Trong 3 tháng đầu năm vẫn chưa có một DN nào được CPH. Trong khi đó, số DN "tồn" từ năm 2018 chuyển sang năm nay khá nhiều. Thông tin trên được ông Đặng Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Tài chính DN (Bộ Tài chính), cho biết tại buổi họp báo thông tin về tình hình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (CPH DNNN) tổ chức ngày 28/3.

Vướng mắc xử lý đất đai

Ông Tiến khẳng định tiến độ CPH và thoái vốn nhà nước còn chậm, chưa đạt kế hoạch đề ra.

Nguyên nhân lớn nhất kéo dài quá trình CPH DNNN là khó khăn trong việc xử lý vướng mắc về đất đai. Đặc biệt là vấn đề xác lập hồ sơ pháp lý đất đai do UBND địa phương thực hiện chậm, kéo dài thời gian hơn so với quy định dẫn đến các DN phải điều chỉnh tiến độ CPH.

Thông tin thêm ông Tiến cho biết, các DNNN chậm CPH tập trung vào một số bộ, ngành, địa phương có DN có giá trị đất đai cao như: Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương, Tp. Hà Nội, Tp.HCM…

Nêu trường hợp cụ thể, Cục trưởng Cục Tài chính DN cho biết sau hơn một năm thực hiện CPH Agribank nhưng phương án sử dụng đất vẫn chưa hoàn thành.

Cụ thể, từ năm 2017, Bộ Tài chính đã hướng dẫn rà soát đất đai, song do quy mô ngân hàng quá lớn, đến nay Agribank vẫn chưa rà soát, đưa ra được phương án sử dụng đất.

Đối với trường hợp CPH tại MobiFone, do vướng vụ AVG, nhiều người làm sai, bị kỷ luật, dẫn tới chậm trễ. "MobiFone phải xong vụ AVG thì mới CPH được", ông Tiến nói.

Ngoài ra, cũng có những trường hợp do tỷ lệ vốn nhà nước trong phương án CPH DN còn cao dẫn đến giảm sức hút đối với các nhà đầu tư trong mua cổ phần; hoặc là có những dự án thua lỗ, khó khăn nên nhà đầu tư không mua.

Chẳng hạn, Tổng công ty Giấy Việt Nam đấu giá 3-4 lần nhưng không có nhà đầu tư tham gia. Hay như Nhà máy Gang thép Thái Nguyên, hiện muốn bán cả giai đoạn 2 của dự án nhưng không giải quyết được tranh chấp giữa chủ đầu tư và tổng thầu EPC.

Giám sát chặt việc lên sàn

Đưa ra các giải pháp đẩy nhanh tiến độ CPH, ông Tiến cho biết trong năm 2019, sẽ yêu cầu các DNNN thuộc diện CPH phải khẩn trương rà soát toàn bộ quỹ đất đang quản lý, sử dụng để lập phương án theo quy định của Luật Đất đai, trình UBND cấp tỉnh có ý kiến về phương án và giá đất để cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi tổ chức xác định giá trị DN CPH theo đúng quy định.

Ngoài ra, Bộ Tài chính sẽ giám sát chặt chẽ việc CPH gắn với niêm yết của DN. "Vừa qua, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 13 liên quan đến việc đăng ký giao dịch trên UPCoM. Trong tháng 4-5, Bộ Tài chính rà soát lại, kiểm tra việc đăng ký giao dịch của các DN, theo chủ trương "CPH gắn với niêm yết" của Chính phủ", ông Tiến cho hay.

Theo rà soát của Bộ Tài chính, đến nay vẫn còn 646 DN chưa thực hiện đăng ký, nhiều DN chậm đăng ký giao dịch niêm yết trên sàn chứng khoán, ảnh hưởng đến tính công khai minh bạch của thị trường.

"Chúng tôi cũng đã rà soát và thấy có nhiều DN không đủ điều kiện để niêm yết, nhưng đăng ký giao dịch và lên UPCoM là bắt buộc. Sau khi rà soát pháp lý có những chỗ chưa chặt chẽ thống nhất, nên vừa qua, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 13, trong đó quy định rất rõ DNNN mà IPO cũng có thể coi là công ty đại chúng, còn điều kiện để thành công ty đại chúng là phải đăng ký giao dịch và vào thị trường UPCoM… Đưa lên UPCoM sẽ quản lý được, đôn đốc để họ hoàn thiện, nâng cao và niêm yết trên sàn…", ông Tiến chia sẻ.

Thống kê của Bộ Tài chính, trong năm 2018, các DN đã thoái vốn được 8.640 tỷ đồng, thu về 19.618 tỷ đồng. Trong đó, thoái vốn nhà nước tại 54 DN theo Quyết định số 1232 ngày 17/8/2017 của Thủ tướng Chính phủ với giá trị 1.707 tỷ đồng, thu về 3.327 tỷ đồng; thoái vốn nhà nước tại 3 DN không thuộc danh sách tại Quyết định số 1232 với giá trị 334 tỷ đồng, thu về 404 tỷ đồng.

Ngoài ra, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước thực hiện thoái 6.598 tỷ đồng, thu về 15.887 tỷ đồng. Lũy kế giai đoạn 2016 – 2018, cả nước đã thoái được 22.064 tỷ đồng, thu về 165.956 tỷ đồng.

"Theo kế hoạch đặt ra, năm 2019 phải CPH 18 DN cùng với hơn 40 DN chưa làm xong của năm 2018. Như vậy, nếu không có biện pháp quyết liệt thì không hoàn thành được kế hoạch như Chính phủ đặt ra giai đoạn 2016 – 2020", ông Tiến khẳng định.

Thanh Hoa