Hồi cuối tháng 2, Hoàng Anh Gia Lai khiến giới đầu tư ngỡ ngàng sau khi sử dụng "kỹ thuật" hồi tố, đẩy hơn 5.000 tỷ đồng thua lỗ - một con số khổng lồ, về quá khứ.

Cụ thể, nếu so sánh chỉ tiêu lỗ lũy kế/lợi nhuận sau thuế chưa phân phối trên báo cáo tài chính hợp nhất quý 4/2020 và năm 2019 của HAGL sẽ thấy chênh lệch hơn 5.000 tỷ đồng.

Trong báo cáo hợp nhất kiểm toán năm 2019, công ty ghi nhận lãi lũy kế hơn 290 tỷ đồng tại thời điểm 31/12/2019. Đến báo cáo hợp nhất quý IV/2020, lỗ lũy kế thể hiện là 5.085,8 tỷ đồng tại thời điểm 31/12/2020.

Như vậy, năm 2020, HAGL lẽ ra là đã lỗ gần 5.400 tỷ đồng nhưng trong báo cáo tài chính quý 4/2020 của HAGL lại cho thấy, doanh nghiệp lỗ sau thuế 2.175 tỷ đồng trong kỳ và lỗ hơn 1.200 tỷ đồng trong năm 2020.

Theo chuyên gia tài chính Phan Lê Thành Long, trong quý III/2020, HAGL đã hoán đổi khoản phải thu lấy cổ phần của Chăn nuôi Gia Lai, biến Chăn nuôi Gia Lai thành công ty con, tạo ra lợi thế thương mại tăng thêm gần 6.000 tỷ đồng. Đến quý 4/2020, Tập đoàn HAGL quyết định dự phòng (làm sạch) cho khoản này và ghi hồi tố vào lỗ trên báo cáo tài chính năm 2019.

Cụ thể, nếu tại báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2019 của HAGL trước đây, khoản dự phòng phải thu ngắn hạn và dài hạn lần lượt là 91 tỷ đồng và 253 triệu đồng thì ở báo cáo tài chính quý 4/2020, sau khi được trình bày lại, con số này tăng lên 2.938 tỷ đồng (dài hạn) và 2.209 tỷ đồng (ngắn hạn).

Theo giải trình tại báo cáo tài chính, HAGL cho biết thực hiện rà soát lại số liệu quá khứ liên quan đến ước tính và dự phòng giá trị thu hồi các khoản phải thu và thực hiện điều chỉnh hồi tố. Động thái này tương tự năm 2016, HAGL cũng từng hồi tố khoản lỗ liên quan đến thương vụ bán lại mảng mía đường trong năm 2017, tuy nhiên ghi nhận lỗ vào kết quả năm 2016.

Điều này dẫn đến nhiều ý kiến trong giới đầu tư cho rằng đây là "thủ thuật" hồi tố "dời" lỗ, không làm ảnh hưởng đến chỉ số hiện tại.

Do đó, tại văn bản gửi các cơ quan chức năng, Hoàng Anh Gia Lai đã giải trình thêm một số chi tiết về cơ sở trích lập của từng khoản phải thu, nhấn mạnh lý do công ty chưa thực hiện trích lập khoản dự phòng phải thu này trong năm 2018 và 2019.

Cụ thể, trích lập dự phòng 4.957 tỷ đồng cho năm 2018 và 99,8 tỷ đồng năm 2019. Trong đó, dự phòng cho khoản phải thu của CTCP Chăn nuôi Gia Lai là 3.412 tỷ đồng, còn dự phòng cho khoản phải thu của CTCP Lê Me là 1.644 tỷ đồng.

Theo công ty, lý do trích lập dự phòng như trên là bởi công ty hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, vốn mang tính phụ thuộc và chịu sự tác động bởi các yếu tố thị trường. Trong các năm trước đây, Ban Tổng Giám đốc đánh giá cao khả năng thu hồi các khoản phải thu.

Trong năm 2020, dịch Covid-19 bùng phát làm cho các thông tin về rủi ro của thị trường nông sản và ngành nông nghiệp được biểu hiện rõ ràng hơn.

“Xét đoán về rủi ro trước đây chưa được đánh giá một cách thận trọng nhất nên đã đưa ra quyết định điều chỉnh hồi tố Báo cáo tài chính đã kiểm toán của công ty năm 2018 và 2019 bằng cách trích lập dự phòng cho các khoản phải thu tồn đọng nhằm giúp cho báo cáo tài chính năm 2020 không tiếp tục bị ý kiến kiểm toán ngoại trừ", văn bản của Hoàng Anh Gia Lai cho biết.

Cũng theo báo cáo, các khoản dự phòng này có thể được hoàn nhập dần khi các dự án và tài sản làm cơ sở đảm bảo phát triển và tăng giá trị trong tương lai.

M.Khuê