Mới đây, Bộ Tài chính đã đưa ra đề xuất sửa đổi mức thuế xuất nhập khẩu đối với một số mặt hàng sắt thép, cụ thể là sẽ tăng thuế xuất khẩu phôi thép từ 0% lên 5%, đồng thời giảm 5-10% thuế nhập khẩu cho một số mặt hàng thép nhằm hạ nhiệt đà tăng của giá thép nội địa.

Tại văn bản trả lời Bộ Tài chính góp ý dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 57/2020/NĐ-CP ngày 25/5/2020, VSA và các nhà sản xuất thép Việt Nam kiến nghị Bộ Tài chính không điều chỉnh tăng thuế xuất khẩu đối với mặt hàng phôi thép (mã HS 7206, 7207) và không giảm thuế nhập khẩu MFN đối với các mặt hàng thép thành phẩm (mã HSC 7213, 7214, 7215, 7216 và 7210).

Theo VSA, phương án đề xuất điều chỉnh thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đối với mặt hàng sắt thép của Bộ Tài chính chưa phù hợp với thực trạng ngành sản xuất thép trong nước hiện nay.

Lý do là kể từ đợt dịch bắt đầu bùng phát cuối tháng 4/2021 đến thời điểm hiện tại, nhiều địa phương trên cả nước thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 15, 16 của Chính phủ. Vì vậy, công tác xây dựng cơ bản từ công nghiệp đến dân dụng đều ngưng trệ, tình hình tiêu thụ thép trong nước đã giảm mạnh.

Cụ thể, bán hàng thép thành phẩm trong nước tháng 6/2021 đã giảm 20% so với tháng 5 và chỉ tăng 1% so với cùng kỳ năm 2020, nếu loại trừ tăng trưởng của thép cuộn cán nóng thì bán hàng nội địa giảm lần lượt 28% và 22%.

Tính chung 6 tháng 2021, tăng trưởng bán hàng thép thành phẩm trong nước tăng 18% trong khi xuất khẩu tăng 66% nếu loại trừ tăng trưởng của thép cuộn cán nóng.

Như vậy, có thể thấy, trong bối cảnh khó khăn do dịch bệnh diễn biến rất phức tạp, xuất khẩu thép hiện tại là hướng mở rộng thị trường để tiếp tục duy trì sản xuất kinh doanh, đảm bảo công ăn việc làm cho lao động của nhà máy, giữ vững phát triển kinh tế, mang lại nguồn thu cho doanh nghiệp và đất nước.

Cũng theo VSA, trong 10 năm trở lại đây, xu hướng bảo hộ ngành thép gia tăng trên toàn thế giới ngay tại các quốc gia phát triển như Mỹ, EU, Nhật Bản... để bảo vệ ngành sản xuất thép trong nước.

Hơn nữa, với các FTA Việt Nam đã, đang và sẽ ký với các quốc gia và khu vực đã là một thách thức với ngành thép Việt Nam, đặc biệt với các khối như CPTTP hay RCEP là những khu vực có các cường quốc sản xuất thép như Trung Quốc, Nhật Bản... do đó, việc điều chỉnh thuế như đề xuất của Bộ Tài chính sẽ làm gia tăng khó khăn cho các nhà sản xuất thép trong nước.

Ngoài ra, theo VSA, nguyên nhân tăng giá thép do thị trường nguyên liệu thế giới biến động và không phải do tác động của các chính sách thuế cũng như các chính sách phòng vệ thương mại được áp dụng đối với các sản phẩm thép.

Thực tế giá thép thế giới đã quay đầu giảm liên tục từ cuối tháng 5/2021. Tại thị trường trong nước, giá thép thành phẩm đang giảm từng ngày, thấp hơn so với các nước khác trong khu vực và thế giới. Và tương lai, giá thép trong nước vẫn sẽ bị ảnh hưởng bởi giá thị trường thế giới.

Nếu áp dụng chính sách thuế mới sẽ làm tăng áp lực tồn tại với các nhà sản xuất thép trong nước, một số nhà sản xuất thép có thể phá sản nếu chính sách mới được áp dụng.

Trong văn bản gửi Chính phủ và các bộ ngành liên quan, Công ty CP Tập đoàn Hòa Phát cho hay, thời gian qua, khi giá thép thế giới giảm, giá trong nước đã điều chỉnh giảm khoảng 1,4 triệu đồng/tấn với thép xây dựng.

Doanh nghiệp này khẳng định, giá thép ở Việt Nam là một trong những vùng thấp nhất thế giới. Đơn cử như giá thép cuộn cán nóng (HRC) ở Mỹ là 1.500 USD/tấn, châu Âu là 1.200 USD/tấn, nhưng ở Việt Nam, Hòa Phát đang bán dưới 1.000 USD/tấn và chưa có kế hoạch xuất khẩu, ưu tiên thị trường trong nước.

"Đề xuất áp thuế xuất khẩu với phôi thép và giảm thuế nhập khẩu với một số sản phẩm thép sẽ gây tác động kép, ảnh hưởng xấu đến các công ty sản xuất thép", Hòa Phát đánh giá.

Công ty CP Tập đoàn Hòa Sen cho biết, thị trường thép Việt Nam đang có cạnh tranh rất mạnh, việc giá thép tăng cao không mang tính cục bộ, mà do nguyên liệu đầu vào nhập khẩu tăng.

Nhìn nhận giá thép tăng chỉ mang tính ngắn hạn nên doanh nghiệp này cho rằng, không nên dùng chính sách thuế để điều tiết những biến động ngắn hạn của thị trường.

Hoàng Hà