Hiện cả nước có hơn 14.000 cửa hàng bán xăng dầu cùng khoảng 40 – 50 nghìn cột xăng, nhưng con số người dân lấy hóa đơn VAT sau khi mua xăng rất ít, trong khi đó, nhiều doanh nghiệp “ăn dơ” với nhân viên bán xăng dầu để lấy giá trị hoá đơn cao hơn gấp nhiều lần so với số lượng bán ra. Hệ quả của sự móc ngoặc này là Nhà nước thất thu hàng nghìn tỷ đồng tiền thuế mỗi năm.

Tăng lượng tiêu thụ 10 – 20%

Theo thống kê của Tổng cục Thuế, kể từ khi áp dụng giải pháp dán tem niêm phong đồng hồ tổng đo đếm lượng xăng dầu tiêu thụ tại từng cột xăng, các số liệu về thuế tính trên cơ sở sản lượng tiêu thụ xăng dầu và thuế bảo vệ môi trường đã tăng khoảng 10 – 20% so với trước. Điều này cho thấy, trước đây, Nhà nước đã thất thu một lượng tiền thuế khá lớn do kiểm soát không tốt.

Ông Nguyễn Văn Phụng, Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn (Tổng cục Thuế), chia sẻ, để hạn chế việc gian lận thuế của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, ngành thuế muốn được quản lý từ khâu đầu vào (nhập khẩu) đến khâu cuối (bán ra cho người dân).

Từ trước đến nay, đã và đang xảy ra tình trạng xăng lậu tràn vào Việt Nam khi giá xăng dầu trong nước cao hơn thế giới, còn khi giá xăng dầu trong nước thấp hơn các nước, xăng cứ thế “chảy” ra nước ngoài.

Chưa kể, hầu hết người tiêu dùng khi mua xăng dầu thường không lấy hóa đơn VAT, thói quen này tạo điều kiện cho các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu lợi dụng để xuất hóa đơn cho doanh nghiệp khác với giá trị hóa đơn tương ứng lượng xăng dầu đã bán cho người tiêu dùng, giúp doanh nghiệp đó được khấu trừ thuế đầu vào nhằm trốn thuế.

Tuy nhiên, ông Phụng cho biết, việc dán tem niêm phong các đồng hồ tổng đo đếm xăng dầu đang được triển khai đã kiểm soát được những “lỗ hổng” trên.

Nêu dẫn chứng, ông Phụng cho hay, khi tem niêm phong được dán vào đồng hồ tổng hay cột bơm xăng, người bán không thể tự ý thay đổi chỉ số xăng dầu đã bán ra. Vào ngày cuối cùng của tháng, các cán bộ thuế chỉ cần dựa vào những con số trên đồng hồ công tơ tổng trừ đi con số của đầu tháng sẽ ra số lượng xăng dầu doanh nghiệp đó đã bán có khớp nhau hay không.

Đối với trường hợp khách hàng không lấy hóa đơn, cuối ngày, doanh nghiệp vẫn phải xuất ngay một hóa đơn bán lẻ của ngày hôm đó. Như vậy, việc trốn thuế của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đã được kiểm soát.

Theo thống kê của Tổng cục thuế, sau ba tháng áp dụng dán tem xăng dầu, tiền thuế nộp vào ngân sách Nhà nước đã tăng lên hàng trăm tỷ. Đơn cử như tỉnh Bắc Ninh, sau một tháng dán tem, thuế xăng dầu bảo vệ môi trường của tỉnh đã tăng thêm 4 tỷ đồng.

Thậm chí, với những doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối, sau khi dán tem niêm phong đồng hồ, sản lượng bán ra tăng 30 – 40% và có thêm nhiều đại lý mới.

Ông Đỗ Huy Thảo, Giám đốc chi nhánh xăng dầu Bắc Ninh cho hay, việc dám tem đã kiểm soát được chặt chẽ hàng trôi nổi nhập vào các cây xăng, dẫn tới các đại lý ủy quyền phải lấy xăng ở những doanh nghiệp đầu mối chính thống, khiến lượng hàng xuất bán tăng lên.

Sau ba tháng áp dụng dán tem xăng dầu, tiền thuế nộp vào ngân sách Nhà nước đã tăng lên hàng trăm tỷ.

Lợi cả ba bên

Tính riêng tháng 1/2017, sản lượng xăng dầu bán ra của các đơn vị kinh doanh xăng dầu trên địa bàn tỉnh Bình Định đã tăng hơn 7,9 triệu lít (tương đương 24,6%) so với cùng kỳ năm 2016.

Ngoài ra, những biến động về sản lượng xăng dầu đã giúp các khoản thuế nộp ngân sách Nhà nước của doanh nghiệp tăng đáng kể, hơn 12,7 tỷ đồng (chiếm 25,8%); trong đó, khoản thuế bảo vệ môi trường tăng mạnh nhất, hơn 6,2 tỷ đồng (chiếm 15,3%).

Theo Tổng cục Thuế, chi phí để dán tem rất nhỏ, khoảng 4 – 5 triệu đồng/tỉnh nhưng hiệu quả mang lại rất lớn. Ông Phụng cho hay: “Những chiếc tem nhỏ nhưng mang lại lợi ích lớn, ngân sách Nhà nước tăng lên hàng nghìn tỷ đồng mỗi tháng, doanh nghiệp có được môi trường kinh doanh thuận lợi còn người tiêu dùng yên tâm hơn về chất lượng xăng dầu được kiểm soát”.

Vì vậy, chủ trương này của Bộ Tài chính đang nhận được sự hưởng ứng không chỉ của người dân mà cả doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cũng hưởng ứng cao.

Tính đến thời điểm ngày 30/3, cả nước có 46 tỉnh, thành phố hoàn thành 100% việc dán tem niêm phong tại các cột bơm xăng, với tổng số 30.121 cột, chiếm 60% so với tổng số cột xăng của cả nước.

Dù đánh giá cao hiệu quả của giải pháp này, song đại diện Tổng cục Thuế cho biết, tới đây cần triển khai hóa đơn điện tử để khi bán xăng dầu ra, số lượng sẽ tự động cập nhật về Tổng cục Thuế.

Tuy nhiên, ông Phụng cũng cho rằng, để triển khai được hóa đơn điện tử, cần rất nhiều yếu tố, trong đó việc đầu tư trang thiết bị cần khá nhiều kinh phí nên những doanh nghiệp có tiềm lực yếu sẽ khó thực hiện nổi.

“Về lâu dài, tham vọng của ngành thuế là kết nối đồng bộ phần mềm xuất hóa đơn xăng dầu xác thực với cơ quan thuế. Tuy nhiên, với 23 doanh nghiệp đầu mối hiện nay, hầu hết là doanh nghiệp yếu, chưa đủ tiềm lực để đầu tư phần mềm hóa đơn điện từ nên muốn triển khai sẽ cần phải có tiềm lực tốt cả về kỹ thuật lẫn tài chính”, ông Phụng nói.

Thanh Hoa