Trong lúc chị Sùng Thị Lan ở xã Tả Van, Sa Pa (Lào Cai) đang loay hoay không biết nên bắt đầu từ đâu và làm gì để khôi phục nghề nhuộm, dệt vải truyền thống. Tháng 10/2017, chị đã có cơ hội đi tham quan, học nghề trao đổi kinh nghiệm tại các tỉnh Yên Bái, Sơn La, Hòa Bình...do Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Lào Cai và Hội Liên hiệp phụ nữ Sa Pa cùng tổ chức CSIP tổ chức.

Nhiều lao động nông thôn có việc làm ổn định

Nhờ được tập huấn về kỹ năng giao tiếp, kinh doanh, phát triển bền vững, quay về địa phương chị Sùng Thị Lan bắt đầu nhen nhóm ý tưởng cho một mô hình sản xuất vừa giúp lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc mình, vừa có thể phát triển thành chuỗi giá trị phục vụ du lịch cộng đồng.

Năm 2018, chị quyết định thành lập HTX Mường Hoa, HTX ra đời đã góp phần tạo công ăn việc làm, tăng thêm thu nhập cho các chị em phụ nữ trên địa bàn xã, nhất là giúp đỡ những chị em phụ nữ nghèo phát triển kinh tế theo hướng chuyển đổi và thích nghi với nền kinh tế du lịch.

Đến nay, bên cạnh việc hướng dẫn chị em thêu may các mặt hàng thổ cẩm, hướng dẫn cách nhuộm vải truyền thống, HTX Mường Hoa còn hướng dẫn thành viên HTX làm hương (nhang) thảo mộc của địa phương với các quy trình sản xuất thủ công truyền thống.

Theo Sở LĐ-TB&XH tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2011 – 2020, toàn tỉnh có trên 29 nghìn lao động nông thôn được được hỗ trợ học nghề theo chính sách Đề án 1956 về đào tạo lao động nông thôn. Riêng đào tạo gắn với giải quyết việc làm cho các nghề truyền thống và làng nghề được 920 học viên.

Cụ thể, nghề chạm khắc bạc 34 học viên, nghề thêu thổ cẩm 570 học viên, nghề sản xuất và chế biến miến dong 131 học viên, nghề mây tre đan 185 học viên. Ngoài ra, đã đào tạo bồi dưỡng cho 100 nông dân sản xuất kinh tế giỏi để bổ sung lực lượng người dạy nghề, tham gia đào tạo lao động cho các cơ sở sản xuất kinh doanh, HTX, làng nghề.

Việc đào tạo nghề được thực hiện lồng ghép trong phát triển làng nghề đã góp phần tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo gắn với giải quyết việc làm tại các làng nghề như trạm khắc bạc, thêu thổ cẩm,.... và đẩy mạnh trong công tác phát triển, mở rộng các ngành nghề nông thôn đang được tỉnh Lào Cai quy hoạch, thực hiện các dự án đầu tư như nghề: trồng cây có múi, trồng cây dược liệu, trồng cây ăn quả đặc sản, trồng hoa lan, trồng quế, hồi, xả lấy tinh dầu...

Sẽ cung cấp 3 nghìn lao động qua đào tạo cho làng nghề

Tuy nhiên một trong những khó khăn trong công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn gắn với việc bảo tồn và phát huy làng nghề truyền thống hiện nay là trên địa bàn tỉnh chưa có các bộ giáo trình đào tạo các nghề hoàn chỉnh phục vụ cho đào tạo nghề ở các làng nghề (nấu rượu, làm hương, chạm khắc bạc ...) nên việc đào tạo trong các làng nghề chủ yếu truyền dạy theo kinh nghiệm truyền thống, vì vậy chưa mở được nhiều các lớp đào tạo nghề cho các nghề truyền thống, làng nghề trên địa bàn tỉnh.

Mặt khác, thanh niên các làng nghề, vùng nông thôn chuyển tới làm việc tại các khu, cụm công nghiệp có xu hướng tăng, chủ yếu là lao động chưa qua đào tạo, gây khó khăn trong công tác giải quyết việc làm và quản lý lao động.

Nguồn vốn vay tín dụng cho các hộ gia đình, cơ sở sản xuất kinh doanh ở khu vực nông thôn và các làng nghề còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu vay vốn phát triển sản xuất kinh doanh của các cơ sở sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp, HTX, làng nghề trên địa bàn tỉnh.

Vì vậy, bước sang giai đoạn 2021-2025, Lào Cai đặt mục tiêu tập trung đào tạo mới, đào tạo nâng cao cho khoảng 58 nghìn lao động. Trong đó, đào tạo nghề cho lao động nông thôn khoảng 21,46 nghìn lao động, dự kiến cung cấp khoảng 3 nghìn lao động qua đào tạo cho các làng nghề.

Để thực hiện được mục tiêu trên, tỉnh Lào Cai đã cho đánh giá hiệu quả những chương trình đào tạo đã ban hành, từ đó xây dựng kế hoạch đào tạo nghề lao động nông thôn sát với nhu cầu thị trường lao động. Tăng cường cơ sở vật chất, trang bị máy móc, thiết bị, phương tiện phục vụ cho giảng dạy, học tập.

Đặc biệt, Lào Cai đặt mục tiêu xây dựng được chuỗi các làng nghề theo hướng phát triển gắn với du lịch của từng địa phương nhằm khai thác tối đa các nguồn lực sẵn có. Đầu tư kinh phí đồng bộ, hỗ trợ về đào tạo nhân lực và tạo việc làm ổn định cho lao động theo các tuyến du lịch của địa phương.

Thy Lê