Tại Tọa đàm “Kinh tế 2020: Triển vọng từ cộng đồng ASEAN” ngày 18/12, các chuyên gia nhận định kinh tế năm 2020 tiếp tục ổn định, tăng trưởng GDP khoảng 7%.

Lạc quan từ nhiều điểm sáng

Trong bối cảnh các nền kinh tế thế giới có xu hướng giảm tốc bởi thương chiến Mỹ - Trung, căng thẳng thương mại Nhật Bản - Hàn Quốc, xung đột thương mại Mỹ - EU và Thổ Nhĩ Kỳ…, kinh tế Việt Nam vẫn tăng trưởng vượt mục tiêu và duy trì được tốc độ tăng trưởng cao nhất ASEAN và nằm trong nhóm các nền kinh tế tăng trưởng tốt nhất ở châu Á. Theo đánh giá của các chuyên gia, đó là những thành quả rất quan trọng và không dễ dàng.

Số liệu từ Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế - xã hội quốc gia cho thấy tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2019 đạt khoảng 7,15% - cao hơn mục tiêu của Chính phủ (6,8%) và mức giao của Quốc hội (6,6 - 6,8%).

Đánh giá về tăng trưởng kinh tế, các chuyên gia trong và ngoài nước đều khẳng định nỗ lực vượt bậc của Việt Nam. Tiêu biểu như năm 2019 ghi nhận một kỷ lục khi xuất siêu thương mại hàng hóa đạt mức cao khoảng 9,2 tỷ USD. Cán cân thương mại dịch vụ tiếp tục thặng dư ước khoảng 4,2 tỷ USD, cao hơn nhiều năm 2018. Đặc biệt, xuất khẩu (XK) thủy sản và rau củ quả đạt mức tăng trưởng ấn tượng, XK nông sản vẫn đạt mức ấn tượng trên 40 tỷ USD.

Ngoài ra, một điểm sáng trong tăng trưởng kinh tế năm 2019 cũng được các chuyên gia nhấn mạnh là sự vươn lên mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân, đóng góp khoảng 33% tổng nguồn vốn đầu tư toàn xã hội, tạo ra trên 42% GDP của đất nước. Năm 2019 cũng là năm đầu tiên khu vực kinh tế trong nước tạo ấn tượng với tăng trưởng kim ngạch XK 18,1%, cao gấp hơn 4 lần khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

Theo Ts. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR), dù các nền kinh tế thế giới suy giảm, nhưng Việt Nam lại có nhiều kết quả lạc quan do liên tục nhận được lợi thế từ quá trình dịch chuyển nguồn vốn và đầu tư cùng những cải cách mạnh mẽ của Chính phủ. Nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng mức cao vì kế thừa nhịp tăng trưởng của những năm trước cùng nhiều động lực mới, nhất là có sự dịch chuyển trong lĩnh vực khai khoáng, tạo thành đóng góp đáng kể vào nền kinh tế.

Nhiều nhà đầu tư Nhật Bản, Hàn Quốc… dịch chuyển đầu tư từ Trung Quốc sang các nước Đông Nam Á, đã giúp Việt Nam được hưởng lợi, tạo thành những bước nhảy cao cho sự phát triển từ cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực…

Báo cáo cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam 2019 vừa được Ngân hàng Thế giới (WB) công bố cũng đưa ra đánh giá tăng trưởng GDP được duy trì nhờ XK dự kiến tăng 8% năm nay, cao hơn gần 4 lần so với mức bình quân toàn cầu. Việt Nam vẫn tiếp tục thu hút nhà đầu tư nước ngoài khi bình quân dòng vốn FDI cam kết gần 3 tỷ USD/tháng.

WB cho rằng mức tăng trưởng này nhờ vào các yếu tố căn bản của nền kinh tế Việt Nam vẫn vững vàng, Chính phủ tạo được dư địa tài khóa nhất định nhờ chính sách tài khóa thận trọng...

Hướng tới mục tiêu cao

Các chuyên gia dự báo kinh tế Việt Nam và thế giới năm 2010 sẽ tốt hơn. Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung bớt căng thẳng do đạt được một số thỏa thuận, từ đó làm tăng được đầu tư, lòng tin đối với thị trường. Trong năm 2020, dự báo kinh tế Việt Nam tiếp tục ổn định và tăng trưởng từ 6,8-7%, kìm chế lạm phát trong khoảng 3,2-3,5%.

Theo đó, lực lượng tư nhân vẫn tiếp tục là động lực cho sự phát triển nền kinh tế.

Ts. Nguyễn Minh Phong cho rằng bức tranh tươi sáng cho nền kinh tế Việt Nam trong năm 2020 nhờ một số yếu tố: Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung đã giảm căng thẳng làm tăng niềm tin đầu tư thị trường; quý II/2020 sẽ ký Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), dòng đầu tư thương mại nội khối ASEAN tăng lên; sự chuyển dịch chuyển của các doanh nghiệp (DN) FDI từ năm 2019 đến năm 2020 sẽ ổn định trong kinh doanh.

Đặc biệt, chuyên gia này cho rằng tiền Đại hội Đảng năm sau sẽ khởi động, những cải cách cải cách môi trường đầu tư kinh doanh sẽ được triển khai một cách mạnh mẽ và quyết liệt hơn từ các cấp, các ngành.

Dự báo về kinh tế năm 2020, theo Ts. Nguyễn Đức Thành, với vai trò Chủ tịch ASEAN, Việt Nam sẽ tận dụng được nhiều cơ hội nhằm thúc đẩy phát triển. Sự hội nhập của Việt Nam năm 2020 vào Cộng đồng kinh tế ASEAN sẽ ngày càng sâu sắc hơn, trong đó Việt Nam sẽ tận dụng thêm thị trường ASEAN, cũng như các nước ASEAN coi Việt Nam là một cửa ngõ ra thế giới bên ngoài khu vực, đặc biệt là Trung Quốc, EU. Điều này sẽ hỗ trợ cho phát triển cho kinh tế, ngoại giao của Việt Nam.

Ts. Cấn Văn Lực, chuyên gia tài chính – ngân hàng, đánh giá mục tiêu tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2020 khoảng 6,8% là khả thi, bởi có 3 động lực: XK ở mức khá, dự kiến tăng 9%; đầu tư FDI tiếp tục là điểm sáng do sự dịch chuyển vốn đầu tư, đặc biệt là chuyển dịch đầu tư từ Hồng Kông và Trung Quốc tăng mạnh; vốn đầu tư của kinh tế tư nhân tăng; tiêu dùng tăng khoảng 11,8%. Dự báo năm 2020, tiêu dùng sẽ có sự tăng trưởng tích cực vì tiếp tục đà dân số trẻ và thu nhập tăng, lạm phát tăng 3,2-3,3%.

Theo WB, Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài, bình quân dòng vốn FDI cam kết gần 3 tỷ USD/tháng. Bên cạnh đó, tiêu dùng cá nhân của các hộ gia đình là một yếu tố ngày càng quan trọng đóng góp cho tăng trưởng GDP, khi tầng lớp trung lưu đang tăng mạnh và mức lương tăng lên. Đầu tư của các DN ở khu vực tư nhân cũng tăng ở mức 17% so với cùng kỳ.

Từ những thuận lợi trên, triển vọng trước mắt và trong trung hạn của Việt Nam là tích cực khi WB dự báo GDP tăng trưởng quanh mức 6,5% trong những năm tới. Lạm phát năm 2019 dự báo ở mức 3% và xoay quanh mức 3,3% trong 2 năm tiếp theo. Bội chi từng bước giảm từ 3,4% GDP năm 2019 xuống 3,2% GDP năm 2021, phù hợp với cam kết tiếp tục giảm nợ công. Nợ công/GDP (theo cách tính của Bộ Tài chính) được dự báo tiếp tục giảm, ở mức 54,3% năm 2020 và 53,3% năm 2021.

Hoàng Hà