Những năm gần đây, ông Modi luôn khuyến khích người dân và doanh nghiệp sử dụng mạng lưới thanh toán RuPay - một sản phẩm "cây nhà lá vườn" đã vươn lên mạnh mẽ tới mức phá vỡ được thế thống trị của các đối thủ khổng lồ đến từ Mỹ như Mastercard và Visa.

Sử dụng RuPay là xây dựng đất nước

Hơn một nửa số thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng của Ấn Độ hiện nay đều đi qua hệ thống thanh toán RuPay, đồng nghĩa với việc Mastercard hay Visa không dễ gì mở rộng thị phần tại một trong những thị trường tăng trưởng nhất thế giới trong lĩnh vực thanh toán.

Ông Modi thậm chí còn "nâng quan điểm" rằng sử dụng RuPay chính là xây dựng đất nước, vì tiền phí giao dịch sẽ ở lại Ấn Độ và được dùng để làm đường, xây trường học và bệnh viện.

Theo thông tin từ Reuters, Mastercard đã có văn bản gửi đến Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) chỉ trích việc ông Modi mang chủ nghĩa dân tộc ra để kêu gọi mọi người dùng RuPay như "một sản phẩm dịch vụ quốc gia".

Phó Chủ tịch phụ trách chính sách công toàn cầu của Mastercard - ông Sahra English, cho rằng việc ông Modi muốn thúc đẩy năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nội là hoàn toàn chính đáng, nhưng áp dụng "hàng loạt biện pháp bảo hộ" để gây thiệt hại cho doanh nghiệp nước ngoài thì lại không nên.

Đây cũng là trăn trở của các công ty Mỹ trong cả các lĩnh vực khác, khi làm ăn tại quốc gia đông dân thứ hai thế giới. Trong năm nay, một số tập đoàn công nghệ Mỹ đã đồng loạt lên tiếng phản đối quy định mới của Ấn Độ yêu cầu phải lưu trữ dữ liệu tại chỗ, làm phát sinh thêm chi phí đối với doanh nghiệp.

Đánh giá Ấn Độ là một thị trường trọng điểm, Mastercard từng ấp ủ đầu tư 1 tỷ USD vào quốc gia này trong giai đoạn 2014 - 2019.

Chủ tịch Ajay Banga của Mastercard sinh ra ở Ấn Độ và số lượng nhân viên bản địa lên tới 2.000 người, chiếm 14% lực lượng lao động của Mastercard trên toàn cầu - lớn nhất trong số các địa bàn bên ngoài nước Mỹ.

Công ty này thậm chí còn thuê diễn viên Bollywood làm đại sứ cho chiến dịch khuyến khích người tiêu dùng ở các thành phố nhỏ sử dụng thẻ ghi nợ thường xuyên hơn nhằm mở rộng thị phần.

Cú hích trong kỷ nguyên kỹ thuật số

Còn nhớ, tháng 11/2016, Thủ tướng Ấn Độ Modi bắt đầu kêu gọi cả nước tích cực tham gia thanh toán điện tử sau khi ông ban hành quyết định rút khỏi lưu thông hai loại tiền giấy mệnh giá lớn với lý do đấu tranh tham nhũng và các hoạt động kinh tế ngầm.

Theo số liệu từ Ngân hàng trung ương Ấn Độ, động thái này đã phát huy tác dụng khi nhu cầu sử dụng thẻ thanh toán tăng lên rõ rệt: Tổng giá trị giao dịch thẻ ghi nợ và tín dụng đạt mức 51 tỷ USD vào tháng 8 vừa qua, gần gấp đôi thời điểm tháng 11/2016.

Tuy nhiên, Mastercard hay Visa không hưởng lợi toàn bộ, mà phải san sẻ rất nhiều với RuPay. Đó là chưa kể sự nổi lên của các dịch vụ ví điện tử và chuyển tiền kỹ thuật số mà Ấn Độ đầu tư bằng ngân sách và được ông Modi quảng bá khắp nơi.

RuPay thậm chí còn được ưu tiên tham gia chương trình hỗ trợ tài chính mà Thủ tướng Ấn Độ khởi động từ năm 2014, qua đó những người dân mở tài khoản ngân hàng lần đầu sẽ được tặng một chiếc thẻ RuPay, chứ không phải Mastercard.

Ấn Độ có một mạng lưới thẻ được phát triển bởi Tập đoàn Thanh toán Quốc gia Ấn Độ (NPCI) - thuộc sở hữu của các ngân hàng quốc doanh và có vốn góp của ngân hàng tư nhân và ngân hàng nước ngoài.

Trong đơn kiến nghị gửi USTR, Mastercard khẳng định chính phủ Ấn Độ đã chỉ đạo ngành ngân hàng phải hỗ trợ NPCI một cách trực tiếp và gián tiếp, để biến cơ quan này trở thành "bên hưởng lợi duy nhất" từ chương trình hỗ trợ tài chính của ông Modi.

Mastercard cũng phàn nàn NPCI "vừa đá bóng vừa thổi còi" khi đóng cả hai vai trò: Mạng lưới thanh toán và mang dáng dấp một cơ quan quản lý.

Doanh nghiệp này còn cho biết, thông tin đến với người dân Ấn Độ cũng bị bóp méo rằng phí giao dịch thẻ của Mastercard đắt hơn RuPay, trong khi thực tế thì ngược lại. Phí giao dịch ở đây là khoản phí mà các ngân hàng phải trả cho đơn vị xử lý thanh toán như Mastercard đối với các giao dịch thẻ.

Hải Châu