Hiện nay, HTX Mỹ Lộc Thượng đã thực hiện chuyển đổi thành công theo Luật HTX 2012. Giữa Ban Giám đốc và các thành viên đã tạo được mối liên kết chặt chẽ, khi cùng vạch ra những kế hoạch cụ thể, tìm ra hướng đi tích cực để đưa hoạt động sản xuất, kinh doanh của HTX phát triển bền vững trong thời kỳ hội nhập.

Thâm canh lúa cải tiến

Từ những kết quả sản xuất không mấy hiệu quả của phương pháp thâm canh lúa truyền thống, HTX đã áp dụng hệ thống thâm canh lúa cải tiến (SRI) vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Theo ông Võ Văn Thắng - Giám đốc HTX, thâm canh lúa cải tiến là biện pháp ứng dụng kỹ thuật mới vào sản xuất nhằm giảm mật độ gieo trồng, nước tưới, phân bón và thuốc trừ sâu.

Để thực hiện được, HTX đã phải tiến hành tuyên truyền và làm mẫu, khi có kết quả cụ thể mới thuyết phục được các hộ dân tham gia.

HTX tiến hành trồng những giống lúa mới, cho hạt gạo ngon, dẻo và thơm hơn. Khi gieo lúa, HTX thực hiện gieo thưa (3kg giống/sào) thay cho tập quán gieo dày (6 - 7kg giống/sào) như trước. Gieo thưa giúp cây lúa có đủ diện tích để bén rễ, hấp thụ ánh sáng mặt trời và chất dinh dưỡng.

Quá trình làm cỏ dại được thực hiện hoàn toàn bằng tay để nhổ được cả rễ cỏ, giúp thông khí cho đất, tạo điều kiện thuận lợi cho lúa hấp thụ chất dinh dưỡng khi bón phân thay vì sử dụng thuốc diệt cỏ.

Bên cạnh đó, vào thời điểm thích hợp, tiến hành thoát nước, giữ mực nước hợp lý để đủ cung cấp độ ẩm, đồng thời tăng cường bón phân vi sinh để hạn chế tối đa dư lượng thuốc BVTV còn tồn đọng trong hạt lúa.

Mô hình thâm canh lúa cải tiến của HTX

Mỗi năm, HTX chỉ cần cấy một vụ lúa, thời gian còn lại để cho đất nghỉ và phục hồi. Phương pháp này không chỉ giúp giảm chi phí giống, phân, nước, mà còn mang lại năng suất cao hơn 150% (đạt 5,2 - 7,6 tạ/sào).

Đồng thời, sản xuất theo phương pháp thâm canh cải tiến giúp cây lúa cứng và khỏe hơn, không bị đổ trong thời tiết mưa bão, tăng khả năng chống chịu với sâu bệnh và tiết kiệm được 30% nhu cầu nước tưới so với phương pháp thâm canh truyền thống.

Sản xuất bền vững

Phương pháp thâm canh lúa cải tiến thích hợp để sản xuất trên diện tích lớn, nên tất cả 268 ha lúa của HTX đều được áp dụng phương pháp canh tác SRI và sử dụng các giống lúa chất lượng cao, như: P6, TBR225. Đến nay, năng suất lúa bình quân của HTX đạt 74 tạ/ha, cao hơn lúa đại trà 4 tạ/ha.

“Ý nghĩa sâu xa của phương pháp canh tác này là hạn chế tối đa phát thải khí nhà kính và diệt trừ được ốc bươu vàng, nhờ việc giữ mực nước hợp lý. Khi mực nước trong ruộng quá cao, sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho ốc bươu vàng sinh trưởng và phát triển. Cùng với đó, sau 15 - 20 ngày cấy lúa, mọi người sẽ thực hiện bắt trứng và ốc bươu vàng. Thực tế cho thấy, chỉ có phương pháp thủ công là hiệu quả nhất. Còn dùng thuốc diệt ốc bươu vàng không cho hiệu quả cao, vì ốc vẫn sống và sinh sản rất mạnh”, ông Võ Văn Thắng cho biết.

Việc tăng cường sử dụng phân hữu cơ, hạn chế sử dụng phân bón hóa học còn giúp hạn chế thoái hóa đất, ô nhiễm nguồn nước. Hạn chế dùng phân, đạm cũng sẽ hạn chế dịch bệnh, sâu bo, vì đây chính là một trong những nguyên nhân “quyến rũ” sâu bệnh hại lúa.

Bên cạnh đó, để tránh tình trạng bị tư thương ép giá, HTX đã đứng ra liên kết với một số cơ sở tiêu thụ, thu mua lúa cho thành viên với giá cao hơn thị trường 3 - 5 giá để ổn định đầu ra. HTX cũng tiến hành đầu tư máy móc, trang thiết bị hiện đại như: máy gặt đập liên hoàn, máy xay xát, máy đóng gói gạo thành phẩm với công suất 6 - 7 tạ/giờ để đáp ứng nhu cầu thu mua của thị trường.

Hiện, HTX đã hoàn tất các thủ tục đăng ký nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm “Gạo Lệ Thủy”. Đây cũng chính là điều kiện để sản phẩm lúa gạo của HTX thâm nhập sâu rộng hơn trên thị trường tiêu thụ.

Như Yến