Chiều ngày 5/5 thông tin về một số kết quả trong thanh toán không dùng tiền mặt và chuyển đổi số ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc với giá trị giao dịch trong năm 2025 gấp 28 lần GDP. 

Xu hướng này tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ trong 3 tháng đầu năm 2026 khi tổng số lượng giao dịch tăng gần 38% so với cùng kỳ. Trong khi các kênh Internet và điện thoại di động ghi nhận sự bứt phá đáng kể thì hình thức thanh toán qua mã QR có mức tăng trưởng giá trị lên tới hơn 52%.

Ngược lại, nhu cầu rút tiền mặt tại ATM giảm hơn 9% là minh chứng rõ nét cho việc người dân đang chuyển dịch mạnh mẽ sang các phương thức thanh toán hiện đại.

Dịch vụ Tiền di động (Mobile Money) cũng trở thành điểm sáng khi giúp người dân vùng sâu, vùng xa dễ dàng tiếp cận các dịch vụ tài chính. Tính đến cuối tháng 3 năm 2026, thị trường đã ghi nhận hơn 11 triệu tài khoản đăng ký với giá trị giao dịch hàng trăm tỷ đồng. 

NHNN cho biết thực hiện Quyết định 316 của Thủ tướng Chính phủ về thí điểm dùng tài khoản viễn thông để thanh toán cho các dịch vụ có giá trị nhỏ, Ngân hàng Nhà nước đã phối hợp với các bộ ngành liên quan chấp thuận thí điểm cho 3 đơn vị là VNPT, Mobifone và Viettel.

Sau thời gian triển khai, các doanh nghiệp đã thực hiện thí điểm đạt kết quả khả quan, đảm bảo an toàn, góp phần phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, tăng cường tiếp cận dịch vụ tài chính, đặc biệt ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, hải đảo.

Việc triển khai thí điểm Mobile Money đã đáp ứng một phần nhu cầu cuộc sống và đi vào thực tiễn. 

Bên cạnh đó, việc thanh toán dịch vụ công cũng đạt kết quả khả quan khi toàn bộ các cơ sở giáo dục đại học và phần lớn trường phổ thông đã sẵn sàng hệ thống thu học phí trực tuyến.

Đáng chú ý là có tới 82% người hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội tại các đô thị hiện đã nhận chi trả qua tài khoản ngân hàng.

Để bảo đảm an toàn hệ thống, ngành ngân hàng đã tích cực thực hiện làm sạch dữ liệu khách hàng thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đến cuối tháng 4 năm 2026, hơn 156 triệu hồ sơ khách hàng đã được đối chiếu sinh trắc học bằng căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID nhằm loại bỏ các tài khoản ảo.

Song song đó, hệ thống SIMO đã phát huy vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa rủi ro khi hỗ trợ cảnh báo cho hàng triệu khách hàng, giúp ngăn chặn thành công các giao dịch gian lận với tổng trị giá hơn 4,3 nghìn tỷ đồng.

Công tác cải cách hành chính cũng ghi nhận bước tiến lớn với tỷ lệ cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục lên tới hơn 90%. Nhiều nghiệp vụ ngân hàng hiện nay đã được số hóa hoàn toàn, giúp gần 89% người trưởng thành tại Việt Nam sở hữu ít nhất một tài khoản ngân hàng.

Sự phát triển này không chỉ đến từ hạ tầng công nghệ mà còn nhờ phong trào "Bình dân học vụ số" cùng đội ngũ hơn 2.600 đại sứ số đang tích cực phổ cập kỹ năng công nghệ, góp phần đưa Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu xã hội số toàn diện và bền vững.

NHNN khẳng định kết quả này nhờ ngành ngân hàng đã chủ động nghiên cứu và tham mưu ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhằm tạo hành lang thông thoáng cho ứng dụng khoa học công nghệ. Các quy định mới không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý mà còn cho phép ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ hiện đại như xác thực qua VNeID và chuẩn hóa an toàn hệ thống thông tin.

Để đảm bảo sự chỉ đạo xuyên suốt, Thống đốc NHNN đã kiện toàn Ban Chỉ đạo tập trung vào 5 trụ cột cốt lõi gồm phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, dữ liệu và Đề án 06. Kế hoạch hành động của ngành hiện đang triển khai 105 nhiệm vụ trọng tâm nhằm hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số toàn diện.

Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng cùng nền tảng của Napas đang vận hành thông suốt, an toàn và hiệu quả. Các dịch vụ công về y tế, giáo dục và giao thông hiện đã được kết nối sâu rộng qua Cổng dịch vụ công Quốc gia. 

Đặc biệt, Việt Nam đã mở rộng hợp tác thanh toán bù trừ song phương qua mã QR với nhiều quốc gia như Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc hay Hàn Quốc. Sự phát triển này giúp nhiều nghiệp vụ cơ bản được số hóa hoàn toàn 100% và nhiều tổ chức tín dụng đạt tỷ lệ giao dịch trên kênh số vượt mức 90%.

Huyền Anh