Sau hơn 1 năm thực hiện Nghị định 108/2009, mới đây Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã ban hành Thông tư 03/2011/TT-BKHhướng dẫn thực hiện về đầu tư theo hình thức Hợp đồng BOT, Hợp đồng BTOvà Hợp đồng BT. Thông tư này sẽ có hiệu lực từ ngày 1/4/2011.

Theo thông tư này, các nhà đầu tư phải thành lập với doanh nghiệp dự án theo 3 trường hợp: Đối với dự án đầu tư trong nước, nhà đầu tư thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp để thành lập doanh nghiệp dự án mới. Đối với dự án đầu tư nước ngoài, Giấy chứng nhận cấp cho nhà đầu tư nước ngoài đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của doanh nghiệp dự án. Trường hợp doanh nghiệp dự án có nhiều thành viên, cổ đông khác nhau thì các thành viên là cổ đông sáng lập phải là nhà đầu tư ký kết hợp đồng dự án với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Nếu đáp ứng đúng các điều kiện thì nhà đầu tư sẽ được Bộ Kế hoạch và Đầu tư hoặc Ủy ban nhân dân tỉnh theo thẩm quyền thực hiện các thủ tục hành chính và cấp Giấy chứng nhận đầu tư sau 45 ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Điều kiện chọn nhà đầu tư

Bên mời thầu chỉ được tổ chức lựa chọn nhà đầu tư nếu đáp ứng được điều kiện: Dự án thuộc Danh mục dự án do Bộ, ngành, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh công bố và Báo cáo nghiên cứu khả thi, kế hoạch lựa chọn nhà đầu tư, hồ sơ mời thầu hoặc hồ sơ yêu cầu đã được phê duyệt. Đối với nhà đầu tư là tổ chức, nhà đầu tư tham dự thầu phải có tư cách pháp nhân. Đối với nhà đầu tư là cá nhân thì nhà đầu tư phải có năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật.

Nhà đầu tư phải có nguồn vốn thực hiện dự án đáp ứng yêu cầu theo quy định của Nghị định 108/2009 và các yêu cầu của thông tư này như: vốn chủ sở hữu là vốn thực có của nhà đầu tư, được cam kết góp vào vốn điều lệ của doanh nghiệp dự án và được xác định trên cơ sở tổng vốn đầu tư của từng dự án. Nguồn vốn, tiến độ huy động vốn, điều kiện được phép tăng, giảm vốn chủ sở hữu hoặc tổng vốn đầu tư của dự án và biện pháp xử lý trong các trường hợp này phải được thỏa thuận tại Hợp đồng dự án.

Cơ chế thực hiện Dự án BT

Việc lựa chọn nhà đầu tư của dự án BT trong trường hợp thanh toán bằng tiền thì tổng vốn đầu tư xây dựng công trình BT do nhà đầu tư đề xuất được đánh giá là giá thấp nhất trên cơ sở cùng một mặt bằng về điều kiện thanh toán. Trường hợp giao cho nhà đầu tư thực hiện dự án khác, việc lựa chọn nhà đầu tư được thực hiện trên cơ sở đánh giá đồng thời đề xuất của nhà đầu tư về tổng vốn đầu tư xây dựng công trình BT và đề xuất về giá trị quyền sử dụng đất của khu đất dự kiến thực hiện dự án khác. Nhà đầu tư được chọn phải đề xuất mức chênh lệch lớn nhất giữa giá trị quyền sử dụng đất của khu đất dự kiến thực hiện dự án khác với tổng vốn đầu tư xây dựng công trình BT.

Nhà đầu tư được lựa chọn phải nộp vào ngân sách số tiền chênh lệch giữa giá trị quyền sử dụng đất của khu đất thực hiện dự án khác và tổng số vốn đầu tư xây dựng công trình. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền lựa chọn nhà đầu tư đối với trường hợp thanh toán bằng tiền. Trường hợp thu xếp được quỹ đất để tạo nguồn vốn thanh toán cho nhà đầu tư xây dựng công trình BT, cơ quan nhà nước có thẩm quyền tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất theo hướng dẫn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Trong trường hợp này, việc thanh toán cho nhà đầu tư xây dựng công trình BT chỉ được thực hiện sau khi công trình được hoàn thành, nghiệm thu và chuyển giao cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo các điều kiện quy định tại Hợp đồng dự án.

Hướng dẫn chuyển nhượng dự án

Trong thực tế, thời gian qua rất nhiều dự án có nhu cầu chuyển nhượng nhưng còn vướng mắc về thủ tục. Thông tư này đã hướng dẫn cụ thể hơn thủ tục, tạo thuận lợi hơn cho việc chuyển nhượng, tạo sự yên tâm cho các nhà đầu tư. Theo đó, nhà đầu tư có thể chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ vốn điều lệ của mình trong doanh nghiệp dự án cho nhà đầu tư khác. Trường hợp chuyển nhượng toàn bộ vốn điều lệ của doanh nghiệp dự án, bên nhận chuyển nhượng kế thừa toàn bộ quyền và nghĩa vụ của bên chuyển nhượng theo Hợp đồng dự án. Nếu chuyển nhượng một phần vốn điều lệ thì bên nhận chuyển nhượng là một bên tham gia hợp đồng dự án, thực hiện cùng với bên chuyển nhượng. Trường hợp chuyển nhượng vốn điều lệ làm phát sinh thu nhập, bên chuyển nhượng phải thực hiện nghĩa vụ về thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định hiện hành.

Bên chuyển nhượng phải góp đủ vốn chủ sở hữu vào doanh nghiệp dự án theo đúng tiến độ đã cam kết tại hợp đồng dự án; có cam kết của bên cho vay hoặc bên tài trợ khác về việc tiếp tục tài trợ vốn để thực hiện dự án. Bên nhận chuyển nhượng phải có đủ năng lực tài chính, kỹ thuật và quản lý để thực hiện Hợp đồng dự án và các hợp đồng có liên quan và phải cam kết tiếp tục thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của bên chuyển nhượng theo quy định tại hợp đồng dự án và các hợp đồng có liên quan.

Minh Khuê

(KINH DOANH số 79, ra ngày 28/02/2010)