Hiện nay, phần lớn xăng dầu nhập khẩu của Việt Nam (từ các thị trường như Hàn Quốc, Singapore, Malaysia...) đang được hưởng mức thuế 0% theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA). Tuy nhiên, khi các đối tác này cũng chật vật vì thiếu dầu thô, nguồn cung khu vực trở nên khan hiếm và đắt đỏ. Nếu chỉ phụ thuộc vào các thị trường truyền thống, Việt Nam có nguy cơ đối diện với kịch bản không có hàng để nhập, đẩy giá trong nước lên ngưỡng mất kiểm soát.

Để tháo gỡ nút thắt này, Bộ Tài chính đang khẩn trương trình Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) theo thủ tục rút gọn. Động thái này nhằm mở đường cho doanh nghiệp tìm kiếm nguồn xăng dầu từ các thị trường mới ngoài FTA.

Cụ thể, mức giảm thuế được đề xuất như sau: Xăng động cơ không pha chì (như RON 95) và các nguyên liệu pha chế xăng (naphtha, reformate) giảm từ 10% xuống 0%. 

Nhiên liệu diesel, các loại dầu nhiên liệu (mazut), nhiên liệu cho động cơ máy bay và kerosine giảm từ 7% xuống 0%. Nhóm nguyên liệu hóa dầu như xylen, condensate, p-xylen và hydrocarbon mạch vòng loại khác giảm từ 2% - 3% xuống 0%.

Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, dựa trên kim ngạch nhập khẩu năm 2025, việc áp dụng mức thuế MFN 0% sẽ khiến ngân sách nhà nước giảm thu khoảng 1.024 tỉ đồng. Tuy nhiên, đây là sự đánh đổi cần thiết và kịp thời để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, giữ vững nhịp độ sản xuất và sinh hoạt của người dân.

Xăng vượt đỉnh 27.000 đồng/lít: Vận tải "ngồi trên lửa", chuyên gia hiến kế “nóng”

Dự kiến, Nghị định sẽ chính thức có hiệu lực ngay từ ngày ký và kéo dài đến hết ngày 30/4/2026. Trong trường hợp điểm nóng Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, Bộ Công Thương sẽ chủ động đánh giá thị trường và đề xuất Bộ Tài chính trình Chính phủ gia hạn thêm thời gian áp dụng, đảm bảo tính linh hoạt trong điều hành kinh tế vĩ mô.

Hiện nay, thị trường năng lượng toàn cầu đang trải qua những ngày chao đảo dữ dội do căng thẳng leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran. "Yết hầu" của dòng chảy dầu mỏ thế giới - eo biển Hormuz - đứng trước nguy cơ bị phong tỏa, khiến khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ Trung Đông không thể vươn tới các nhà máy lọc dầu, đặc biệt là tại khu vực châu Á.

Hệ lụy nhãn tiền là hàng loạt nhà máy lọc dầu phải cắt giảm công suất, bào mòn kho dự trữ và hạn chế xuất khẩu. Ngay tại Việt Nam, các nhà máy lọc dầu cũng đang đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn dầu thô nguyên liệu, tiềm ẩn rủi ro phá vỡ các hợp đồng giao hàng đã ký kết.

Làn sóng này lập tức dội vào thị trường bán lẻ trong nước. Chỉ trong vòng 5 ngày qua, giá xăng dầu nội địa đã đồng loạt tăng phi mã. Ghi nhận tại hệ thống Petrolimex, xăng RON 95V đã vọt lên 27.640 đồng/lít; xăng E10 RON 95-III chạm mức 25.850 đồng/lít. Đặc biệt, giá dầu diesel lập kỷ lục khi vọt lên 30.530 đồng/lít – ghi nhận mức tăng hơn 10.000 đồng/lít chỉ trong vỏn vẹn một tuần.

Thanh Hoa