Ông Nguyễn Văn Tuấn, Chủ tịch Hội Sản xuất và tiêu thụ mỳ Chũ Lục Ngạn, cho biết nghề thủ công làm mỳ gạo của làng đã có từ những năm 1980. Nhưng phải đến khi mỳ Chũ chính thức được đăng ký thương hiệu, việc tiêu thụ sản phẩm trở nên thuận lợi và hiệu quả hơn nhiều. Hiện nay, nhờ áp dụng công nghệ kỹ thuật vào sản xuất, quy mô sản xuất của làng ngày càng được mở rộng.

Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường

Tuy nhiên, làng nghề ngày càng phát triển đã kéo theo mối lo ô nhiễm môi trường càng lớn. Theo thống kê, hiện nay số dây chuyền máy tráng bánh đã lên tới 54 máy tráng. Trung bình 1 dây chuyền thải ra môi trường khoảng 6 - 7m3 nước thải/ngày. Vì vậy, phát triển bền vững và bảo vệ môi trường (BVMT) luôn là mối trăn trở của các cấp chính quyền và người dân xã Thủ Dương.

Ông Lý Văn Thịnh, Trưởng phòng TN&MT huyện Lục Ngạn, cho biết: “Năm 2010, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã hỗ trợ vật liệu xây dựng mô hình xử lý nước thải với tổng kinh phí 88 triệu đồng. Riêng Phòng TN&MT huyện hỗ trợ kinh phí 40 triệu đồng để xây dựng 1 bể xử lý nước thải của làng nghề”.

Phó Chủ nhiệm HTX Thủ Dương Nguyễn Văn Nam hướng dẫn quy trình sản xuất Mỳ Chũ

Đại diện Hội Nông dân xã Nam Dương cũng cho biết để nâng cao chất lượng của mỳ, Hội thường xuyên tổ chức các khóa tập huấn giúp nông dân nâng cao ý thức BVMT làng nghề, bảo đảm vệ sinh khu vực sản xuất, đóng kệ để kê xếp vỉ bánh tráng cho gọn gàng ngăn nắp, khu vực phơi mỳ cũng được bảo đảm vệ sinh…

Nhiều hộ gia đình làm nghề cũng đầu tư thêm máy móc để không chỉ giúp năng suất được tăng cao, mà sản phẩm làm ra cũng sạch sẽ đảm bảo yêu cầu về ATVSTP, tiết kiệm được thời gian và công lao động.

Theo đánh giá của HTX Sản xuất mỳ Thủ Dương, chính nhờ các mô hình xử lý chất thải và kiến thức được tập huấn, ý thức BVMT của người dân Thủ Dương được nâng cao, nhiều hộ đã đấu nối hệ thống thoát nước thải vào hệ thống xử lý chung của thôn.

Phát triển bền vững với sản phẩm sạch

Ông Tô Bá Thành - Bí thư Chi bộ thôn Thủ Dương, cho biết thôn hiện có 315 hộ thì có tới 250 hộ làm nghề sản xuất mỳ. Trong đó, trên 100 hộ tham gia vào Hội Sản xuất và tiêu thụ mỳ Chũ Lục Ngạn.

Bình quân mỗi ngày, làng nghề sản xuất và tiêu thụ gần 30 tấn mỳ gạo, giá trị thu được đạt gần 8 tỷ đồng mỗi năm. Đồng thời, tạo việc làm cho trên 200 lao động nông nhàn của địa phương, góp phần tích cực nâng cao mức sống, xóa đói giảm nghèo. Hầu hết các hộ đã tự trang bị cho mình những máy móc đơn giản, như máy thái mỳ, máy xay bột... Đây là bước đột phá mới của người dân làng mỳ hôm nay.

Để tạo sự phát triển bền vững cho làng nghề, trước khi xuất ra thị trường, HTX Sản xuất mỳ Thủ Dương thường kiểm tra kỹ lưỡng chất lượng, đảm bảo uy tín với người tiêu dùng bằng chất lượng VSATTP. 

Với chất lượng và thương hiệu đang có, hiện tại, sản phẩm mỳ Thủ Dương đã có mặt ở nhiều thị trường lớn trong nước, như Hà Nội, Tp.HCM, Hải Phòng… Lục Ngạn cũng đang lên nhiều kế hoạch để đưa mỳ gạo Chũ đến với các thị trường trên thế giới.

“Chính quyền và những người làm nghề luôn chăm chút và giữ gìn thương hiệu mỳ Chũ bằng việc luôn cố gắng đầu tư sản xuất để phát triển quy mô làng nghề, tuân thủ ngặt nghèo những quy trình sản xuất, chú trọng tới chất lượng sản phẩm, đồng thời luôn chú ý tới việc BVMT. Với phương châm “phát triển bền vững bằng sản phẩm sạch”, chúng tôi tin thương hiệu mỳ Chũ sẽ ngày càng được mở rộng trên thị trường trong nước và quốc tế”, ông Thành khẳng định.

Hiến Nguyễn