Những ngày qua, người gửi tiền được chứng kiến cuộc đua tăng lãi suất huy động tiền gửi của các ngân hàng song điều đó cũng khiến nhiều DN không khỏi lo lắng về “viễn cảnh” lãi suất cho DN vay được “leo thang” theo. Dù đã giảm nhiều so với trước nhưng lãi suất cho doanh nghiệp (DN) vay vẫn là gánh nặng tài chính, nhất là với các DN nhỏ và vừa.

Nếu lãi suất cho vay nhích lên trong bối cảnh hoạt động sản xuất kinh doanh những tháng đầu năm không như kỳ vọng hiện nay thực sự sẽ làm khó cho DN.

Doanh nghiệp “sốt ruột”

Từ đầu năm đến nay, mặt bằng lãi suất cho vay vẫn giữ ổn định ở mức 6 –7%/năm đối với các lĩnh vực ưu tiên, lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực sản xuất kinh doanh thông thường ở mức 6,8 – 9%, trung và dài hạn là 9,3 – 11%/năm. Riêng với nhóm khách hàng tốt, tình hình tài chính lành mạnh, minh bạch, lãi suất cho vay ngắn hạn từ 4 – 5%/năm.

Hiện lãi suất cho vay trung và dài hạn tại một số ngân hàng như: Techcombank, Sacombank, Eximbank ở mức khoảng 11%, ACB đang áp dụng ở mức thấp nhất 8,7 – 9,5%. Riêng ngân hàng Vietinbank điều chỉnh giảm nhẹ 0,3% bắt đầu từ tháng Hai.

Trong khi lãi suất cho vay ổn định thì lãi suất đầu vào tăng mạnh những ngày qua đã khiến các DN lo lắng. Ông Nguyễn Thành Vinh – Giám đốc công ty sản xuất thực phẩm Linh Anh, cho biết, tháng 4/2016, DN ông có vay ngân hàng 10 tỷ đồng để mở rộng sản xuất với lãi suất 10%/năm và được điều chỉnh sau một năm.

Ông Vinh cho rằng trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn như hiện nay, mức lãi suất hiện tại công ty vẫn cố “chịu” được, nhưng chỉ khoảng một tháng nữa, ngân hàng sẽ áp theo mức lãi suất thả nổi là “sợ hơi khó”.

“Lãi suất đầu vào đang tăng mạnh, tôi sợ lãi suất cho vay sẽ sớm bị điều chỉnh tăng. Nếu lãi suất cho vay tăng cao hơn nữa sẽ tác động tiêu cực đến giá thành sản phẩm, hoạt động kinh doanh của DN”, ông Vinh lo lắng.

Giám đốc công ty TNHH điện tử Hoàng Quân – ông Nguyễn Văn Bình cũng nhìn nhận, lãi suất cho DN vay tuy đã giảm nhiều so với trước nhưng vẫn là gánh nặng tài chính, nhất là các với DN nhỏ và vừa. Nay, nếu lãi suất cho vay nhích lên trong bối cảnh hoạt động sản xuất kinh doanh những tháng đầu năm không như kỳ vọng là rất khó cho DN.

“Hiện nay lãi suất cho vay vẫn ổn định và các khoản vay của công ty tôi tại ngân hàng thương mại đang được hưởng mức lãi suất 5%, nhưng nếu lãi suất cho vay thời gian tới bị điều chỉnh tăng cũng sẽ ảnh hưởng đến hoạt động của công ty, bởi chúng tôi đang tính mở rộng quy mô kinh doanh”, ông Bình cho hay.

Trước thực trạng lo ngại lãi suất huy động tăng có thể kéo theo lãi suất cho vay tăng trong thời gian tới, một số chuyên gia kinh tế cho rằng, lãi suất huy động tăng chỉ ở một số ngân hàng nhỏ nên không chi phối lãi suất cho vay ở mặt bằng chung.

Lãi suất cho vay nhích lên trong bối cảnh hoạt động sản xuất kinh doanh những tháng đầu năm không như kỳ vọng sẽ làm khó cho DN.

Áp lực tăng lãi suất?

Theo Ts. Cấn Văn Lực, chuyên gia tài chính – ngân hàng, điều này không đáng lo ngại do còn vướng yêu cầu giữ lãi suất ổn định của Chính phủ.

“Một trong những yêu cầu của Chính phủ đặt ra cho ngành ngân hàng trong năm 2017 là giữ lãi suất ổn định, hỗ trợ nền kinh tế, cũng như dành lãi suất ưu đãi cho các lĩnh vực ưu tiên. Vì vậy, một mặt các ngân hàng phải cố gắng ổn định lãi suất, mặt khác phải đảm bảo tính cạnh tranh của mình với các dự án khách hàng tốt. Tôi cho rằng, về cơ bản, trong năm nay, lãi suất cho vay sẽ được giữ ổn định”, ông Lực nhận định.

Đồng quan điểm, Tổng Giám đốc Ngân hàng SHBC Việt Nam, Phạm Hồng Hải dự đoán, động thái tăng lãi suất huy động chỉ xảy ra ở một số ngân hàng nhỏ để cân đối lại nguồn vốn và tỷ lệ vay trên huy động nhằm đảm bảo thanh khoản. Còn lại, đa phần các ngân hàng khác đều duy trì mặt bằng lãi suất huy động ổn định ở mức thấp nên lãi suất cho vay thời gian tới sẽ không biến động.

Nhìn nhận một cách tổng quát, Ts. Lê Chí Đạt, Phó Trưởng khoa Tài chính (ĐH Kinh tế Tp.HCM) đánh giá, phần lớn tín dụng trong nền kinh tế được chi phối bởi bốn ngân hàng chủ lực của Nhà nước là Vietcombank, Agribank, Vietinbank và BIDV, mà hiện nay những ngân hàng này đang trong tình trạng dư thừa thanh khoản và tăng trưởng tín dụng thấp.

Mặc dù vậy, các chuyên gia cũng đánh giá áp lực tăng lãi suất trong năm nay vẫn tồn tại bởi nợ xấu và lạm phát là hai yếu tố có tác động mạnh đến mặt bằng lãi suất.

Nợ xấu hiện nay vẫn tăng cao, các ngân hàng phải dành phần lớn lợi nhuận để trích lập dự phòng rủi ro, trong khi nền kinh tế cũng đang phải chịu nhiều áp lực khiến lạm phát có nguy cơ tăng.

Vì vậy, các chuyên gia cho rằng, để giữ ổn định mặt bằng lãi suất, thậm chí phấn đấu giảm lãi suất cho vay, các ngân hàng phải linh hoạt trong cân đối nguồn vốn và sử dụng vốn, nâng cao hiệu quả hoạt động, tiết giảm chi phí quản lý và tăng lợi nhuận từ các hoạt động dịch vụ.

Có như vậy mới tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay nhằm chia sẻ khó khăn với khách hàng vay, hỗ trợ nền kinh tế, thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển, từ đó kiềm chế được lạm phát.

Huyền Anh