Xung đột tại Trung Đông, đặc biệt là việc đóng cửa eo biển Hormuz, đang tác động tiêu cực đến logistics quốc tế. Nhiều hãng tàu phải ngưng hoạt động hoặc thay đổi lộ trình, khiến thời gian vận chuyển hàng từ Việt Nam đi châu Âu kéo dài thêm 7-10 ngày.

Hệ quả là chi phí vận tải biển tăng mạnh do phát sinh phụ phí chiến tranh và bảo hiểm, làm giảm biên lợi nhuận và sức cạnh tranh của hàng Việt. Các ngành hàng chủ lực như điện tử, dệt may, nông sản... đối mặt với rủi ro lớn về gián đoạn giao thương.

Cục Hải quan đánh giá  tình hình xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến hoạt động vận tải và logistics quốc tế, đặc biệt đối với các tuyến vận chuyển hàng hoá kết nối thương mại giữa châu Á với châu Âu, Trung Đông và châu Phi, và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam khi xuất nhập khẩu hàng hóa với các nước nằm trong khu vực diễn ra xung đột quân sự hoặc phải vận chuyển qua khu vực diễn ra xung đột quân sự.

Để ứng phó với tình hình trên, cơ quan Hải quan đã yêu cầu các chi cục khu vực tập trung hướng dẫn, xử lý linh hoạt cho 04 tình huống thực tế mà doanh nghiệp thường gặp phải:

Đối với hàng hóa đã đăng ký tờ khai nhưng thực tế không thể xuất khẩu (dù hàng chưa vào hoặc đã vào khu vực giám sát hải quan), nếu doanh nghiệp có nhu cầu đưa hàng trở lại nội địa, cơ quan Hải quan sẽ hướng dẫn thực hiện thủ tục hủy tờ khai theo quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 121/2025/TT-BTC).

Với hàng hóa đã tập kết tại cảng biển, sân bay nhưng không thể xếp lên phương tiện xuất cảnh, Hải quan tạo điều kiện thuận lợi nhất để doanh nghiệp đưa hàng trở lại nội địa hoặc chuyển vào kho ngoại quan, kho hàng hóa để bảo quản. Ưu tiên đặc biệt được áp dụng cho các mặt hàng dễ hư hỏng, có hạn sử dụng ngắn.

Xung đột Trung Đông: Doanh nghiệp xuất khẩu cần xoay trục để “né” rủi ro

Xung đột Trung Đông: FTA trở thành “van an toàn” cho xuất khẩu?

Trường hợp hàng đã xuất khẩu hoặc đang trên đường vận chuyển nhưng buộc phải quay lại Việt Nam, các đơn vị hải quan sẽ hướng dẫn doanh nghiệp làm thủ tục tái nhập theo Nghị định số 08/2015/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định số 167/2025/NĐ-CP). Thủ tục này cũng được cam kết thực hiện nhanh chóng để giảm thiểu thiệt hại cho hàng hóa bảo quản ngắn ngày.

Nếu đối tác nước ngoài từ chối nhận hàng hoặc cần thay đổi tuyến đường, địa điểm giao hàng khi hàng đã xuất bến, doanh nghiệp được phép thực hiện thủ tục khai sửa đổi, bổ sung thông tin tờ khai hải quan theo quy định hiện hành.

Cục Hải quan nhấn mạnh, trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc, các chi cục phải trao đổi ngay với các cơ quan liên quan để giải quyết rốt ráo cho doanh nghiệp. Những vấn đề vượt thẩm quyền cần báo cáo kịp thời về Cục để có hướng dẫn xử lý, tuyệt đối không để ách tắc.

Song song với động thái của ngành Hải quan, ngành Công Thương cũng đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và hướng dẫn doanh nghiệp tận dụng các Hiệp định thương mại tự do (FTA) nhằm tối ưu hóa thuế quan, bù đắp phần nào chi phí logistics đang leo thang.

Thanh Hoa