Sau giai đoạn chịu sức ép bởi nhu cầu yếu, giá bán và biên lợi nhuận suy giảm, ngành thép đang cho thấy những tín hiệu tích cực hơn trong quý II/2026.

“Anh cả” dẫn dắt chu kỳ phục hồi

Quý II/2026, Hòa Phát (HPG) ghi nhận doanh thu 55.557 tỷ đồng, tăng 53% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 6.424 tỷ đồng, tăng 51%. Lũy kế 6 tháng, doanh thu đạt 108.870 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 15.480 tỷ đồng, lần lượt tăng 47% và 103% so với cùng kỳ. Với kết quả này, Hòa Phát đã hoàn thành 52% kế hoạch doanh thu và tới 70% mục tiêu lợi nhuận cả năm.

Đáng chú ý, tăng trưởng của “anh cả” ngành thép đang được hỗ trợ bởi sản lượng chứ không đơn thuần đến từ yếu tố giá. Đây chính là điểm khác biệt so với phần còn lại của nhóm thép. Khi nhu cầu nội địa tăng trở lại, doanh nghiệp có quy mô sản xuất lớn, thị phần cao và năng lực cung ứng đa dạng sẽ có khả năng chuyển hóa tăng trưởng nhu cầu thành doanh thu và lợi nhuận nhanh hơn.

Đặc biệt, mảng thép hiện vẫn là động lực chính của Hòa Phát, đóng góp khoảng 93% doanh thu và 68% lợi nhuận của tập đoàn trong 6 tháng đầu năm.

Với cổ phiếu HPG, câu chuyện vì thế đang chuyển từ “kỳ vọng phục hồi” sang “kiểm chứng tăng trưởng”. Khi lợi nhuận thực tế đã tăng mạnh, nhà đầu tư có cơ sở hơn để định giá lại doanh nghiệp thay vì chỉ đặt cược vào chu kỳ thép.

Một yếu tố khác đang hỗ trợ HPG là dòng tiền. Trong tháng 6, cổ phiếu này từng ghi nhận phiên giao dịch đáng chú ý khi khối ngoại mua hơn 5,6 triệu cổ phiếu, trong tổng khối lượng khớp lệnh hơn 25 triệu đơn vị. Diễn biến này cho thấy HPG vẫn có sức hút tương đối lớn với dòng tiền tổ chức khi cổ phiếu điều chỉnh về vùng giá được đánh giá hợp lý.

Một số báo cáo phân tích cũng duy trì quan điểm tích cực với HPG nhờ nhu cầu thép nội địa, hiệu suất vận hành tại Dung Quất 2 và triển vọng sản lượng tăng mạnh trong năm 2026.

Tuy nhiên, nếu HPG đang được nhìn nhận như đại diện cho câu chuyện tăng trưởng cơ bản, thì HSG (Hoa Sen) và NKG (Thép Nam Kim) lại mang màu sắc khác: cổ phiếu phục hồi theo chu kỳ.

Nhóm tôn mạ đang đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Sản lượng tôn mạ 6 tháng đầu năm vẫn chịu sức ép, đặc biệt ở thị trường xuất khẩu. Điều này khiến biên lợi nhuận và khả năng tiêu thụ tiếp tục là hai biến số quan trọng đối với các doanh nghiệp hạ nguồn.

Với HSG, kỳ vọng lớn nằm ở khả năng cải thiện tiêu thụ nội địa và kiểm soát biên lợi nhuận. Trong khi đó, NKG có thêm câu chuyện về năng lực sản xuất mới khi dự án Nam Kim Phú Mỹ được kỳ vọng vận hành thương mại từ quý III/2026.

Làn sóng thoái vốn Nhà nước có thể mở ra cơ hội mới cho cổ phiếu ‘hàng hiệu’

Doanh thu lập đỉnh 20 năm, OCH vẫn chưa thoát bài toán lợi nhuận

Nếu các dự án mới nhanh chóng đạt công suất thiết kế và thị trường tiêu thụ thuận lợi, NKG có thể bước vào giai đoạn tăng trưởng mới. Nhưng ngược lại, việc mở rộng công suất trong bối cảnh xuất khẩu còn nhiều rào cản cũng tạo áp lực lên vốn lưu động, chi phí tài chính và hiệu quả sử dụng tài sản.

Vì vậy, không nên đánh đồng sự hồi phục của HSG, NKG với HPG. HPG đang có nền tảng lợi nhuận đã được chứng minh bằng kết quả kinh doanh. HSG và NKG hấp dẫn hơn ở khả năng bật tăng lợi nhuận nếu chu kỳ tôn mạ thuận lợi trở lại. Đây cũng là lý do nhóm cổ phiếu này có thể biến động mạnh hơn HPG khi dòng tiền đầu cơ quay trở lại.

Không phải cổ phiếu thép nào cũng hưởng lợi

Điểm đáng chú ý của nhóm thép trong nửa cuối năm là sự hội tụ của ba yếu tố: lợi nhuận cải thiện, nhu cầu nội địa tăng và dòng tiền quay lại các cổ phiếu chu kỳ.

Về nhu cầu, đầu tư công tiếp tục là một trong những động lực quan trọng. Khi các dự án hạ tầng được đẩy nhanh, nhu cầu thép xây dựng và các sản phẩm thép phục vụ công trình sẽ được hưởng lợi. Bên cạnh đó, nếu thị trường bất động sản tiếp tục phục hồi, nhu cầu thép dân dụng có thể tạo thêm lực kéo cho sản lượng.

Đây là môi trường tương đối thuận lợi với HPG bởi doanh nghiệp có vị thế lớn ở thép xây dựng và thép cuộn cán nóng. Khi nhu cầu trong nước tăng, lợi thế quy mô giúp HPG có khả năng tận dụng tốt hơn sự hồi phục của thị trường.

Trong khi đó, câu chuyện với HSG và NKG phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng khôi phục thị trường xuất khẩu. Đây là điểm mà nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý.

Các doanh nghiệp tôn mạ Việt Nam vẫn phải đối mặt với hàng loạt biện pháp phòng vệ thương mại tại các thị trường xuất khẩu. Vì vậy, dù giá thép hoặc nhu cầu toàn cầu phục hồi, điều đó chưa chắc lập tức chuyển thành lợi nhuận cho doanh nghiệp nếu chi phí phòng vệ thương mại và logistics tăng lên.

Nói cách khác, HPG đang hưởng lợi chủ yếu từ câu chuyện nội địa, còn HSG và NKG cần thêm một biến số từ thị trường quốc tế. Điều này cũng lý giải sự khác biệt về mức độ hấp dẫn của từng cổ phiếu.

Nếu ưu tiên sự chắc chắn về tăng trưởng lợi nhuận, HPG đang có lợi thế rõ ràng. Doanh nghiệp đã hoàn thành 70% kế hoạch lợi nhuận chỉ sau nửa năm, trong khi công suất và sản lượng tiếp tục tăng.

Nếu tìm kiếm mức sinh lời cao hơn đi kèm rủi ro lớn hơn, HSG và NKG lại đáng chú ý khi nhóm tôn mạ có thể hưởng lợi mạnh nếu biên lợi nhuận đảo chiều. Khi nền lợi nhuận ở mức thấp, chỉ cần sản lượng và biên gộp cải thiện, tốc độ tăng trưởng lợi nhuận có thể cao hơn đáng kể so với các doanh nghiệp đã ở quy mô lớn.

Đây cũng là lý do các phiên hồi phục mạnh của HSG và NKG thường thu hút sự chú ý của dòng tiền ngắn hạn. Nhưng nhà đầu tư cần phân biệt rõ một nhịp hồi kỹ thuật của cổ phiếu với một chu kỳ tăng trưởng lợi nhuận mới.

Với SMC, câu chuyện thậm chí còn mang tính phục hồi cao hơn. Doanh nghiệp đã trải qua giai đoạn khó khăn và việc kết quả kinh doanh cải thiện có thể tạo hiệu ứng lớn lên giá cổ phiếu nếu thị trường tiếp tục kỳ vọng vào quá trình tái cơ cấu và phục hồi hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, đây cũng là mã có mức độ rủi ro cao hơn và cần theo dõi sát chất lượng lợi nhuận, dòng tiền cũng như bảng cân đối kế toán.

Ở góc độ thị trường, nhóm thép cũng đang được hưởng lợi từ sự dịch chuyển của dòng tiền sang các cổ phiếu chu kỳ. HPG có ưu thế về vốn hóa và thanh khoản, phù hợp với dòng tiền tổ chức; trong khi HSG, NKG có thể hấp dẫn hơn với dòng tiền tìm kiếm mức độ biến động cao.

Đáng chú ý, việc Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi và thời điểm hiệu lực dự kiến từ ngày 21/9/2026 cũng mở ra kỳ vọng về dòng vốn ngoại mới trong thời gian tới. Trong nhóm thép, HPG là cái tên có khả năng được chú ý hơn nhờ quy mô vốn hóa và thanh khoản.

Tuy nhiên, đây mới là yếu tố hỗ trợ về mặt dòng tiền, không nên xem là động lực duy nhất cho giá cổ phiếu. Về dài hạn, kết quả kinh doanh vẫn là yếu tố quyết định.

Với HPG, bài toán quan trọng nhất trong nửa cuối năm là khả năng duy trì tốc độ tăng sản lượng và biên lợi nhuận khi công suất mới tiếp tục được đưa vào khai thác. Với HSG và NKG, nhà đầu tư sẽ quan tâm nhiều hơn tới tốc độ phục hồi tiêu thụ, giá HRC đầu vào, biên lợi nhuận và diễn biến xuất khẩu.

Hải Giang