Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa ban hành Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 04 quy định về tái cấp vốn đối với tổ chức tín dụng sau khi tổ chức tín dụng cho Tổng Công ty Hàng không Việt Nam - CTCP (Vietnam Airlines) vay và việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ, trích lập dự phòng rủi ro đối với khoản nợ của Vietnam Airlines do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.

Theo đó, khoản tái cấp vốn được gia hạn tự động 5 lần tại thời điểm đến hạn đối với dư nợ gốc tái cấp vốn còn lại; thời hạn gia hạn mỗi lần bằng thời hạn tái cấp vốn; tổng thời gian tái cấp vốn và gia hạn tái cấp vốn tối đa không quá 6 năm. Trong khi đó, tại quy định cũ, khoản tái cấp vốn được gia hạn tự động 2 lần tại thời điểm đến hạn đối với dư nợ gốc tái cấp vốn còn lại; thời hạn gia hạn mỗi lần bằng thời hạn tái cấp vốn; tổng thời gian tái cấp vốn và gia hạn tái cấp vốn tối đa không quá 3 năm.

Trước đó, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết kỳ họp thứ 7, trong đó thống nhất cho Vietnam Airlines được gia hạn trả nợ với khoản vay tái cấp vốn. Cụ thể, NHNN tự động gia hạn thêm 3 lần khi đến hạn trả nợ với khoản vay 4.000 tỷ đồng của hãng hàng không quốc gia, để khắc phục khó khăn trước mắt.

Thời gian gia hạn mỗi lần bằng thời hạn tái cấp vốn lần đầu, tổng thời gian các lần gia hạn tái cấp vốn tối đa 5 năm (gồm 2 lần đã được gia hạn theo Nghị quyết 135 của Quốc hội).

Quốc hội giao Chính phủ chỉ đạo Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, Vietnam Airlines xây dựng chiến lược phát triển toàn diện, sớm hoàn thiện đề án tổng thể các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho hãng hàng không này sớm phục hồi, phát triển bền vững. Chính phủ cũng cần đẩy nhanh cơ cấu lại toàn diện Vietnam Airlines, xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan trong thực hiện cam kết truớc Quốc hội về hiệu quả của việc triển khai giải pháp về cho vay tái cấp vốn. Các cơ quan tăng kiểm tra, kiểm toán, giám sát để thực hiện giải pháp này bảo đảm đúng quy định.

Năm 2020, Quốc hội thông qua gói giải pháp hỗ trợ 12.000 tỷ đồng bù đắp thanh khoản và tăng vốn chủ sở hữu cho hãng hàng không này. Trong đó, khoản vay 4.000 tỷ đồng lãi suất 0%; 8.000 tỷ để tăng vốn điều lệ qua phương án phát hành cổ phiếu chào bán cho cổ đông hiện hữu.

Gói hỗ trợ này được đưa ra trong bối cảnh hãng hàng không quốc gia bên bờ vực phá sản, nợ phải trả quá hạn khoảng 6.240 tỷ đồng.

Khó khăn đeo bán doanh nghiệp này từ năm 2020 - 2022. Theo đó, năm 2022, hãng lỗ sau thuế hơn 11.220 tỷ đồng. Tình hình cải thiện hơn vào năm 2023, khi số lỗ giảm một nửa, tương đương hơn 5.700 tỷ. Nhưng do số lỗ hai năm trước lớn, nên đến hết năm 2023, vốn chủ sở hữu của hãng vẫn âm gần 17.000 tỷ đồng và lỗ lũy kế vượt 40.000 tỷ.

Kết quả kinh doanh của Vietnam Airlines trong 6 tháng đầu năm 2024 đã có những khởi sắc. Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm, doanh nghiệp này đã vận chuyển gần 11,3 triệu khách, tăng xấp xỉ 11% so với cùng kỳ năm trước; vận chuyển hàng hóa đạt gần 141.000 tấn, tăng nhẹ so với cùng kỳ năm 2023 và tăng 27,4% so với kế hoạch 2024.

Chủ tịch Hội đồng quản trị Đặng Ngọc Hòa cho biết, doanh thu và lợi nhuận hợp nhất Vietnam Airlines đạt mức cao nhờ sự kiên quyết đàm phán với các chủ nợ quốc tế và yếu tố thị trường thuận lợi.

Trong quý đầu năm, Vietnam Airlines ghi nhận lợi nhuận khác đạt 3.672 tỷ đồng. Kết quả, hãng bay này báo lãi ròng đạt 4.334 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ lỗ 103 tỷ đồng. Đây cũng là khoản lãi kỷ lục mà doanh nghiệp này ghi nhận trong một quý kể từ khi thành lập.

Dù vậy, tại thời điểm 31/3, Vietnam Airlines vẫn còn lỗ lũy kế 36.742 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu âm 12.556 tỷ đồng.

Tại cuộc họp ĐHCĐ diễn ra cuối tháng 6/2024, Vietnam Airlines cũng cho biết tình hình dòng tiền năm 2024 dự kiến rất khó khăn do nhiều khoản nợ tái cơ cấu đến hạn thanh toán trong năm, đặc biệt là từ tháng 7/2024 khi các khoản vay tái cấp vốn bắt đầu đến hạn hoàn trả.

Theo ông Đặng Ngọc Hòa, Chủ tịch HĐQT Vietnam Airlines, công ty kỳ vọng đến năm 2025 có thể xóa bỏ được tình trạng âm vốn chủ sở hữu, dần xóa lỗ lũy kế và đưa bức tranh tài chính lành mạnh như trước dịch Covid-19. Công ty đã có nhiều giải pháp để thực hiện điều này, trong đó có cả hỗ trợ từ Nhà nước nhưng các giải pháp nội lực vẫn là quan trọng nhất.

Không chỉ khó khăn về tình hình tài chính, Vietnam Airlines vẫn còn có thể đối diện với tình trạng thiếu hụt máy bay đến hết năm 2025.

Theo ông Lê Hồng Hà, Tổng giám đốc Vietnam Airlines, việc thiếu hụt diễn ra khi chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gãy và một nhà sản xuất máy bay lớn là Boeing bị kiểm soát chặt chẽ.

Ngoài ra, các máy bay đang sử dụng động cơ của Prad Whitney bị triệu hồi để kiểm tra. Cùng với đó là thời gian bảo trì, bảo dưỡng máy bay kéo dài do đứt gãy chuỗi cung ứng và thiếu hụt nguồn nhân lực.

Thanh Hoa