2025, lượng chuối Việt xuất sang khu vực Tokyo đã tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Dù vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ, đây được xem là bước đột phá so với chuối Philippines vốn áp đảo thị trường.

Bà Quyền Thị Thúy Hà, Trưởng Chi nhánh Thương vụ Việt Nam tại Osaka cho biết Nhật Bản là thị trường khó tính nhưng tiềm năng rất lớn, đặc biệt trong lĩnh vực tiêu dùng xanh, sản phẩm chăm sóc sức khỏe và công nghệ phục vụ đời sống. Theo bà, muốn thành công tại đây, doanh nghiệp Việt cần đầu tư nghiêm túc vào chất lượng, hiểu rõ thị hiếu người tiêu dùng và xây dựng mối quan hệ bền vững với các đối tác bản địa.

Nhật Bản có nhu cầu cao với thực phẩm an toàn và hữu cơ - những sản phẩm vốn là thế mạnh của Việt Nam như cà phê, hạt điều, trái cây nhiệt đới, rau củ quả đông lạnh. Ngoài ra, với hơn 634.000 người Việt đang sinh sống, học tập tại Nhật, chiếm 17,7% tổng số người Việt ở nước ngoài, đây cũng là một thị trường ngách quan trọng, góp phần thúc đẩy tiêu thụ nông sản Việt.

Chia sẻ thêm về sự tăng trưởng của loại trái cây này tại thị trường Nhật Bản, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT) cho biết, có 3 nguyên nhân chính khiến quả chuối Việt Nam tăng sức cạnh tranh tại nhiều thị trường khu vực châu Á, trong đó có thị trường Nhật Bản. Thứ nhất, chất lượng và giá cả cạnh tranh so với quả chuối trong khu vực trong đó có chuối của Philippines. Thứ hai, chúng ta có lợi thế về logistics trong việc vận chuyển. Thứ ba, giống chuối của Việt Nam có khả năng kháng bệnh héo rũ Panama, loại bệnh nguy hiểm đang đe dọa nhiều vùng trồng chuối trên thế giới.

Cũng theo ông Đặng Phúc Nguyên, không chỉ thị trường Nhật Bản, xuất khẩu chuối của Việt Nam sang thị trường Trung Quốc cũng tăng trưởng rất tốt. Chuối Việt Nam đã vượt qua chuối Philippines để chiếm thị phần lớn nhất trong nhập khẩu chuối của Trung Quốc.

Dù dư địa thị trường thế giới cho quả chuối Việt Nam là rất lớn. Tuy nhiên, theo ông Đặng Phúc Nguyên, vấn đề quan trọng nhất vẫn là chất lượng. Như tại thị trường Nhận Bản, chuối xuất khẩu vào thị trường này phải đáp ứng tiêu chuẩn rất cao đối với chất lượng sản phẩm và vệ sinh an toàn thực phẩm, cùng với đó là sản lượng ổn định. Còn với Trung Quốc, thị trường này cũng có chuối nội địa. Do đó, để cạnh tranh chúng ta nên tránh vụ mùa thu hoạch nội địa với thời gian thu hoạch rơi vào tháng 7 đến tháng 10 của Trung Quốc.

Năm 2024, xuất khẩu chuối mang về cho Việt Nam 378 triệu USD, tương ứng khoảng 2.400 USD/ha. Các chuyên gia kỳ vọng ngành hàng chuối Việt Nam có thể vươn lên đạt giá trị xuất khẩu 4 tỷ USD trong thời gian tới, cao hơn gần 10 lần hiện nay. Đây là một mục tiêu không dễ, nhưng hoàn toàn khả thi nếu toàn ngành cùng hướng đến sản xuất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao và duy trì được chất lượng đồng đều.

Hiện nay, phần lớn chuối Việt Nam được xuất khẩu dưới dạng quả tươi, chủ yếu sang Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và một số nước Trung Đông. Trong khi đó, các sản phẩm như chuối sấy, chuối ép, rượu chuối, bánh chuối hay bột chuối xanh, vốn có giá trị cao hơn, vẫn chỉ ở quy mô nhỏ lẻ, manh mún.

Các chuyên gia khuyến nghị, để xuất khẩu chuối bền vững và tránh “được mùa mất giá”, các địa phương cần quy hoạch vùng trồng hợp lý, không tăng diện tích ồ ạt, đẩy mạnh xúc tiến thương mại mở rộng thị trường và thu hút đầu tư chế biến nhằm nâng giá trị, giảm rủi ro tiêu thụ.

Hồng Hương