Động thái này nhằm tháo gỡ vướng mắc phát sinh từ Nghị định số 70/2025 (sửa đổi Nghị định 123), vốn đã bỏ quy định lập hóa đơn tổng, gây áp lực lớn lên hệ thống hạ tầng và chi phí doanh nghiệp.

Theo Bộ Tài chính, việc yêu cầu xuất hóa đơn điện tử cho từng giao dịch nhỏ lẻ đối với khách hàng cá nhân không kinh doanh đã khiến số lượng hóa đơn tăng đột biến.

Cụ thể, hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế được thiết kế với công suất 6,4 tỷ hóa đơn/năm. Tuy nhiên, lượng tiếp nhận hiện tại đã đạt 18 tỷ (gấp 3 lần thiết kế). Ước tính nếu áp dụng triệt để quy định xuất từng lần, con số này có thể lên tới 60 tỷ hóa đơn/năm, gây nguy cơ quá tải, nghẽn mạng nghiêm trọng cho toàn bộ nền kinh tế.

Thực tế, nhiều ngân hàng, công ty chứng khoán hiện chưa thể đáp ứng hạ tầng công nghệ thông tin để xuất hóa đơn từng lần. Việc này cũng làm tăng chi phí nhân lực, lưu trữ dữ liệu không cần thiết khi khách hàng cá nhân thường không có nhu cầu lấy hóa đơn.

Nghị định 70 tạo cơ hội vàng cho thanh toán số, thúc đẩy hộ kinh doanh bứt phá

Trước tình hình cấp bách, Bộ Tài chính trình Chính phủ cho phép áp dụng cơ chế hóa đơn tổng dựa trên dữ liệu từ hệ thống quản lý của đơn vị cho hai nhóm đối tượng, bao gồm nhóm dịch vụ tài chính và tiện ích là ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, ví điện tử, dịch vụ ngừng và cấp điện trở lại, dịch vụ trông giữ xe (tại các tòa nhà có hệ thống kiểm soát). Các đơn vị này được lập hóa đơn tổng cuối ngày hoặc cuối tháng.

Bên cạnh đó, nhóm vận tải hành khách gồm xe buýt và taxi (sử dụng phần mềm tính tiền theo Luật Đường bộ, có đầy đủ thông tin hành trình, cự ly, giá cước). Các đơn vị này được lập hóa đơn tổng vào cuối ngày.

Bộ Tài chính khẳng định, các đơn vị phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu và cung cấp bảng kê chi tiết khi cơ quan nhà nước yêu cầu. Tuy nhiên, cơ qua này lưu ý, nếu khách hàng có yêu cầu lấy hóa đơn riêng lẻ, đơn vị kinh doanh vẫn bắt buộc phải lập và cung cấp theo từng giao dịch.

Do tính cấp bách nhằm giảm tải cho hệ thống, Bộ Tài chính đề nghị xây dựng Nghị định theo trình tự rút gọn.

Về hiệu lực, dự thảo quy định đối với trường hợp doanh nghiệp chưa đáp ứng điều kiện công nghệ thông tin để xuất hóa đơn từng lần theo Nghị định 70, thì được phép áp dụng quy định xuất hóa đơn tổng tại Nghị định mới này (tính từ thời điểm Nghị định 70 có hiệu lực). Quy định này giúp doanh nghiệp tránh được rủi ro pháp lý và gánh nặng chi phí tuân thủ trong giai đoạn chuyển đổi.

Đề xuất của Bộ Tài chính đưa ra sau khi một số tập đoàn, doanh nghiệp, hiệp hội trong lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán đề nghị được tiếp tục lập hóa đơn tổng cuối ngày để giảm chi phí và vẫn đảm bảo dữ liệu đầy đủ, minh bạch. Tiếp đó, Bộ nhận được kiến nghị tương tự từ các doanh nghiệp vận tải (Vingroup), chiếu phim (Phim Thiên Ngân, BDH, Lotte Cinema), thương mại điện tử (Grab, Shopee)...

Theo Bộ Tài chính, quy định mới sẽ không làm phát sinh thủ tục hành chính, đồng thời góp phần đơn giản thủ tục. Việc cho phép lập hóa đơn tổng cuối ngày với người mua không kinh doanh giúp giảm số lượng chứng từ phải lập. Qua đó, doanh nghiệp giảm được gánh nặng tuân thủ, tiết kiệm thời gian, chi phí.

Thanh Hoa