Thống kê của Tổng cục Hải quan cho thấy, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 388,27 tỷ USD, tăng 1,65% so với cùng kỳ năm 2019. Trong đó, tổng trị giá xuất khẩu đạt 202,42 tỷ USD, tăng 4% và tổng trị giá nhập khẩu đạt 185,84 tỷ USD, giảm 0,8% so với cùng kỳ năm 2019. Cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm ước tính thặng dư 16,58 tỷ USD.

Chỉ tính riêng trong tháng 9, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hoá của Việt Nam đạt 51,1 tỷ USD, tăng 1,32% so với tháng trước. Trong đó ở chiều xuất khẩu giảm 2,2% và nhập khẩu tăng 5,6%. Đây được xem là tín hiệu tích cực cho thấy hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam đang trên đà phục hồi tích cực sau 2 đợt Covid-19 bùng phát.

Theo đánh giá từ Tổng cục Hải quan, xét trên tổng thể thì hoạt động xuất nhập khẩu đang có dấu hiệu khởi sắc nhưng nhìn từ hoạt động xuất khẩu trong tháng 9 thì dễ thấy một số mặt hàng chủ lực, có thuế suất cao biến động giảm mạnh.

Cụ thể, trong tháng 9, xuất khẩu dầu thô giảm 50,6% về lượng và 43,3% trị giá so với tháng 8. Trong 9 tháng đầu năm, lượng dầu thô xuất khẩu tăng 32,2% nhưng lại giảm tới 11,6% về trị giá.

Ở chiều nhập khẩu, mặt hàng dầu thô nhập khẩu trong tháng 9 giảm 2,4% về lượng và giảm 1,3% về trị giá khiến cho lượng mặt hàng này nhập khẩu tăng 40% nhưng lại giảm 2,8% về giá trong 9 tháng đầu năm. Xăng dầu các loại cũng giảm tới 9,8% về lượng và 41,6% về trị giá trong 9 tháng đầu năm…

Đặc biệt, mặt hàng ô tô nguyên chiếc các loại mặc dù trong tháng 9 lượng nhập khẩu về nước tăng 43,3% về lượng và 26,6% về trị giá với tháng 8. Tuy nhiên, tính chung 9 tháng đầu năm, lượng nhập khẩu mặt hàng này lại giảm tới 37,2% về lượng và 38,2% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019.

Như vậy, có thể thấy trong 9 tháng đầu năm, mặt dù kim ngạch nhập khẩu giảm nhẹ nhưng kim ngạch có thuế lại giảm mạnh ở một số nhóm mặt hàng nhập khẩu có thuế cao đã tác động trực tiếp đến số thu của toàn ngành. Trong đó, có nhiều mặt hàng giảm thu cả ngàn tỷ đồng như: ô tô, linh kiện ô tô, sắt thép, máy móc thiết bị...

Bên cạnh đó, tại thời điểm xây dựng dự toán, giá dầu thô được dự báo đạt 60 USD/thùng. Tuy nhiên, trong 9 tháng đầu năm giá dầu thô xuống dưới 40 USD/thùng đã làm giảm đáng kể nguồn thu NSNN. Ngoài nguyên nhân trên thì năm 2020, các Hiệp định tự do thương mại FTA đang vào giai đoạn cắt giảm mạnh, một số FTA mới được ký kết và có hiệu lực với hầu hết nhiều dòng hàng có thuế suất thuế nhập khẩu giảm xuống 0%.

Số liệu sơ bộ cho thấy, tính đến hết ngày 30/9, toàn ngành mới thu đạt 227.933 tỷ đồng, bằng 67,4% dự toán, bằng 64,2% chỉ tiêu phấn đấu, giảm 13,15%, tương đương giảm thu 34.518 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước.

TH