Biến động của FIT bắt đầu từ năm 2014, khi FIT chuyển mô hình hoạt động theo hình thức công ty mẹ – con, hướng đến các mảng ngành hàng cơ bản như: dược phẩm, thực phẩm, đồ uống, nông nghiệp, hoá mỹ phẩm… bên cạnh mảng đầu tư tài chính của công ty mẹ. 

Biến động giá thất thường 

Trước đó, trong năm 2016 đến đầu năm 2017, giá cổ phiếu FIT có xu hướng giảm, từ ngưỡng 8.000 đồng xuống dưới 4.000 đồng.

Nhưng từ giữa tháng 6 đến giữa tháng 9/2017, cổ phiếu của FIT tăng giá mạnh, từ 5.400 đồng lên 13.300 đồng (ngày 18/9). Sau đó, cổ phiếu FIT bắt đầu lao dốc, đến 31/10 thì giao dịch ở mức bình quân 7.295 đồng/cổ phiếu. 

Với những biến động thất thường trên, nhiều ý kiến trong giới kinh doanh chứng khoán đánh giá FIT là một mã hợp với đầu cơ hơn là đầu tư, và đặc biệt là có dấu hiệu can thiệp của những tay chơi chứng khoán lớn. 

Thực tế, FIT là mã cổ phiếu có lực cầu hấp thụ rất tốt, thanh khoản mỗi phiên giảm sàn đều vài triệu đơn vị. Việc lên nhanh, xuống cũng nhanh, FIT chưa chứng minh được tính ổn định, tăng trưởng bền vững của doanh nghiệp này. 

Lý do lãi đột biến trong quý II của FIT đến từ cùng SCIC thành lập công ty chuyên về sản xuất thuốc chữa ung thư (Benovas). Hiện pháp nhân mới này do SCIC đang nắm 29% vốn cổ phần. 

Năm 2017, mảng dược phẩm của FIT có nhiều thay đổi khi công ty con là công ty cổ phần Dược phẩm Cửu Long (mã DCL) thực hiện mua lại Euvipharm – một công ty dược phẩm – từ đối tác Canada (Valeant), đồng thời khởi công nhà máy vỏ viên nang rỗng. 

Ngoài ra, Dược Cửu Long cùng với Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) cũng đã bắt tay thành lập công ty chuyên về sản xuất thuốc ung thư (Benovas). 

Kinh doanh không đạt kế hoạch 

Báo cáo tài chính quý III/2017 của FIT cho thấy kết quả kinh doanh đã không đạt kế hoạch đề ra. 
Cụ thể, hai chỉ tiêu quan trọng là doanh thu và lợi nhuận (sau thuế) chỉ đạt 69% và 83% so với kế hoạch quý III. Trước đó, doanh thu thực hiện quý I và II cũng ở mức 70% và 66% kế hoạch. 

Tương tự, lợi nhuận của công ty chỉ đạt 68% kế hoạch của quý I, nhưng đột biến đạt 177% kế hoạch của quý II, chủ yếu do tăng trưởng thu nhập từ hoạt động tài chính.

Lý do lãi đột biến trong quý II của FIT đến từ cùng SCIC thành lập công ty chuyên về sản xuất thuốc chữa ung thư (Benovas). Hiện pháp nhân mới này do SCIC đang nắm 29% vốn cổ phần. 

Bên cạnh đó, cơ cấu cổ đông của FIT xuất hiện cổ đông lớn là Công ty Bất động sản DPV. Theo đó, DPV đã hoàn tất việc mua 2,22 triệu cổ phiếu FIT, nâng tỷ lệ sở hữu từ 4,25% lên 5,12% vốn điều lệ, tương đương với 13,05 triệu cổ phiếu. 

Chính điều này đã giúp giá của cổ phiếu FIT tăng mạnh hồi giữa năm. Nhưng sang quý III, các chỉ tiêu tỷ lệ lãi gộp và tỷ lệ lợi nhuận thuần sụt giảm, dẫn đến khó có khả năng đạt kế hoạch cả năm. 

Cụ thể, lãi gộp theo kế hoạch nằm trong khoảng 23-24% doanh thu thì số thực hiện nằm trong khoảng 23-25%, còn lợi nhuận thuần kế hoạch trong khoảng 7-8% thì số thực hiện xoay quanh 7%. 

Nguyên nhân có thể đến từ việc tập trung nguồn vốn xây dựng mới và nâng cấp nhà máy, đầu tư và lắp đặt dây chuyền, cơ cấu lại hoạt động và sản phẩm… đã dẫn tới việc các nhà máy không thể bám sát kế hoạch sản xuất, ảnh hướng tới kế hoạch bán hàng.

Bùi Quốc