Số liệu thống kê của 16 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương cho biết, cả nước có 77 dự án khu du lịch nghỉ dưỡng quy mô lớn (từ 50 ha trở lên) với tổng diện tích 18.019 ha, 16.537 phòng khách sạn, 12.056 căn hộ condotel, 11.174 biệt thự nghỉ dưỡng. 

Theo dự báo của HoREA, nguồn cung căn hộ condotel có dấu hiệu tiếp tục phát triển nóng, tăng đột biến, có thể dẫn đến tình trạng cung vượt cầu, trong lúc hiệu quả khai thác, kinh doanh có thể không đạt như kỳ vọng, dẫn đến một số chủ đầu tư có thể không thực hiện được cam kết lợi nhuận với khách hàng.

Lo ngại tính pháp lý

Hiện nay, căn hộ condotel thiếu tính pháp lý nên nhà đầu tư thứ cấp đang rơi vào tình trạng “tiến thoái lưỡng nan”. Cũng theo HoREA đánh giá người gánh chịu thua lỗ trong kinh hoanh chính là người mua.

Khi chủ đầu tư cam kết với nhà đầu tư thứ cấp lợi nhuận 8-12% trong 8-12 tháng nhưng khi hết thời gian trên, chủ đầu tư chưa đề cập các biện pháp bảo đảm thực hiện cam kết trả lợi nhuận cho nhà đầu tư thứ cấp; cũng như chưa có giải pháp rõ ràng để hỗ trợ nhà đầu tư thứ cấp kinh doanh căn hộ condotel.

Một số chủ đầu tư đã cam kết với nhà đầu tư thứ cấp sẽ được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ổn định lâu dài, không hình thành đơn vị ở đối với căn hộ condotel, nhưng theo HoREA cho đến nay vẫn chưa thấy cuốn sổ đỏ căn hộ condotel nào. 

Tại Hội thảo “Đầu tư condotel: thực tế, triển vọng và giải pháp” mới đây, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cũng phân tích một số vướng mắc đối với loại hình này. 

Đó là các chỉ tiêu kiến trúc kỹ thuật công trình có căn hộ condel hiện chưa rõ ràng. Chưa có chỉ tiêu dân số với condotel, nếu không có quy định bổ sung sẽ ảnh hưởng tới chỉ tiêu dân số địa phương.

Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đất thương mại dịch vụ có thời hạn là 50 năm nhưng hiện vẫn chưa có quy định cụ thể liên quan đến condotel, là đất thương mại dịch vụ hay đất ở. Các quy định liên quan đến kinh doanh mua bán chuyển nhượng chưa rõ ràng. 

Cơ chế vận hành khác với chung cư, bởi với condotel, chủ đầu tư có thể tự vận hành hoặc thuê đơn vị vận hành riêng. Đất đai liên quan đến condotel chưa có quy định sử dụng. 

Căn hộ condotel hiện thiếu tính pháp lý nên nhà đầu tư thứ cấp đang rơi vào tình trạng “tiến thoái lưỡng nan”. Vì vậy, HoREA đã kiến nghị Chính phủ và các bộ ngành tiếp tục sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hơn, trước hết là Luật Đất đai 2013.

Minh bạch thông tin dự án

Trước các bất cập về tính pháp lý cho condotel, HoREA đã kiến nghị Chính phủ và các bộ ngành tiếp tục sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hơn, trước hết là Luật Đất đai 2013.

Thứ nhất, HoREA đề nghị Bộ Xây dựng, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch hoàn thiện bộ quy chuẩn, tiêu chuẩn cụ thể đối với loại hình công trình căn hộ condotel. Về chỉ tiêu dân số, Hiệp hội đề xuất áp dụng chỉ tiêu dân số tương đương 50% chỉ tiêu dân số của công trình nhà ở. 

Thứ hai, kiến nghị các bộ ngành cần căn cứ vào Nghị định 43/2014/NĐ-CP, Nghị định 01/2017/NĐ-CP để chủ tư dự án condotel xin cấp “sổ đỏ” căn hộ condotel. Sau đó, chủ đầu tư tiếp thủ tục xin cấp “sổ đỏ” cho nhà đầu tư thứ cấp, khi hết hạn sử dụng đất thì được gia hạn nếu có nhu cầu theo quy định của pháp luật; 

Thứ ba, HoREA kiến nghị bổ sung “Đất sử dụng cho du lịch” chỉ được sử dụng cho mục đích phục vụ du lịch, nghỉ dưỡng để thống nhất quản lý nhằm tránh biến tướng thành khu nhà ở của các hộ gia đình, tránh làm quá tải hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của khu vực; 

Thứ tư, kiến nghị sửa đổi, bổ sung đối với “Đất thương mại, dịch vụ, du lịch; đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp”, chủ đầu tư sẽ phải có nghĩa vụ nộp tiền sử dụng đất phù hợp giá đất thị trường vào ngân sách nhà nước. Trên cơ sở đó, người mua sản phẩm condotel trong các dự án du lịch nghỉ dưỡng sẽ được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu và quyền sử dụng đất ổn định lâu dài. 

Thứ năm, Hiệp hội kiến nghị cho cá nhân nước ngoài được mua căn hộ condotel để đầu tư nhằm tăng thêm tính thanh khoản và bổ sung thêm nguồn vốn đầu tư phát triển các dự án căn hộ condotel, tạo điều kiện cho ngành du lịch phát triển bền vững.

Thứ sáu, kiến nghị Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư condotel có trách nhiệm công bố đầy đủ thông tin về dự án, về quyền sở hữu căn hộ condotel và quyền sử dụng đất có thời hạn; công bố các biện pháp bảo đảm thực hiện cam kết lợi nhuận; công bố minh bạch các chi phí trang bị căn hộ, chi phí quản lý trong quá trình kinh doanh, các quyền lợi mà nhà đầu tư thứ cấp được hưởng; bàn bạc, thảo luận với nhà đầu tư thứ cấp về việc khai thác, kinh doanh căn hộ condotel sau khi đã hết thời hạn cam kết (sau 8-12 năm). 

Minh Sơn