Tính từ đầu năm đến nay, giá cá tra nguyên liệu tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã tăng gần 30%. Từ đầu tháng 11 đến nay, giá cá tra nguyên liệu đạt mức kỷ lục trên 30.000 đồng/kg, cao hơn cùng kỳ năm ngoái 5.000 – 6.500 đồng/kg.

Giá tăng kỷ lục

Giá cá tra bắt đầu tăng mạnh kể từ tháng 9/2017, với mức giá bình quân 24.000 – 26.500 đồng/kg (tăng 19-23% so với cùng kỳ). Bước sang tháng 10, giá cá tra tiếp tục nhích lên dao động ở mức 25.000 – 27.000 đồng/kg tùy theo chất lượng cá và phương thức thanh toán.

Giá cá tra tiếp đà tăng mạnh lên mức 28.000 – 30.000 đồng/kg trong nửa đầu tháng 11. Cụ thể, tại Đồng Tháp giá cá tra loại 1 đang dao động từ 28.000 đến 30.500 đồng/kg. Tại An Giang, các DN mua tại hầm cá tra loại 1 với giá 28.000 – 28.500 đồng/kg. 

Kể từ 8/11/2017 tại một số khu vực khác, cá thịt trắng có trọng lượng 0,8-0,9kg/con (mức lý tưởng theo nhu cầu chế biến xuất khẩu) cũng tăng mạnh lên mức 28.500 – 29.000đồng/kg. Cá tra “ngoại cỡ” trên 1kg cũng có giá tới 26.000 đồng/kg (tăng 2.000 – 2.500 đồng/kg so với tháng 9).

Ông Trần Ban, chủ vựa cá tra tại huyện Phú Tân (tỉnh An Giang) chia sẻ: “Giá cá tra liên tục tăng mạnh trong suốt nửa tháng qua, trong đó, giá cá tra loại 1 đang dao động 28.500 – 30.000 đồng/kg. Thương lái cũng “dễ tính” hơn khi vào mua cá, không kỳ kèo, cằn nhằn vì giá thấp, không có lãi như trước đây”.

Với sức mua tăng mạnh nên sản lượng cá tra bán ra tại các tỉnh khá ổn định. Sở NN&PTNT tỉnh An Giang cho hay, trong 10 tháng năm 2017, sản lượng cá tra đã thu hoạch đạt khoảng 320.000 tấn, tăng trên 8% so với cùng kỳ năm trước. 

Theo Sở Công Thương An Giang, đến nay, lượng cá tra nguyên liệu đã thu hoạch được trên 240.000 tấn, tăng 6,14% so với cùng kỳ 2016, cơ bản đáp ứng yêu cầu nguyên liệu cá tra cho chế biến xuất khẩu cuối năm 2017 của các DN. 

Trong tháng 10/2017, sản phẩm cá tra đông lạnh xuất khẩu của tỉnh An Giang đạt trên 11.000 tấn.

Ông Trần Anh Thư, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh An Giang, cho biết do giá cá tra nguyên liệu trên địa bàn tỉnh tăng cao so với đầu năm nay nên nhiều nông dân và doanh nghiệp đang tiếp tục chuẩn bị ao, hầm để thả giống cá tra cho vụ mới, năm 2017- 2018. Các vùng nuôi cá tra phục vụ chế biến xuất khẩu cũng nhộn nhịp hơn trước.

Hiện 1kg cá tra phi lê xuất khẩu sang các nước châu Âu có giá 4 – 4,5 USD. Mức giá này được xem là cao kỷ lục trong 10 năm trở lại đây

Nỗi lo nguyên liệu

Giá cá tra tăng kỷ lục đem lại niềm vui lớn cho người nuôi. Theo tính toán của các chủ vựa tại Phú Tân (An Giang), với mức giá hiện tại, trừ chi phí, người nuôi sẽ lãi từ 9.000 – 10.000 đồng/kg. Các ao nuôi cá tra cũng đang tích cực thu hoạch phục vụ cho mùa cao điểm cuối năm.

Trái ngược với tâm trạng của người nuôi, nhiều DN đang tỏ ra lo lắng khi nguồn cung nguyên liệu đang khan hiếm. Ngoại trừ các DN có vùng nuôi riêng, hầu hết các nhà máy phải đi “săn” nguồn nguyên liệu nhằm đảm bảo đủ hàng cho chế biến xuất khẩu đối với các đơn hàng cuối năm.

Sự lo lắng của DN là có cơ sở bởi theo _tin từ Bộ NNPTNT, trong 9 tháng đầu năm 2017, tổng diện tích nuôi cá tra của ĐBSCL đạt 5.143ha, giảm 1,3% so với cùng kỳ năm trước.

Các tỉnh trọng điểm như Đồng Tháp đạt sản lượng 390.000 tấn, tăng 18,7% so với cùng kỳ năm trước, Cần Thơ với sản lượng đạt 133.900 tấn, tăng 13,5%. 

Hầu hết các địa phương khác đều có diện tích thả nuôi cá tra sụt giảm mạnh như Tiền Giang giảm 60,8%, Bến Tre giảm 15,4%, Trà Vinh giảm 13% so với 9 tháng đầu năm 2016.

Giá cá tra nguyên liệu tăng cũng tác động làm giá cá tra xuất khẩu tăng 1 – 1,5 USD/kg so với cùng kỳ năm 2016. Hiện 1kg cá tra phi lê xuất khẩu sang các nước châu Âu có giá 4 – 4,5 USD. Mức giá này được xem là cao kỷ lục trong 10 năm trở lại đây.

Giá xuất khẩu tăng sẽ càng khó khăn hơn cho DN cạnh tranh tại hai thị trường EU và Mỹ, vốn đã và đang gặp khó. Theo VASEP, từ tháng 8/2017, sản lượng và giá trị cá tra sang Mỹ giảm mạnh, tình hình xuất khẩu cá tra sang thị trường EU cũng chưa được khơi thông.

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc tiếp tục trở thành thị trường chủ lực. Từ tháng 9/2017, giá trị xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc – Hồng Kông đã đạt 38,564 triệu USD. Lũy kế, 9 tháng ước tính đạt 286,05 triệu USD, chiếm tỉ lệ 22% tổng kim ngạch xuất khẩu cá tra, tăng 43,3%.

Trung Quốc vẫn là thị trường tiềm năng cho nông sản Việt Nam nói chung và cá tra nói riêng, song VASEP cảnh báo thị trường này đang ngày “khó tính” với những hàng rào về chất lượng chặt hơn.

Vì vậy, “nâng cao chất lượng để giữ thị trường là việc cần chú trọng với DN và người nuôi cá tra Việt Nam. Phát triển mô hình chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ cá tra vẫn là giải pháp hữu hiệu nhất giúp ngành hàng cá tra phát triển ổn định, bền vững”, ông Trương Đình Hòe, Tổng Thư ký VASEP nhấn mạnh.
 

Văn Nguyễn