Ngày 14/2, thông tin từ Vụ Thị trường châu Âu – châu Mỹ (Bộ Công Thương) cho biết, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đã có buổi làm việc với Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, ông Marc E. Knapper, nhằm trao đổi về quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại giữa hai nước trong thời gian tới.

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên bày tỏ quan ngại về những thay đổi gần đây trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ, đặc biệt là các biện pháp thuế quan. Tuy nhiên, Đại sứ Marc E. Knapper đã khẳng định rằng chính sách thương mại mới của Hoa Kỳ được thiết lập nhằm mục tiêu thúc đẩy hơn nữa thương mại công bằng, bảo vệ an ninh kinh tế, an ninh quốc gia, người lao động, và doanh nghiệp Hoa Kỳ…

“Việc áp thuế trong thời gian qua không nhắm tới Việt Nam. Hoa Kỳ muốn duy trì mối quan hệ song phương, quan hệ hợp tác kinh tế thương mại với Việt Nam tiếp tục phát triển theo hướng tích cực”, đại sứ Marc E. Knapper nhấn mạnh.

Đại sứ Hoa Kỳ Marc E. Knapper cho rằng năm 2025 là cột mốc quan trọng kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Hoa Kỳ mong muốn đây sẽ là năm bản lề để nâng tầm hợp tác song phương, hiện thực hóa các cam kết và nội hàm của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện. Ông khẳng định trụ cột kinh tế - thương mại sẽ tiếp tục đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy quan hệ giữa hai quốc gia.

Bên cạnh các lĩnh vực truyền thống, Hoa Kỳ mong muốn tham gia sâu hơn vào các dự án lớn của Việt Nam, các lĩnh vực mới như năng lượng tái tạo, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và hàng không. Đại sứ Knapper cũng đề nghị Việt Nam tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho dòng vốn đầu tư từ Hoa Kỳ vào những lĩnh vực này.

Về phía Việt Nam, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên chia sẻ và ủng hộ quan điểm của Hoa Kỳ về thương mại công bằng, khẳng định Việt Nam không có ý định áp dụng bất kỳ biện pháp nào gây phân biệt đối xử, tạo gánh nặng hoặc hạn chế thương mại, hay gây phương hại tới nền sản xuất và người lao động Hoa Kỳ.

Việt Nam hoan nghênh các nhà đầu tư Hoa Kỳ tham gia vào các dự án năng lượng mới, phát triển nguồn điện, thăm dò, khai thác chế biến dầu khí, phát triển công nghiệp khí cũng như khai thác khoáng sản... nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững chuỗi cung ứng giữa hai quốc gia. Bộ trưởng đề nghị hai bên tiếp tục thúc đẩy thực hiện các thỏa thuận nêu trong Bản ghi nhớ hợp tác toàn diện về năng lượng giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đã được ký kết vào tháng 10/2019.

Sau khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức vào tháng 1/2025, chính quyền của ông đã triển khai một loạt chính sách thuế quan mới nhằm điều chỉnh cán cân thương mại của Hoa Kỳ với các đối tác quốc tế.

Gần nhất, rạng sáng 14/2 theo giờ Việt Nam, Tổng thống Trump đã ký một sắc lệnh yêu cầu áp dụng thuế quan đối ứng đối với tất cả các quốc gia đang đánh thuế lên hàng hóa Mỹ. Điều này có nghĩa là nếu một quốc gia áp đặt mức thuế cao đối với sản phẩm của Hoa Kỳ, thì Hoa Kỳ sẽ đáp trả bằng mức thuế tương tự đối với hàng hóa nhập khẩu từ quốc gia đó.

Chính quyền Tổng thống Trump cũng đã mở rộng thuế quan đối với thép và nhôm nhập khẩu từ các quốc gia khác, với mức thuế 25%, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 12/3/2025.

Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng những biện pháp này có thể dẫn đến các phản ứng trả đũa từ các đối tác thương mại, gây ra nguy cơ chiến tranh thương mại toàn cầu và ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế thế giới. Đặc biệt, các quốc gia có thặng dư thương mại lớn với Hoa Kỳ, như Trung Quốc, Mexico và Việt Nam, có thể chịu tác động đáng kể từ chính sách thuế quan mới này.

Trao đổi với Vnbusiness về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Đại học Kinh tế TP HCM nhận định việc ngoại giao kinh tế là yếu tố then chốt giúp Việt Nam hạn chế khả năng bị đánh thuế cao. Theo ông, Việt Nam cần tìm cách giảm thặng dư thương mại với Mỹ trong thời gian sớm nhất. Khi nhìn thấy các động thái đó của Việt Nam, Tổng thống Trump sẽ hoà hoãn hơn trong vấn đề áp thuế. Việc nằm trong nhóm quốc gia không bị áp thuế cao sẽ là lợi thế của Việt Nam, mang đến cơ hội lớn để bứt phá trong kỷ nguyên mới.

Đỗ Kiều