Hơn một năm trước, ở thời kỳ kinh doanh thuận lợi, giá cổ phiếu HAG được giao dịch ở mức trên 22.000 đồng/CP và là mã cổ phiếu sáng giá trên thị trường chứng khoán. Song mới đây, các cổ đông, nhà đầu tư đã có những phiên giao dịch hoảng loạn đến nghẹt thở khi mã này chìm trong sắc đỏ, giảm sàn liên tục.

Tin đồn “dìm” giá cổ phiếu

Ngày 5/1/2016, cổ phiếu HAG bỗng dưng giảm 5%, xuống dưới mệnh giá, chỉ còn 9.600 đồng/CP. Tiếp đó là những phiên cổ phiếu giằng co, có lúc tăng lên 11.300 đồng/CP, có lúc rơi “không phanh” xuống mức thấp nhất là 7.900 đồng/CP (ngày 22/1/2016).

Chỉ một thời gian ngắn, cổ phiếu HAG đã bị “bốc hơi” tới trên 24% thị giá so với thời điểm cuối năm 2015. Nếu so với một năm trước, giá trị thị trường của cổ phiếu HAG đã bị mất tới 64%…

Sự mất giá thảm hại của cổ phiếu HAG được cho là do tin đồn công ty bị cơ quan thanh tra giám sát NHNN thanh tra các khoản nợ vay ngân hàng do công ty bị thua lỗ, mất tài sản, nợ xấu lớn…

Trong ba phiên gần đây (ngày 21,22 và 25/1), giá cổ phiếu HAG vẫn tiếp tục giảm sâu hơn 6% mỗi phiên, khối lượng giao dịch tăng mạnh từ 12,6 đến 19,5 triệu đơn vị/phiên, ước tính giá trị hàng trăm tỷ đồng. Nhất là phiên ngày 22/1, khối lượng giao dịch đạt trên 19,5 triệu đơn vị, với tổng giá trị 154 tỷ đồng.

Đến ngày 25/1, khi đại diện NHNN lên tiếng bác bỏ tin đồn thanh tra thì cổ phiếu HAG mới quay đầu tăng 6,3%, lên mức 8.400 đồng/CP. Tính chung ba phiên, tổng khối lượng giao dịch lên tới 44,32 triệu đơn vị, giá trị xấp xỉ 362,2 tỷ đồng. Giá trị vốn hoá cổ phiếu HAG cũng “bốc hơi” cả nghìn tỷ đồng, hiện còn hơn 6.635 tỷ đồng.

Sau chuỗi ngày cổ phiếu HAG “thấm đòn” vì tin đồn, đến lúc này, ông Nguyễn Phước Thanh, Phó Thống đốc NHNN, mới lên tiếng bác bỏ tin đồn. Theo ông Thanh, NHNN không tiến hành thanh tra tại Hoàng Anh Gia Lai, mà sự việc “đáng tiếc” này xuất phát từ một văn bản nội bộ bị rò rỉ, phát tán trên mạng với nội dung “lập lờ”.

Văn bản này được gửi tới các ngân hàng chủ nợ của HAG với nội dung chính là yêu cầu báo cáo nợ vay, chất lượng tín dụng, tài sản bảo đảm của Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai và các công ty con tại thời điểm 31/12/2015.

NHNN cũng yêu cầu các ngân hàng cho vay đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh, dự án đầu tư, nhất là cao su cũng như khó khăn trong quá trình cho vay, thu hồi nợ, giải pháp…

Thực chất, do Hoàng Anh Gia Lai chủ động gửi công văn lên NHNN trình bày khó khăn trong dự án kinh doanh, trả nợ để xin chính sách hỗ trợ nên NHNN yêu cầu các ngân hàng báo cáo cụ thể để có căn cứ giải quyết, chứ không phải doanh nghiệp bị thua lỗ, mất tài sản, nợ xấu nên bị thanh tra như tin đồn.

Các khoản đầu tư, vay nợ đều có tài sản thế chấp, chủ yếu là nợ vay trung và dài hạn song đều là nợ đủ tiêu chuẩn (nhóm 1)

Hỗ trợ cơ cấu lại nợ

Để “xoá tan” nghi ngờ Hoàng Anh Gia Lai căng thẳng tài chính, Phó Thống đốc Nguyễn Phước Thanh cho biết, cân đối nợ với tài sản của doanh nghiệp này không có vấn đề gì. Các khoản đầu tư, vay nợ đều có tài sản thế chấp, chủ yếu là nợ vay trung và dài hạn song đều là nợ đủ tiêu chuẩn (nhóm 1). Hoàng Anh Gia Lai là công ty “làm ăn thật” với nhiều dự án lớn đã thành hình như vườn cao su, trang trại nuôi bò, mía đường…

Tuy nhiên, theo báo cáo tài chính quý III/2015, Hoàng Anh Gia Lai có tổng nợ phải trả lên tới 30.722 tỷ đồng, tăng tới 46% so với đầu năm và gấp hai lần vốn chủ sở hữu công ty. Trong số này, có 17.646 tỷ đồng nợ dài hạn và 13.076 tỷ đồng nợ ngắn hạn. Tài sản của doanh nghiệp chủ yếu hình thành từ nguồn vốn đi vay lên tới gần 25.450 tỷ đồng.

Khối nợ của Hoàng Anh Gia Lai chủ yếu là vay nợ trái phiếu lên tới 14.096 tỷ đồng, trong đó, có 1.100 tỷ đồng trái phiếu chuyển đổi, 1.130 tỷ đồng trái phiếu hoán đổi, 9.016 tỷ đồng trái phiếu dài hạn (đầu năm chỉ có 5.537 tỷ đồng trái phiếu dài hạn), 2.850 tỷ đồng nợ trái phiếu dài hạn đến hạn trả.

Đáng chú ý, tổng nợ vay tại các ngân hàng tại thời điểm 30/9/2015 là 10.737 tỷ đồng (2.960 tỷ đồng vay ngắn hạn và 7.777 tỷ đồng nợ dài hạn)… Khối nợ này rõ ràng là áp lực lớn, không dễ xử lý ngay. Nhất là lúc kinh doanh khó khăn, lợi nhuận của tập đoàn bị giảm mạnh tới 19% so với cùng kỳ năm 2014.

Do vay nợ rất lớn, áp lực trả nợ cận kề nên trong 9 tháng của năm 2015, Hoàng Anh Gia Lai đã dành tới 3.723 tỷ đồng tiền đi vay để “đảo nợ” cũ.

“Họ chưa khó mà là sẽ khó vì hiện tại vẫn trả nợ bình thường. Nhưng vì tập đoàn này nhìn thấy trong tương lai sẽ khó khăn nên mới chủ động gửi văn bản báo trước để NHNN có hướng xử lý cho phù hợp. Tôi cho rằng đây là cách làm khôn ngoan”- ông Thanh nhận định.

Phó Thống đốc NHNN cũng nói về đề xuất “xin trước” cơ chế hỗ trợ của HAG và cho hay, với quan điểm ngân hàng chia sẻ khó khăn với DN, NHNN xem xét yêu cầu ngân hàng cơ cấu nợ phù hợp dòng tiền mới, giảm lãi hợp lý cho DN.

Hải Hà