Chủ tịch Ủy ban TƯ MTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân phát biểu tại buổi tọa đàm

Ngăn tụt hậu bằng Khoa học Công nghệ

Tại buổi Tọa đàm, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban TƯ MTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân đã đề cập cụ thể  những nội dung cần góp ý: từ nghiên cứu cơ bản, tiếp thu tri thức nước ngoài, đến nghiên cứu ứng dụng theo nhu cầu thực tiễn, đến chuyển giao công nghệ, đi vào doanh nghiệp, ứng dụng trong doanh nghiệp, phát huy tác dụng với doanh nghiệp và cuối cùng  nâng cao thu ngân sách.

Đồng chí Nguyễn Thiện Nhân nêu câu hỏi: Tại sao nhiều doanh nghiệp chưa đẩy mạnh ứng dụng KHCN, nguyên nhân chính là gì? Năng suất lao động phụ thuộc vào đâu, có hay không việc doanh nghiệp không cần KHCN mà vẫn cạnh tranh được vì họ tập trung sử dụng lao động giá rẻ? Cuối cùng là vấn đề cơ chế, chính sách, kinh phí cho KHCN phát triển. Như vậy, khi rõ được chuỗi vấn đề về phát triển KHCN chúng ta sẽ có được câu trả lời rõ ràng cho đường hướng phát triển KHCN trong những năm tới.

Lo lắng nguy cơ tụt hậu của Việt Nam ngày càng lớn, Phó Giáo sư – Tiến sĩ Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nêu rõ: " Tại sao sau 30 năm đổi mới, chúng ta vẫn chưa xây dựng được nền tảng của một nước CNH-HĐH? Chưa xây dựng được thì rất khó cất cánh. Trong khi đó, nguy cơ tụt hậu ngày càng xa hơn. Tụt hậu xa hơn là do nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu là do chưa chú ý đúng  mức đến vấn đề KHCN, nhân lực”. Để hạn chế nguy cơ tụt hậu, vị Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng cần tập trung đầu tư cho KHCN, nhân lực chất lượng cao. Trong đó, cần phát triển chương trình khởi nghiệp quốc gia, như là một nhiệm vụ then chốt được nêu trong văn kiện. Vì nếu không tăng cường hỗ trợ các DN tiếp cận, ứng dụng KHCN thì không thể phát triển theo hướng được.

Một trong những nguyên nhân chính khiến Việt Nam ngày càng tụt hậu so với các nước ở nhiều lĩnh vực được Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển bền vững vùng (Viện  Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam) Bùi Quang Tuấn chỉ ra là do chưa coi trọng phát triển KHCN. Hơn nữa, KHCN ở Việt Nam đang dựa quá nhiều vào Nhà nước. Ông Tuấn dẫn chứng cụ thể trường hợp của Hàn Quốc.75% sáng tạo KHCN của nước này là của tư nhân, vì vậy một loạt công ty tư nhân của Hàn Quốc như Samsung đã chiếm lĩnh thị trường hàng hóa có hàm lượng KHCN cao. Để thay đổi tư duy, ông Bùi Quang Tuấn góp ý: "Để chúng ta phát triển nhanh, bền vững, tránh được bẫy thu nhập trung bình, những chính sách hỗ trợ về đầu ra cho KHCN cần đủ mạnh, như vậy mới thu hút được doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng KHCN”.

Cạnh tranh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế

Đáng chú ý, tại cuộc tọa đàm, nhiều ý kiến đều gặp nhau ở điểm là văn kiện không nên ghi rõ “kinh tế Nhà nước là chủ đạo”. Các chuyên gia cho rằng Việt Nam đang hướng đến nền kinh tế thị trường, để bình đẳng mọi thành phần kinh tế thì không nên tiếp tục tuyên bố kinh tế nhà nước là chủ đạo. Đồng thời, cần đề cao hơn vai trò của kinh tế tư nhân. Kinh tế tư nhân phải là trụ cột phát triển kinh tế, trục chính là các tập đoàn kinh tế tư nhân. Kinh nghiệm thế giới cho thấy, muốn có một nền kinh tế lớn thì phải có những tập đoàn tư nhân lớn. Ông Bùi Quang Tuấn, thẳng thắn kiến nghị bỏ “kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo”, để tất cả các thành phần kinh tế được cạnh tranh bình đẳng. 

Hiện nay, vai trò của đội ngũ doanh nhân ngày càng lớn trong xã hội, trong sự phát triển đất nước, lực lượng hùng hậu, vì vậy ông Nguyễn Văn Đệ, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng công ty cổ phần Hợp Lực, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Thanh Hóa góp ý cần bổ sung lực lượng này vào liên minh khối đại đoàn kết dân tộc, thành liên minh “công - nông - trí - doanh”. 

Ông Đệ cho rằng khối doanh nghiệp tư nhân đang bị phân biệt đối xử, không được đánh giá đúng, “Doanh nhân chúng tôi không phải từ trên trời rơi xuống, không phải là nằm ngoài nhà nước này”. Trong khi đó, đóng góp của doanh ngiệp tư nhân chiếm tới 40% GDP so với 32% GDP của DNNN. Nhiều tập đoàn DNNN còn gây thất thoát, sai phạm hàng ngàn tỷ đồng. Vì vậy, trong văn kiện cần chỉ rõ vai trò của doanh nghiệp tư nhân, khẳng định sự bình đẳng giữa doanh nghiệp tư nhân và DNNN.

"Văn kiện cần chỉ rõ, trừ những lĩnh vực liên quan đến an ninh quốc phòng thì ưu tiên DNNN, còn lại tất cả phải được bình đẳng giữa doanh nghiệp tư nhân và DNNN vì chúng ra đang hướng đến phát triển kinh tế thị trường. Cần bỏ khái niệm DN ngoài nhà nước, vì mọi cống hiến, đóng góp của doanh nhân là vì đất nước, nhân dân", ông Nguyễn Văn Đệ góp ý.

Trung Việt (Tổng Hợp)