Thông tin vừa được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho hay, thanh toán không dùng tiền mặt ghi nhận sự bùng nổ trong thời gian qua. Theo đó, tổng giá trị giao dịch không dùng tiền mặt đạt mức kỷ lục, gấp khoảng 28 lần GDP trong năm 2025.

Đà tăng trưởng này tiếp tục duy trì mạnh mẽ trong quý I/2026. Cụ thể, hệ thống thanh toán liên ngân hàng đã xử lý khối lượng giao dịch gần 130 triệu tỷ đồng (tăng hơn 70% so với cùng kỳ). Chỉ trong 2 tháng đầu năm 2026, tổng giao dịch đạt 4,7 tỷ lượt (tăng hơn 40% về số lượng). Đồng thời, nhiều tổ chức tín dụng ghi nhận trên 95% giao dịch được thực hiện hoàn toàn qua kênh số.

Không chỉ trong nước, hạ tầng thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua mã QR đã hoàn tất kết nối với Thái Lan, Campuchia, Lào, Trung Quốc và đang tiếp tục mở rộng, tạo thuận lợi tối đa cho giao thương và du lịch quốc tế.

Đi cùng với sự bùng nổ này, ngành ngân hàng triển khai nhiều biện pháp bảo đảm an toàn trong thanh toán không dùng tiền mặt. Tính đến ngày 12/4/2026, Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận (SIMO) đã phát đi cảnh báo tới hơn 3,7 triệu lượt khách hàng. Đáng chú ý, hơn 1,2 triệu lượt giao dịch đã được người dùng chủ động dừng hoặc hủy bỏ ngay sau khi nhận cảnh báo, giúp bảo vệ số tiền lên tới gần 4.170 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, việc quyết liệt triển khai Đề án 06 đã tạo nên một "bộ lọc" sạch cho hệ thống. Đến đầu tháng 4/2026, gần 155 triệu hồ sơ khách hàng đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua CCCD gắn chip và ứng dụng VNeID. Việc làm sạch dữ liệu và đối khớp sinh trắc học chính chủ đã giúp loại bỏ triệt để các tài khoản ảo, vốn là công cụ tiếp tay cho tội phạm lừa đảo.

Để thích ứng với các công nghệ mới, ông Lê Hoàng Chính Quang – Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (NHNN) tiết lộ: NHNN đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo Thông tư về an toàn và quản lý rủi ro trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dự kiến sẽ ban hành ngay trong quý II/2026.

Thanh toán không dùng tiền mặt đạt 295,2 triệu tỷ đồng

59% người dân ưu tiên thanh toán không dùng tiền mặt trong các giao dịch hằng ngày

Đây là bước đi chiến lược nhằm tạo khung pháp lý cho việc ứng dụng AI một cách an toàn trong ngành tài chính. Đồng thời, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) cũng mở đường cho các giải pháp đột phá như chấm điểm tín dụng hiện đại và hệ sinh thái ngân hàng mở (Open API).

Song song với hạ tầng công nghệ, NHNN chú trọng đặc biệt đến yếu tố con người. Ngành Ngân hàng đã xây dựng mạng lưới hơn 2.600 "Đại sứ số" và "Hạt nhân số" tại các đơn vị.

Phong trào "Bình dân học vụ số" được triển khai rộng khắp nhằm phổ cập kỹ năng số cho toàn bộ cán bộ công chức. NHNN cũng áp dụng các cơ chế đặc thù để thu hút chuyên gia công nghệ chất lượng cao từ các ngân hàng thương mại lớn, nhằm hỗ trợ đắc lực cho công tác quản lý nhà nước trong kỷ nguyên số.

Với sự đồng bộ từ thể chế, hạ tầng đến con người, ngành Ngân hàng đang vững vàng mục tiêu thúc đẩy kinh tế số, đồng thời duy trì một hệ thống thanh toán minh bạch, an toàn và tin cậy cho toàn xã hội.

Thanh Hoa