Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo đang tạo ra cú hích chưa từng có cho ngành bán dẫn, đặc biệt là mảng bộ nhớ. Theo công bố từ ADATA, nhu cầu tăng đột biến từ các hệ thống máy chủ AI đã đẩy thị trường vào trạng thái khan hiếm kéo dài, mở đường cho một chu kỳ tăng giá mới của linh kiện.

Dữ liệu từ doanh nghiệp này cho thấy các công ty phát triển AI đang tiêu thụ lượng DRAM ở mức rất cao nhằm phục vụ việc huấn luyện và vận hành mô hình. Khi nhu cầu tăng nhanh hơn khả năng mở rộng sản xuất, khoảng cách cung - cầu ngày càng nới rộng, khiến giá bộ nhớ liên tục bị đẩy lên.

Không chỉ riêng ADATA, nhiều doanh nghiệp trong ngành cũng đang hưởng lợi rõ rệt. Các tên tuổi như Macronix, Apacer, Team Group và Nanya Technology đều ghi nhận doanh thu và biên lợi nhuận cải thiện mạnh trong quý đầu năm.

Đáng chú ý, ADATA cho biết lợi nhuận đã tăng gấp nhiều lần so với cùng kỳ, phản ánh rõ lợi thế của bên nắm nguồn cung trong bối cảnh thị trường thiếu hụt.

Ông Chen Libai, Chủ tịch ADATA nhận định, kết quả hiện tại mới chỉ là giai đoạn khởi đầu của chu kỳ tăng trưởng. Theo ông, thị trường bộ nhớ đã bước vào trạng thái mới, nơi nguồn cung bị siết chặt trong thời gian dài thay vì chỉ thiếu hụt ngắn hạn như trước đây.

Một trong những nguyên nhân cốt lõi là sự dịch chuyển chiến lược của các nhà sản xuất lớn. Khi các tập đoàn tập trung vào dòng sản phẩm cao cấp phục vụ AI và trung tâm dữ liệu, nguồn cung cho các dòng phổ thông như DDR4 và DDR5 dần bị thu hẹp. Trong khi đó, các dòng bộ nhớ hiệu năng cao như HBM vẫn rơi vào tình trạng thiếu hụt liên tục.

Sự thay đổi này cũng làm tái cấu trúc thị trường. Khi các “ông lớn” rút bớt khỏi phân khúc giá thấp, những doanh nghiệp như Macronix bắt đầu lấp đầy khoảng trống, gia tăng hiện diện ở mảng bộ nhớ phổ thông. Điều này không chỉ tạo ra cạnh tranh mới mà còn định hình lại chuỗi giá trị toàn ngành.

Ở mảng lưu trữ, xu hướng tăng giá cũng diễn ra tương tự. Theo ADATA, dù đã chủ động dự trữ nguồn NAND, tốc độ tăng nhu cầu từ các ứng dụng AI và máy chủ vẫn khiến lượng hàng trở nên không còn dư dả. Áp lực nguồn cung vì thế tiếp tục gia tăng.

Rủi ro càng lớn hơn khi thị trường đối mặt với khả năng gián đoạn sản xuất từ các nhà cung cấp chủ chốt như Samsung Electronics. Các dự báo cho thấy sản lượng DRAM và NAND có thể bị ảnh hưởng trong ngắn hạn do yếu tố lao động, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt.

Trong bối cảnh đó, nhiều nhà sản xuất bộ nhớ, bao gồm ADATA, đã phát tín hiệu tới đối tác về khả năng điều chỉnh giá. Mức tăng dự kiến có thể lên tới khoảng 40% từ quý II/2026, phản ánh áp lực chi phí ngày càng lớn trong chuỗi cung ứng.

Nếu kịch bản này xảy ra, tác động sẽ lan rộng sang toàn bộ thị trường thiết bị điện tử. Các nhà sản xuất máy tính, điện thoại và thiết bị công nghệ sẽ phải đối mặt với chi phí đầu vào tăng cao, buộc phải cân nhắc điều chỉnh giá bán. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp tới sức mua của người tiêu dùng trong bối cảnh thu nhập chưa phục hồi hoàn toàn.

“Cơn sốt” AI đang tái phân bổ lợi nhuận trong ngành công nghệ. Các doanh nghiệp cung cấp hạ tầng, đặc biệt là bộ nhớ và bán dẫn, trở thành nhóm hưởng lợi lớn nhất. Ngược lại, áp lực chi phí đang dồn về phía các nhà sản xuất thiết bị đầu cuối và người tiêu dùng.

Triển vọng thời gian tới cho thấy xu hướng tăng giá khó sớm đảo chiều. Khi AI tiếp tục là động lực đầu tư chủ đạo trên toàn cầu, nhu cầu đối với bộ nhớ hiệu năng cao sẽ duy trì ở mức cao. Trong khi đó, việc mở rộng công suất sản xuất cần thời gian và nguồn vốn lớn, khiến thị trường nhiều khả năng tiếp tục trong trạng thái cung không theo kịp cầu.

Trong bối cảnh đó, cảnh báo từ ADATA không chỉ phản ánh câu chuyện của một doanh nghiệp, mà còn cho thấy một chu kỳ mới đang hình thành. Giá linh kiện tăng mạnh có thể trở thành “bình thường mới” trong kỷ nguyên AI, với tác động lan tỏa sâu rộng tới toàn bộ nền kinh tế số.

Anh Minh