Trước đó, vị Tổng thống đầu tiên không xuất thân từ giới chính trị hoặc quân sự, đã công bố kế hoạch cắt giảm thủ tục hành chính quan liêu, rút ngắn thời gian cấp phép và thu hồi đất của các dự án cơ sở hạ tầng quan trọng.

Dọn dẹp hậu quả 

Gần một năm kể từ khi nhậm chức, ông Widodo đang phải vất vả tìm cách hồi sinh nền kinh tế Indonesia và ngăn chặn biến động tiền tệ, trong bối cảnh giá cả thị trường hàng hóa toàn cầu vẫn chưa có tín hiệu khả quan. 

Cùng với đó, sự ngập ngừng của Mỹ về quyết định tăng lãi suất và tình hình sức khỏe không ổn định của kinh tế Trung Quốc khiến các thị trường mới nổi như Indonesia không thể không phấp phỏng lo âu. 

Theo kế hoạch, Jakarta sẽ giảm giá nhiên liệu trợ cấp khoảng 200 Rupiah, xuống còn 6.700 Rupiah (tương đương 11.000 đồng Việt Nam) mỗi lít, kể từ cuối tuần này, để khuyến khích tiêu dùng. 

Cùng với đó, một số doanh nghiệp còn được hỗ trợ giá điện và gas, nhằm tạo điều kiện cho những ngành công nghiệp thâm dụng lao động, sau khi số liệu về tiền lương ở Indonesia cho thấy không ít doanh nghiệp đang chịu áp lực khá lớn.

Đồng Rupiah đã tăng giá mạnh nhất trong vòng 6 năm qua

Tăng trưởng ở Indonesia rơi xuống dưới 5% trong 2 quý đầu năm nay, trong khi chỉ số niềm tin người tiêu dùng tháng 9/2015 mà ngân hàng Indonesia đo lường được lại chưa đạt tới 100 điểm, cho thấy tâm lý bi quan đã xuất hiện lần đầu tiên trong 5 năm trở lại đây.

"Trong bối cảnh nền kinh tế tăng trưởng ở mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, ngân hàng trung ương Indonesia cần hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng", chuyên gia Gareth Leather tại Capital Economics nêu ý kiến.

Nhưng, ngân hàng Indonesia thời gian qua gần như không có động thái gì đủ sức nặng, khi lạm phát leo lên tới 7,2% trong tháng 8, còn đồng Rupiah trượt dài xuống mức của cuộc khủng hoảng tài chính châu Á cuối thập niên 90 của thế kỷ trước.

Doanh nghiệp vẫn khổ tâm

Một số người cho rằng ông Widodo "thừa hưởng" một nền kinh tế "què quặt" khi giá hàng hóa giảm mạnh, trong khi Indonesia vẫn còn phụ thuộc vào lĩnh vực này, vì chiếm tới hơn 50% kim ngạch xuất khẩu.

Ông Widodo đã có những bước đi táo bạo để vực dậy nền kinh tế Indonesia kể từ tháng 8 vừa qua, với việc cải tổ nội các và đưa những nhà hoạch định chính sách dày dặn kinh nghiệm vào các vị trí chủ chốt. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế và nhà đầu tư vẫn tỏ ra thận trọng, bởi họ cho rằng có những chính sách mới ban hành còn mơ hồ hoặc mâu thuẫn, trong khi một số doanh nghiệp phàn nàn tiến trình cải cách diễn ra quá ồ ạt, vô hình trung tạo ra những xáo trộn không cần thiết.

Ông Franciscus Welirang - Giám đốc Indofood, một trong những nhà sản xuất mì ăn liền lớn nhất thế giới, đã phải thốt lên "Thật kinh khủng... Chúng tôi phải liên tục theo dõi tình hình để theo kịp các quy định. Điều này không có lợi cho doanh nghiệp, khi hầu như tuần nào cũng có quy định mới được ban hành".

Tuần này, chứng kiến đồng Rupiah đã tăng giá mạnh nhất trong vòng 6 năm qua, còn thị trường chứng khoán Indonesia cũng rất khởi sắc, trước thông tin tình trạng thất nghiệp cao ở Mỹ có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trì hoãn quyết định tăng lãi suất. Đồng Rupiah tăng 3% hôm 7/10 lên mức 13.821 Rupiah đổi 1 USD, còn chỉ số Jakarta Composite Index tăng gần 1% lên 4.487,13 điểm.

Các chuyên gia kinh tế đang rất quan tâm theo dõi xem ông Widodo sẽ điều chỉnh giá năng lượng như thế nào, khi mà ông đang được tiếng là "mạnh tay" trong việc cắt giảm trợ cấp nhiên liệu sau chỉ một năm nhậm chức và cam kết chuyển hướng tiền đầu tư công sang các dự án cơ sở hạ tầng. Công ty tư vấn Eurasia Group ước tính sau 6 tháng đầu năm, chính phủ Indonesia mới chỉ giải ngân được 11% trong tổng số 22 tỷ USD kế hoạch dành cho các dự án cơ sở hạ tầng của cả năm.

"Chúng tôi không còn trợ cấp nhiên liệu nữa và giá cả được điều chỉnh để phản ánh đúng giá trị kinh tế của nó", dẫn lời ông Sudirman Said, Bộ trưởng Năng lượng Indonesia hôm thứ Tư, "Chúng tôi muốn duy trì sự nhất quán trong chính sách trợ cấp".

Hùng Anh