Nhấn mạnh vai trò “đầu tàu” của Bộ Công Thương, Thủ tướng chia sẻ, năm vừa qua, chính Thủ tướng cùng các Bộ trưởng Công Thương, NN&PTNT, lãnh đạo một số địa phương đã đi xúc tiến đầu tư, thương mại tại nước ngoài, mục đích cũng là tìm thị trường cho sản phẩm, vì theo Thủ tướng, thị trường là khâu quyết định trong bối cảnh hiện nay.

Mở rộng xuất khẩu

Thủ tướng khẳng định những kết quả mà ngành công thương đạt được năm 2018 là hết sức ấn tượng trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực còn nhiều bất ổn, khó lường.

Đặc biệt là con số kim ngạch xuất khẩu (XK) 245 tỷ USD, tăng 13,8% so với năm 2017, vượt xa chỉ tiêu Quốc hội và Chính phủ giao, trong đó xuất siêu lần đầu tiên đạt mức 7,2 tỷ USD (gấp 3 lần năm 2017), là một thành công của ngành công thương trong việc mở rộng các thị trường XK.

“Kim ngạch XK của Việt Nam hiện chiếm 0,29% GDP toàn cầu, song là một thành tựu tăng trưởng so với tỷ trọng trước đây chỉ chiếm 0,18%. Chúng ta đã xuất siêu chủ yếu sang các nước phát triển như EU, Mỹ, Nhật Bản…, điều đó cho thấy năng lực sản xuất đã được nâng lên”, Thủ tướng nói.

Thủ tướng cho rằng hội nhập sâu nhưng Việt Nam phải có nền kinh tế tự chủ và phải giải được bài toán thị trường, bởi suy cho cùng, năng lực cạnh tranh chính là ở chỗ phát triển được thị trường.

Năm qua, chính Thủ tướng cùng các Bộ trưởng Công Thương, NN&PTNT, lãnh đạo một số địa phương đi xúc tiến đầu tư, thương mại tại nước ngoài, mục đích cũng là tìm thị trường cho sản phẩm công nghiệp, vì thị trường là khâu quyết định trong bối cảnh hiện nay.

Tại Hội nghị, Thủ tướng cho biết, dự kiến khoảng cuối quý I, đầu quý II năm nay, Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) sẽ được ký kết, cùng với các FTA đã được ký kết và có hiệu lực sẽ mở ra nhiều cơ hội để hàng hóa Việt Nam thâm nhập thị trường các nước.

Bên cạnh đó, theo Thủ tướng, hội nhập không có nghĩa là chúng ta mất thị trường nội địa. Năm 2018, tổng mức bán lẻ hàng hóa nội địa tăng trưởng ở mức hai con số chính là một điểm sáng. “Cần phải phát triển và giữ vững ổn định thị trường trong nước, bên cạnh đó giữ ổn định chỉ số giá tiêu dùng ở mức đề ra 4%, Bộ Công Thương phải kiểm tra kiểm soát thị trường để không phải tăng giá bất cứ mặt hàng nào, bảo vệ người tiêu dùng”, Thủ tướng yêu cầu.

Vượt qua thách thức

Bộ trưởng Bộ NNPTNT Nguyễn Xuân Cường cũng khẳng định ngành công thương đã có những đóng góp tích cực cho ngành nông nghiệp trong việc thực hiện kim ngạch XK nông lâm thủy sản trên 40 tỷ USD năm qua.

Trong năm 2019, dự báo thương mại toàn cầu còn nhiều bất ổn và cuộc chiến thương mại Mỹ- Trung chưa có hồi kết, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho rằng để đạt mức kim ngạch kỳ vọng được Chính phủ giao, ngành nông nghiệp cần sự hỗ trợ của ngành công thương trên cả 3 khía cạnh: Mở cửa thị trường, thâm nhập thị trường và bảo vệ thị trường.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ rõ, dù đạt được nhiều thành tích, song ngành công thương không được chủ quan, thỏa mãn. Với vai trò của mình, ngành công thương cần có những đổi mới, đột phá quyết liệt hơn nữa, bởi Việt Nam muốn thành “rồng” hay “hổ” chính là nhờ đột phá của ngành công thương.

Theo Thủ tướng, ngành công thương vẫn chưa thực sự làm tốt vai trò trong việc dẫn dắt nền kinh tế. Những khiếm khuyết của ngành này cần được khắc phục trong thời gian tới như việc lập, điều chỉnh quy hoạch, chiến lược ngành, quy hoạch năng lượng quốc gia còn chậm so với yêu cầu, chất lượng quy hoạch chưa cao. Chưa có ngành công nghiệp mũi nhọn, thực sự đóng vai trò dẫn đắt, là đầu tàu tăng trưởng, các ngành công nghiệp ưu tiên phát triển chưa đạt mục tiêu đề ra…

Vấn đề tái cơ cấu trong sản xuất công nghiệp nhằm nâng cao sức cạnh tranh của các DN trong nước còn yếu, mức độ công nghiệp hóa còn thấp, chưa phát triển được công nghiệp thông minh hay công nghiệp 4.0 trong kỷ nguyên số, ứng dụng thương mại điện tử còn nhiều vấn đề bất cập…

Mức độ liên kết và hợp tác kinh doanh giữa các DN trong cùng một ngành và giữa các ngành còn nhiều hạn chế. Mối liên kết giữa DN trong nước với các DN có vốn đầu tư nước ngoài chưa đi vào chiều sâu, đặc biệt là việc tiếp nhận chuyển giao công nghệ. Công nghiệp hỗ trợ phát triển chưa tương xứng. Tiềm lực, sức cạnh tranh của khu vực kinh tế trong nước còn thấp, chưa tham gia sâu rộng vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu.

Hồng Quân