Đầu tiên phải kể đến khả năng thu hồi các khoản phải thu về hỗ trợ vốn và lãi phát sinh với trị giá 126,6 tỷ đồng của VEAM. Cụ thể, do không thu thập được các bằng chứng đảm bảo tính đầy đủ và thích hợp nên công ty kiểm toán không thể xác định được liệu có cần thiết phải trích lập dự phòng phải thu khó đòi, hay điều chỉnh các khoản mục liên quan trên báo cáo tài chính hợp nhất hay không.

Tiếp đó, một số mặt hàng chậm luân chuyển có giá trị 1.175,5 tỷ đồng. Trong đó, 63,4 tỷ đồng tại văn phòng Tổng công ty và 1.111,1 tỷ đồng tại Nhà máy ô tô VEAM Thanh Hoá - cũng không được VEAM đánh giá giá trị thuần có thể thực hiện làm cơ sở trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho.

Đơn vị kiểm toán cho biết, do các bằng chứng thu thập được không đủ để đánh giá giá trị thuần có thể thực hiện được của số hàng tồn kho trên, nên kiểm toán viên cũng không thể xác định liệu có cần thiết phải trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn hay điều chỉnh các khoản mục có liên quan hay không. Hiện số hàng hoá này đã được trích lập dự phòng 214,7 tỷ đồng.

Cuối cùng là khoản chi phí trả trước trị giá gần 288,9 tỷ đồng của CTCP vật tư thiết bị toàn bộ, tăng gần 12,6% so với thời điểm 31/12/2019 bao gồm phí khấu hao, lãi vay và một số khoản chi phí khác được vốn hoá của nhà máy sắt xốp. Đối với vấn đề này kiểm toán đưa ra kết luận ngoại trừ do không thể thu thập được bằng chứng thích hợp về giá trị của khoản chi phí này.

Do đó, công ty kiểm toán không thể đánh giá được liệu có cần thiết phải điều chỉnh khoản chi phí trả trước dài hạn và các khoản mục liên quan trên báo cáo tài chính giữa niên độ hay không.

Ngoài ra, việc ghi nhận doanh thu, giá vốn của nghiệp vụ bán 450 xe Mighty năm 2017 vào báo cáo kết quả kinh doanh năm 2018, dù thời gian bàn giao lô hàng là năm 2019, từng được Deloite xác định đây là bút toán "không phù hợp với chuẩn mực kế toán" báo cáo kiểm toán năm 2019.

Tuy nhiên, theo báo cáo soát xét bán niên năm 2020, đây là nội dung nằm trong vấn đề khác. VACO nhận định vấn đề xảy ra trong quá khứ này không còn ảnh hưởng đến bảng cân đối kế toán năm 2020, chỉ ảnh hưởng đến số liệu so sánh trên báo cáo kết quả kinh doanh.

Các kết luận của kiểm toán viên dự kiến sẽ tác động trực tiếp đến khả năng chuyển sàn của cổ phiếu VEAM khi điều kiện niêm yết của sàn HNX và HOSE đều là tuân thủ quy định của pháp luật về kế toán báo cáo tài chính. Trước đó, VEAM đã không thể hoàn thành việc niêm yết cổ phiếu trên sàn HoSE do chưa đáp ứng quy định về ngoại trừ trọng yếu trong báo cáo tài chính năm 2018 và 2019.

Tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2020 vừa qua, ban lãnh đạo VEAM dự kiến VEA có thể sẽ niêm yết trên sàn HNX trong năm nay thay vì sàn HoSE. Tuy nhiên, điều kiện niêm yết của cả hai sàn này đều là tuân thủ quy định của pháp luật về kế toán báo cáo tài chính.

Cổ phiếu VEA đã chào sàn UPCoM từ tháng 7/2018 và nhanh chóng tăng giá mạnh hơn một năm sau đó bất chấp xu hướng điều chỉnh của thị trường chung giai đoạn này. Tuy nhiên, giá cổ phiếu quay đầu giảm từ giữa năm 2019 và hiện giao dịch ở mức 49.300 đồng/cp.

M.Khuê